آنچه می‌خوانید فهرست صد رمان برتر جهان براساس ترجمه‌های فارسی از 1300 تا 1399 به انتخاب گروه ادبیات و کتاب آرمان ملی است که برای نخستین‌بار در تاریخ نشریات فارسی صورت می‌گیرد.

 صد رمان برتر جهان به انتخاب آرمان ملی

1. مادام بووآری (1857)
نوشته گوستاو فلوبر، نویسنده فرانسوی. این رمان بیش از ده ترجمه به فارسی دارد، اما تنها دو ترجمه قابل قبول است: ترجمه مهستی بحرینی در نشر نیلوفر، و ترجمه مهدی سحابی در نشر مرکز.

2. خدای چیزهای کوچک (1997)
نوشته آرونداتی روی، نویسنده هندی. از این رمان پنج ترجمه به فارسی منتشر شده، اما تنها ترجمه سیروس نورآبادی در نشر نقش جهان ترجمه قابل دفاع این کتاب است.

3. بچه‌های نیمه‌شب (1981)
نوشته سلمان رشدی، نویسنده هندی‌تبار بریتانیایی. ترجمه مهدی سحابی، نشر تندر.

4. جنگ آخرزمان (1981)
نوشته ماریو بارگاس یوسا، نویسنده پرویی. این رمان با دو ترجمه به فارسی منتشر شده: ترجمه عبدالله کوثری در نشر آگه، و ترجمه جاهد جهانشاهی در نشر قطره.

5. آقای رییس‌جمهور (1946)
نوشته میگل آنخل آستوریاس، نویسنده گواتمالایی. ترجمه زهرا خانلری، نشر خوارزمی.

6. سفر به انتهای شب (1932)
نوشته لویی فردینان سلین، نویسنده فرانسوی. ترجمه فرهاد غبرایی، نشر جامی.

7. پسرها و عاشق‌ها (1913)
نوشته دی.اچ. لارنس، نویسنده انگلیسی. این رمان با ترجمه ناهید و افسانه قادری در نشر متیس منتشر شده، اما ترجمه قابل قبولی نیست.

8. صدسال تنهایی (1967)
نوشته گابریل گارسیا مارکز، نویسنده کلمبیایی. از این رمان بیش از ده ترجمه به فارسی موجود است که تنها ترجمه قابل قبول، ترجمه کاوه میرعباسی در نشر کتابسرای نیک است.

9. بهار زندگی دوشیزه جین برودی (1961)
نوشته موریل اسپارک، نویسنده اسکاتلندی. ترجمه الهام نظری، نشر افراز.

10. با کوه در میان بگذار (1953)
نوشته جیمز بالدوین، نویسنده آمریکایی. ترجمه محمدصادق رییسی، نشر نقش جهان.

11. ذرت سرخ (1986)
نوشته مو یان، نویسنده چینی. ترجمه ناصر کوه‌گیلانی، نشر چشمه.

12. سرزمین گوجه‌های سبز (1993)
نوشته هرتا مولر، نویسنده رومانیایی‌تبار آلمانی. ترجمه غلامحسین میرزاصالح، نشر مازیار.

13. دلبند (1987)
نوشته تونی موریسون، نویسنده آمریکایی. ترجمه شیرین‌دخت دقیقیان، نشر چشمه.

14. اولیس (1922)
نوشته جیمز جویس، نویسنده ایرلندی. از این رمان سه ترجمه شده، که تنها ترجمه کامل آن ترجمه منوچهر بدیعی است که هنوز منتشر نشده، اما خلاصه آن تحت‌عنوان «عصاره داستانی اولیس» در نشر نیلوفر چاپ شده.

15. گتسبی بزرگ (1925)
نوشته اسکات فیتزجرالد، نویسنده آمریکایی. این رمان با بیش از پنج ترجمه به فارسی منتشر شده، اما تنها ترجمه قابل قبول، ترجمه رضا رضایی در نشر نی است.

16. زندگی و زمانه مایکل ک (1983)
نوشته جی. ام. کوتسیا، نویسنده آفریقای جنوبی. ترجمه مینو مشیری، نشر نو.

