وزیر فرهنگ مصر از برگزاری برنامه‌هایی به مناسبت پانزدهمین سالگرد درگذشت «نجیب محفوظ»، نویسنده مطرح مصر و جهان عرب خبر داد.

نجیب محفوظ

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایسنا، «ایناس»، وزیر فرهنگ مصر، اعلام کرد: به‌مناسبت پانزدهمین سالگرد درگذشت نجیب محفوظ بازدید از موزه محفوظ از تاریخ ۳۰ آگوست به مدت یک هفته برای بازدیدکنندگان رایگان خواهد بود.

فتحی، رییس صندوق توسعه فرهنگی نیز اعلام کرد به همین مناسبت برنامه‌هایی برای بزرگداشت این نویسنده مصری که از بزرگان ادبی جهان عرب به شمار می‌رفت و توانسته بود جایزه نوبل ادبی را از آن خود کند در هفته اول سپتامبر برگزار خواهد شد.

او در توضیحی گفت: از جمله برنامه‌های تدارک دیده‌شده برای این هفته، افتتاح کتابخانه برندگان نوبل ادبی با حضور خانم «منیوس» سفیر کلمبیا در مصر است. قرار است ایشان یک دوره از آثار گابریل گارسیا مارکز نویسنده بزرگ کلمبیایی را که او هم برنده جایزه نوبل شده بود به این کتابخانه اهدا کند.

«نجیب محفوظ» اولین نویسنده جهان عرب بود که توانست در سال ۱۹۸۸ جایزه نوبل ادبیات را به‌دست آورد. برخی «الثلاثیه» را بزرگ‌ترین اثر این نویسنده معروف جهان عرب می دانند. این کتاب در واقع سه رمان مختلف است که در آن نجیب محفوظ به بررسی هوشمندانه زندگی سه نسل از خانواده‌های مختلف مصری از جنگ جهانی اول تا بعد از سقوط ملک فاروق می‌پردازد. او تلاش دارد در این کتاب اندیشه‌ها و رفتارهای این سه نسل را همراه با تغییرات اجتماعی‌ای که در طی آن سال‌ها در مصر ایجاد شده است به رشته تحریر درآورد.

«نجیب محفوظ» در سال ۲۰۰۶ میلادی در ۹۴ سالگی از دنیا رفت.

موزه «نجیب محفوظ» در محله جمالیه در مرکز قاهره واقع است که به آن قاهره اسلامی نیز می‌گویند؛ درست نزدیک محل تولد این نویسنده. او از آدم‌ها و خانه‌ها و کوچه‌ها و قهوه‌خانه‌ها برای نوشتن بخش اعظم داستان‌ها و رمان‌هایش بهره برد. موزه در ساختمان تاریخی دوطبقه «تکیه ابوالدهب» برپا شده که سبک معماری آن عثمانی قرن هجدهم است. در موزه مجموعه‌ای از وسایل شخصی «نجیب محفوظ» به نمایش درآمده است؛ از میز تحریر این نویسنده که از چوب ماهون ساخته شده، آخرین پاکت سیگارش تا دست‌نوشته‌ها و جوایزی که به دست آورد.

در اتاقی نیز همه آثار منتشرشده او، چه چاپ‌های قدیمی و چه چاپ‌های جدید، جای داده شده است. یک کتابخانه صوتی و یک کتابخانه شامل کتاب‌های تاریخی و پژوهشی درباره نجیب محفوظ، از دیگر بخش‌های این موزه است.

................ هر روز با کتاب ...............

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...