17. برادران کارامازوف (1880)
نوشته فئودور داستایفسکی، نویسنده روس. از این کتاب سه ترجمه از انگلیسی و فرانسوی موجود است. تا به امروز ترجمه‌ای از روسی نشده. ترجمه قابل قبول کتاب ترجمه احد علیقلیان در نشر مرکز است.

18. خانواده تیبو (1936-1922)
نوشته روژه مارتن دوگار، نویسنده فرانسوی. ترجمه ابوالحسن نجفی، نشر نیلوفر.

19. هرتزوگ (1964)
نوشته سال بلو نویسنده کانادایی‌تبار آمریکایی. این رمان با دو ترجمه به فارسی منتشر شده: ترجمه فریدون رضوانیه در نشر یوبان، ترجمه فرشته داوران در نشر علم.

20. ژرمینال (1885)
نوشته امیل زولا، نویسنده فرانسوی. ترجمه سروش حبیبی، نشر نیلوفر.

21. جنگ و صلح (1869)
نوشته لئو تالستوی، نویسنده روس. از این رمان چند ترجمه به فارسی وجود دارد، اما تنها ترجمه روسی آن، ترجمه سروش حبیبی در نشر نیلوفر است.

22. در جست‌وجوی زمان از دست رفته (1927-1913)
نوشته مارسل پروست، نویسنده فرانسوی. ترجمه مهدی سحابی، نشر مرکز.

23. دیوید کاپرفیلد (1850)
نوشته چارلز دیکنز، نویسنده انگلیسی. ترجمه مسعود رجب‌نیا، نشر امیرکبیر.

24. بینوایان (1862)
نوشته ویکتور هوگو، نویسنده فرانسوی. از این رمان، چند ترجمه به فارسی وجود دارد، که ترجمه محمدرضا پارسایار در نشر هرمس بهترین است.

25. خانم دالووی (1925)
نوشته ویرجینیا وولف، نویسنده انگلیسی. از این رمان چندین ترجمه به فارسی شده، که بهترین آنها ترجمه فرزانه طاهری در نشر نیلوفر و ترجمه خجسته کیهان در نشر نگاه است.

26. تاوان (2001)
نوشته ایان مک‌یوئن، نویسنده انگلیسی. ترجمه‌ی مصطفی مفیدی، نشر نیلوفر.

27. بیمار انگلیسی (1992)
نوشته مایکل اونداتیه، نویسنده سریلانکایی‌تبار کانادایی. از این رمان سه ترجمه شده، که ترجمه زهرا طراوتی، در نشر سبزان تقریبا قابل قبول است.

28. باباگوریو (1835)
نوشته اونوره دو بالزاک، نویسنده فرانسوی. از این رمان چندین ترجمه به فارسی شده، که بهترین ترجمه از مهدی سحابی در نشر مرکز است.

29. تصویر یک زن (1881)
نوشته هنری جیمز، نویسنده آمریکایی. ترجمه مجید مسعودی، نشر نیلوفر.

30. هاکلبری فین (1885)
نوشته مارک تواین، نویسنده آمریکایی. ترجمه نجف دریابندری، نشر خوارزمی.

31. خوشه‌های خشم (1939)
نوشته جان اشتاین‌بک، نویسنده آمریکایی. از این رمان بیش از پنج ترجمه وجود دارد، که بهترین آنها ترجمه‌ عبدالحسین شریفیان در نشر نگاه و ترجمه شاهرخ مسکوب در نشر امیرکبیر است.

32. سرخ و سیاه (1837)
نوشته استاندال، نویسنده فرانسوی. از این رمان دو ترجمه به فارسی وجود دارد: ترجمه مهدی سحابی در نشر مرکز؛ ترجمه عبداله توکل در نشر نیلوفر.

33. نام من سرخ (1998)
نوشته اورهان پاموک، نویسنده ترکیه‌ای. از این کتاب دو ترجمه به فارسی موجود است: ترجمه تهمینه زاردشت در نشر نیلوفر، و ترجمه عین‌اله غریب در نشر چشمه.

34. نوزده‌ هشتادوچهار (1949)
نوشته جورج اورول، نویسنده انگلیسی. این رمان با بیش از ده ترجمه به فارسی منتشر شده که بهترین ترجمه‌ها عبارت است از: ترجمه کاوه میرعباسی در نشر چشمه، ترجمه سیروس نورآبادی در نشر شورآفرین.

35. طاعون (1947)
نوشته آلبر کامو، نویسنده فرانسوی. این کتاب با بیش از پنج ترجمه به فارسی منتشر شده، که بهترین ترجمه را صالح حسینی در نشر نیلوفر انجام داده.

36. قدرت و جلال (1940)
نوشته گراهام گرین، نویسنده انگلیسی. ترجمه هرمز عبداللهی، نشر چشمه.

37. دنیای آشنا (2003)
نوشته ادوارد. پی. جونز، نویسنده آمریکایی. ترجمه شیرین معتمدی، نشر شورآفرین.

38. کوه جادو (1924)
نوشته توماس مان، نویسنده آلمانی. ترجمه حسن نکوروح، نشر نگاه.

39. ظلمت در نیم‌روز (1940)
نوشته آرتور کوستلر، نویسنده مجارستانی‌تبار بریتانیایی. این کتاب با دو ترجمه به فارسی منتشر شده: ترجمه مژده دقیقی در نشر ماهی؛ ترجمه اسداله امرایی در نشر نیماژ.

40. مرگ در خانواده (1957)
نوشته جیمز ایجی، نویسنده آمریکایی. ترجمه شیرین معتمدی، نشر شورآفرین.

41. خشم و هیاهو (1929)
نوشته ویلیام فاکنر، نویسنده آمریکایی. این کتاب پنج ترجمه به فارسی دارد، که هیچ‌کدام ترجمه‌ای درخور این کتاب نیست. اما بااین‌حال ترجمه صالح حسینی در نشر نیلوفر، و بهمن شعله‌ور در نشر علمی‌و‌فرهنگی به نسبت دیگر ترجمه‌ها بهتر است.

42. سلاخ‌خانه شماره پنج (1969)
نوشته کورت ونه‌گات، نویسنده آمریکایی. این رمان با چند ترجمه به فارسی منتشر شده، که ترجمه ع. ا. بهرامی در نشر روشنگران قابل قبول است.

43. سبکی تحمل‌ناپذیر هستی (1984)
نوشته میلان کوندرا، نویسنده چک. این کتاب با دو ترجمه به فارسی منتشر شده: ترجمه پرویز همایون‌پور در نشر قطره، و ترجمه حسین کاظمی‌یزدی در نشر کتابسرای نیک.

44. میدل مارچ (1871)
نوشته جورج الیوت، نویسنده انگلیسی. این کتاب با دو ترجمه به فارسی منتشر شده: ترجمه رضا رضایی در نشر نی؛ ترجمه مینا سرابی در نشر دنیای نو.

45. دکتر ژیواگو (1957)
نوشته بوریس پاسترناک، نویسنده روس. این رمان با چند ترجمه به فارسی منتشر شده، که بهترین آنها، ترجمه علی‌اصغر خبره‌زاده در نشر نگاه است.

46. تبصره‌ 22 (1961)
نوشته جوزف هلر، نویسنده آمریکایی. ترجمه احسان نوروزی، نشر چشمه.

47. غرور و تعصب (1796)
نوشته جین آستین، نویسنده انگلیسی. این رمان ترجمه‌های بسیاری به فارسی دارد، اما تنها ترجمه ‌قابل‌قبول، ترجمه رضا رضایی در نشر نی است.

48. دن کیشوت (1605)
نوشته سروانتس، نویسنده اسپانیایی. ترجمه محمد قاضی، نشر ثالث.

49. محاکمه (1925)
نوشته فرانتس کافکا، نویسنده چک. این رمان چهار ترجمه به فارسی دارد، که تنها ترجمه قابل قبول که از آلمانی ترجمه شده، ترجمه علی‌اصغر حداد در نشر ماهی است.

50. تس دوربرویل (1891)
نوشته تامس هاردی، نویسنده انگلیسی. از این کتاب چندین ترجمه وجود دارد که بهترین ترجمه از ابراهیم یونسی در نشر نو است.

51. این ناقوس مرگ کیست (1940)
نوشته ارنست همینگوی، نویسنده آمریکایی. این کتاب پنج ترجمه به فارسی دارد که بهترینش ترجمه مهدی غبرایی در نشر افق است.

52. همه‌چیز فرومی‌پاشد (1958)
نوشته چینو آچه‌به، نویسنده نیجریه‌ای. این رمان سه ترجمه به فارسی دارد: ترجمه کامرا ابراهیمی در نشر افراز؛ ترجمه علی هداوند در نشر نیکا؛ ترجمه علی‌اصغر بهرامی در نشر جوانه رشد.

53. بلندی‌های بادگیر (1847)
نوشته امیلی برونته، نویسنده انگلیسی. این رمان ترجمه‌های بسیاری به فارسی دارد، اما تنها ترجمه ‌قابل‌قبول، ترجمه رضا رضایی در نشر نی است.

54. رگتایم (1975)
نوشته ای.ال. داکترو، نویسنده آمریکایی. ترجمه نجف دریابندری، نشر خوارزمی.

55. عصر بی‌گناهی (1920)
نوشته ادیت وارتن، نویسنده آمریکایی. این کتاب دو ترجمه به فارسی دارد: ترجمه مینو مشیری در نشر علم؛ ترجمه پرتو اشراق در نشر افکار.

56. جاده (2006)
نوشته کورمک مک‌کارتی، نویسنده آمریکایی. ترجمه حسین نوش‌آذر، نشر مروارید.

57. کشتن مرغ مینا (1960)
نوشته هارپر لی، نویسنده آمریکایی. این کتاب با ترجمه فخرالدین میررمضانی در نشر علمی‌‌وفرهنگی منتشر شده.

58. پرواز بر فراز آشیانه فاخته (1962)
نوشته کن کیزی، نویسنده آمریکایی. این رمان با سه ترجمه به فارسی منتشر شده که بهترین ترجمه‌ها عبارت است از: ترجمه سعید باستانی در نشر هاشمی. ترجمه حسین کاظمی‌‌یزدی در نشر کتابسرای نیک.

59. سرباز خوب (1915)
نوشته فورد مادوکس فورد، نویسنده انگلیسی. این کتاب با دو ترجمه به فارسی منتشر شده، که بهترین ترجمه از زهرا نصراللهی در نشر نون است.

60. برفک (1985)
نوشته دان دلیلو، نویسنده آمریکایی. این کتاب دو ترجمه به فارسی دارد: ترجمه پیمان خاکسار در نشر چشمه؛ ترجمه محمدصادق رییسی در نشر روزگار.

61. بر باد رفته (1936)
نوشته مارگارت میچل، نویسنده آمریکایی. این کتاب چند ترجمه به فارسی دارد، که تنها دو ترجمه آن قابل قبول است: ترجمه حسن شهباز در نشر امیرکبیر، ترجمه پرتو اشراق در نشر ناهید.

62. اگر این نیز انسان است (1947)
نوشته پریمو لوی، نویسنده ایتالیایی. ترجمه سپاس ریوندی، نشر ماهی.

63. سالار مگس‌ها (1954)
نوشته ویلیام گلدینگ، نویسنده انگلیسی. این کتاب بیش از پنج ترجمه به فارسی دارد، که بهترین آنها، ترجمه حمید رفیعی در نشر بهجت و ترجمه ناهید شهبازی‌مقدم در نشر آموت است.

64. ربکا (1938)
نوشته دافنه دو موریه، نویسنده انگلیسی. این رمان چندین ترجمه به فارسی دارد که بهترینش ترجمه حسن شهباز در نشر امیرکبیر، و ترجمه صدف محسنی در کتاب پارسه است.

65. تام جونز (1749)
نوشته هنری فیلدینگ، نویسنده انگلیسی. ترجمه احمد کریمی‌حکاک، نشر نیلوفر.

66. کنت مونت کریستو (1845)
نوشته الکساندر دوما، نویسنده فرانسوی. این کتاب چند ترجمه به فارسی دارد که بهترین آنها، ترجمه محمدطاهر میرزااسکندری در نشر هرمس است.

67. اُسکار و لوسیندا (1988)
نوشته پیتر کری، نویسنده استرالیایی. ترجمه ملیحه قدرتی، نشر نقش جهان.

68. جین ایر (1847)
نوشته شارلوت برونته، نویسنده انگلیسی. این رمان ترجمه‌های بسیاری به فارسی دارد، اما تنها ترجمه ‌قابل‌قبول، ترجمه رضا رضایی در نشر نی است.

69. موبی‌دیک (1851)
نوشته هرمان ملویل، نویسنده آمریکایی. ترجمه صالح حسینی، نشر نیلوفر.

70. سه‌گانه آمریکا (1937)
نوشته جان دوس‌پاسوس، نویسنده آمریکایی. این سه‌گانه با دو ترجمه به فارسی منتشر شده: ترجمه سعید باستانی در نشر هاشمی؛ ترجمه علی کهربایی در نشر ثالث.

71. مارش رادتسکی (1932)
نوشته یوزف روت، نویسنده آلمانی. ترجمه محمد همتی، نشر نو.

72. دل تاریکی (1899)
نوشته جوزف کنراد، نویسنده آمریکایی. ترجمه صالح حسینی، نشر نیلوفر.

73. شبی از شب‌های زمستان مسافری (1970)
نوشته ایتالو کالوینو، نویسنده ایتالیایی. ترجمه لی‌لی گلستان، نشر آگه.

74. مرشد و مارگاریتا (1967)
نوشته میخاییل بولگاگف، نویسنده روس. این رمان با دو ترجمه به فارسی منتشر شده: ترجمه حمیدرضا آتش‌برآب از روسی، نشر کتاب پارسه. ترجمه عباس میلانی از انگلیسی، نشر نو.

75. عصرها (1947)
نوشته جرارد ریو، نویسنده هلندی. این کتاب با ترجمه مرتضی غلامی در نشر علم منتشر شده، اما ترجمه قابل قبولی نیست.

76. سرگذشت ندیمه (1985)
نوشته مارگارت اتوود، نویسنده کانادایی. ترجمه سهیل سُمی، نشر ققنوس.

77. طبل حلبی (1959)
نوشته گونتر گراس، نویسنده آلمانی. ترجمه سروش حبیبی، نشر نیلوفر.

78. سکوت (1966)
نوشته شوساکو اندو، نویسنده ژاپنی. ترجمه حمیدرضا رفعت‌نژاد، نشر نو.

79. داغ ننگ (1850)
نوشته ناتائیل هاثورن، نویسنده آمریکایی. ترجمه سیمین دانشور، نشر خوارزمی.

80. سه‌گانه مالون (1953-1951)
نوشته ساموئل بکت، نویسنده ایرلندی. این سه‌گانه تحت عنوان «مالون می‌میرد»، «ننامیدنی» و «مالوی» با دو ترجمه به فارسی منتشر شده: ترجمه مهدی نوید در نشر چشمه؛ ترجمه سهیل سُمی در نشر ثالث.

81. بیابان تاتارها (1940)
نوشته دینو بوتزاتی، نویسنده ایتالیایی. ترجمه سروش حبیبی، نشر کتاب خورشید.

82. لولیتا (1955)
ولادیمیر ناباکوف، نویسنده روس‌تبار. ترجمه اکرم پدرام‌نیا، نشر زریاب.

83. پایتخت قدیمی (1962)
نوشته یاسوناری کاواباتا، نویسنده ژاپنی. ترجمه مهدیه عباس‌پور، نشر چشمه.

84. تاریخ (1974)
نوشته الزا مورانته، نویسنده ایتالیایی. ترجمه منوچهر افسری، نشر نیلوفر.

85. سه‌گانه قاهره (1957-1956)
نوشته نجیب محفوظ، نویسنده مصری. از این سه‌گانه تاکنون دو ترجمه ناقص شده. اما ترجمه کامل آن سه‌گانه به نام‌های «بین‌القصرین»، «قصرالشوق»، و «سکریه» توسط محمدرضا مرعشی‌پور انجام شده.

86. فرضیه فراگیر فراموشی (2013)
نوشته ژوزه ادواردو آگوآلوسا، نویسنده آنگولایی. ترجمه مهدی غبرایی، نشر نیلوفر.

87. ناتور دشت (1951)
نوشته جی. دی. سلینجر، نویسنده آمریکایی. این رمان بیش از پنج ترجمه به فارسی دارد، که ترجمه‌های قابل قبول کتاب، ترجمه احمد کریمی در نشر ققنوس، و ترجمه محمد نجفی در نشر نیلا است.

88. خانواده پاسکال دوآرته (1942)
نوشته کامیلو خوسه سلا، نویسنده اسپانیایی. ترجمه فرهاد غبرایی، نشر ماهی.

89. خیابان بوتیک‌های خاموش (1978)
نوشته پاتریک مودیانو، نویسنده فرانسوی. این رمان سه ترجمه به فارسی دارد که بهترینش ترجمه ساسان تبسمی در نشر افراز است.

90. پدران و پسران (1862)
ایوان تورگنیف، نویسنده روس. ترجمه مهری آهی، نشر علمی‌و‌فرهنگی.

91. زندگی در پیش رو (1971)
نوشته رومن گاری، نویسنده فرانسوی. ترجمه لی‌لی گلستان، نشر ثالث.

92. دن آرام (1933)
نوشته میخاییل شولوخوف، نویسنده روس. این کتاب با دو ترجمه به فارسی منتشر شده: ترجمه احمد شاملو در نشر مازیار. ترجمه م.ا. به‌آذین در نشر فردوس.

93. سه‌گانه دوقلوها (1991-1986)
نوشته آگوتا کریستوف، نویسنده مجارستانی. این سه‌گانه تحت عنوان «دروغ سوم»، «دفتر بزرگ»، و «مدرک» با دو ترجمه به فارسی منتشر شده: ترجمه اصغر نوری در نشر مروارید. ترجمه قاسم صنعوی در نشر ناهید.

94. انتخاب سوفی (1979)
نوشته ویلیام استایرن، نویسنده آمریکایی. ترجمه افشین رضاپور، نشر هنوز.

95. جاده گرسنگان (1991)
نوشته بن اُکری، نویسنده نیجریه‌ای. ترجمه جلال بایرام، نشر نیلوفر.

96. مسیح بازمصلوب (1948)
نوشته نیکوس کازانتزاکیس، نویسنده یونانی. این رمان با سه ترجمه به فارسی منتشر شده که بهترین ترجمه از محمد قاضی در نشر خوارزمی است.

97. ظرافت جوجه‌تیغی (2006)
نوشته موریل باربری، نویسنده فرانسوی. ترجمه مرتضی کلانتریان، نشر آگه.

98. سوییت فرانسوی (2004)
نوشته ایرن نمیروفسکی، نویسنده اوکراینی. ترجمه مهستی بحرینی، نشر نیلوفر.

99. هوانورد (2015)
نوشته یوگنی وادالازکین، نویسنده روس. ترجمه زینب یونسی، نشر نیلوفر.

100. به امید دیدار در آن دنیا (2013)
نوشته پی‌یر لومتر، نویسنده فرانسوی. این کتاب با سه ترجمه به فارسی منتشر شده: ترجمه مهستی بحرینی در نشر ماهی. ترجمه مرتضی کلانتریان در نشر آگه. ترجمه پرویز شهدی در نشر به‌سخن.

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

کتاب‌شناسی و این لیست | گونترگراس | مارگارت آتوود | ویلیام فاکنر | جیمز جویس | جیمز بالدوین | ساموئل بکت | ماریو بارگاس یوسا | رمان خارجی | میگل آنخل آستوریاس | جورج اورول | استاندال(هانری بیل) | چارلز دیکنز | جان اشتاین بک | ایتالو کالوینو | جین آستن | اونوره دو بالزاک | سال بلو | شارلوت (امیلی، آن) برونته | میخائیل بولگاکف | بوریس پاسترناک | مارسل پروست | مارک تواین | فئودور داستایفسکی | ایوان تورگنیف | لئو تولستوی | هنری جیمز | ویکتور هوگو | گابریل گارسیا مارکز | الکساندر دوما (پدر) | دافنه دوموریه | جی دی سالینجر | امیل زولا | اسکات فیتز جرالد | آلبر کامو | آرتور کستلر | ویرجینیا وولف | میگل دو سروانتس | لویی فردینان سلین | میخائیل شولوخف | گوستاو فلوبر | ارنست همینگوی | کورت ونه‌گات | میلان کوندرا | نیکوس کازانتزاکیس | جوزف کنراد | فرانتس کافکا | ولادیمیر ناباکوف | گراهام گرین | مارگارت میچل | توماس مان | اورهان پاموک | نجیب محفوظ | هرمان ملویل | رومن گاری |
در نقش پدر دوقلوها ... فیلمنامه‌ی این اثر اقتباسی بومی شده از رمان اریش کستنر است... هنرنمایی مرحوم ناصر چشم آذر در مقام نویسنده‌ی ترانه‌های متن... دغدغه‌های ذهنی خانواده‌ها و روش حل مساله به سبک ایرانی؛ مخصوصا حضور پررنگ مادربزرگ بچه‌ها در داستان، از تفاوت‌های مثبت فیلمنامه با رمان مبدا است... استفاده‌ی به‌جا و جذاب کارگردان از ترانه‌های کودکانه در پرورش شخصیت آهنگساز ایرانی از دیگر نقاط قوت اقتباس پوراحمد است ...
حتی اندکی نظرمان را در مورد پسر ولنگار داستان که روابطی نامتعارف و از سر منفعت با زنان اطرافش دارد، تغییر نمی‌دهد... دورانی که دانشجویان در پی یافتن اتوپیا روانه شهرهای مختلف می‌شدند و «دانشجو بودن» را فضیلتی بزرگ می‌شمردند. دورانی که تخطی از ابرساختارهای فرهنگی مسلط بر روابط بین جنس مخالف تقبیح می‌شد و زیرپوست شهر نوعی دیگر از زیستن جاری بود... در مواجهه با این رمان با پدیده‌‌ی تمام‌‌عیار اجتماعی روبه‌رو هستیم ...
حتی ناسزاهایی که بر زبان او جاری می‌شود از کتاب‌هایی می‌آید که خواندن‌شان برای کودکی هفت‌ساله دشوار است... معلم سرخانه‌ی او، نویسنده‌ای است که از فعالیت‌های روشنفکری سرخورده شده و در کلام او می‌توان رگه‌هایی از تفکر یک اصلاح طلبِ ناامید از بهبود اوضاع را مشاهده کرد... توی کتاب‌ها هیچ‌چیزی درباره‌ی امروز نیست، فقط گذشته است و آینده. یکی از بزرگ‌ترین نواقص کتاب‌ها همین است. یکی باید کتابی اختراع کند که همان موقع خواندن، به آدم بگوید در همین لحظه چه اتفاقی دارد می‌افتد ...
داستان عصیان و سرکشی است. عصیان انسانی که مقهور یک سیستم سرکوبگر شده و این سیستم، هیولاوار، همه‌چیز او را بلعیده. انسانیتش را، معیارها، علایق، اهداف و حتی خاطرات او را مصادره کرده و حالا از او چیزی نمانده جز یک تفاله ترس‌خورده... مک‌مورفیِ رند، شوخ و قمارباز یک‌تنه ایستاده است و قصدش تغییر سیستم سرکوبگر است... برای کفری‌کردن آدم‌های رذلی که می‌خواهند همه‌چیز را از آنچه هست، برایت سخت‌تر کنند، راهی بهتر از این نیست که وانمود کنی از هیچ‌چیز دلخور نیستی ...
ویلیام بندلر مثل خیلی از مفسران اروپایی که ریشه هر ژانر امروزی را اگر نتوانستند در یونان باستان پیدا کنند، به کتاب مقدس مسیحیان ربط می‌دهند، ریشه داستان‌نویسی جاسوسی را هم به فصل دو از کتاب یوشع انجیل برمی‌گرداند... MI6 بزرگ‌ترین بنگاه تولید نویسندگان بزرگ در ژانر جاسوسی است... تالکین با آن داستان‌های اسطوره‌ای غریب، به‌دلیل همین مهارت‌هایی که در امر اسطوره‌شناسی و زبان‌شناسی داشت، توسط نیروهای امنیتی انگلستان به همکاری دعوت شد. ...