ایرنا- همزمان با رونمایی از دو کتاب حوزه کودک و نوجوان از «فرهاد حسن‌زاده» نویسنده نام‌آشنای این حوزه و یکی از شش نامزد نهایی جایزه «هانس کریستین آندرسن» در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تجلیل شد.

موش سر به هوا و آسمان و پرنده‌ها

به گزارش اداره کل روابط عمومی و امور بین‌الملل کانون، سالن غدیر مرکز آفرینش‌های فرهنگی هنری کانون پرورش فکری شامگاه سه‌شنبه (۲۹ بهمن) پذیرای مراسم رونمایی از کتاب‌های موش سر به هوا نوشته فرهاد حسن‌زاده (نویسنده و روزنامه‌نگار، متولد ۱۳۴۱) و آسمان و پرنده‌ها نوشته فریده فرجام، به همراه نکوداشت حسن‌زاده یکی از شش نامزد نهایی جایزه هانس کریستین اندرسن ۲۰۲۰ بود.

حسن‌زاده با نویسندگانی چون ماریا کریستینا راموس (آرژانتین) María Cristina Ramos، بارت مویرت (بلژیک)Bart Moeyaert، مَری اودِ موری (فرانسه)Marie-Aude Murail، پیتر اسوتینا (اسلوانی)Peter Svetina و ژاکلین وودسون (آمریکا) Jacqueline Woodson رقابت خواهد کرد.  نویسنده و تصویرگر برگزیده امسال جایزه هانس کریستین آندرسن، به عنوان مهم ترین جایزه حوزه ادبیات کودک و نوجوان، در نشست خبری IBBY در نمایشگاه بین المللی کتاب بولونیا ۳۰ مارس ۲۰۲۰ (۱۱ فروردین ۱۳۹۹) اعلام می شود و جایزه آنها در کنگره بین المللی IBBY در مسکو ۶ سپتامبر ۲۰۲۰ (۱۶ شهریور ۱۳۹۹) اهدا می شود. 

این مراسم با حضور فاضل نظری مدیرعامل کانون پرورش فکری و نویسندگان و مترجمانی همچون عباس جهانگیریان، محسن هجری، شهرام اقبال‌زاده، فریدون عموزاده خلیلی، محمدکاظم اخوان، داود امیریان، مهدی حجوانی، مجید عمیق و مینو کریم‌زاده برگزار شد.

در بخش دیگری از برنامه، شکوه حاج‌نصرالله درباره دلایل انتخاب حسن‌زاده از سوی شورای کتاب کودک برای جایزه هانس کریستین اندرسن توضیح‌هایی ارائه داد.

حاج‌نصرالله یادآور شد: حسن‌زاده یک ربع قرن در زمینه ادبیات کودک فعالیت می‌کنند و آثارشان کیفیت بالایی دارند. ایشان ۳۰ جایزه ملی دریافت کرده‌اند. حاصل کارش در ۷۰ مقاله و ۱۵ پایان‌نامه در سطح کشور بازتاب داشته است. زیست متنوعی که داشتند باعث شکل‌گیری فرم‌ها و زبان شده است.

وی تأکید کرد: او از تابوهای مختلف عبور کرده است. اقلیم‌های مختلف نیز در آثارشان دیده می‌شود و خلاقیت فرمی ایجاد شده در آثارش مخاطب را جذب می‌کند. حسن‌زاده ترویج کتاب‌خوانی می‌ کند. ساعت‌ها در کانون اصلاح تربیت با بچه‌ها کتاب‌خوانی داشت و ماحصل این تجربیات در قالب یک کتاب درآمده است. کسانی که می‌خواهند پرونده یک نویسنده یا تصویرگر را جمع کنند و به عنوان نامزد نهایی معرفی کنند، نگاه اجتماعی دارند.

تصویرگری کتاب پرنده‌ها و آسمان بعد از مدت‌ها

در ادامه از کتاب پرنده‌ها و آسمان با حضور فریده فرجام‌ نویسنده اثر رونمایی شد. سپس فریده فرجام و محمدعلی بنی‌اسدی تصویرگر کتاب پرنده‌ها و آسمان روی صحنه حضور پیدا کردند.

بنی‌اسدی در این بخش گفت: سال‌هاست کم تصویرگری می‌کنم. بیش از ۱۰۰ کتاب کودک و بزرگ‌سال را تصویرگری کرده‌ام ولی هیچکدام حتی جلد مناسبی ندارد و از این رو تمایل به انجام تصویرگری پرنده‌ها و آسمان را نداشتم. وقتی کتاب را خواندم دیدم که ادبیاتی قدرتمند دارد. وقتی طرح‌ها را ارائه دادم، گفتند خانم فرجام از کار من خوش‌شان آمده بود.

فرجام اظهار کرد: من از زیبایی تصویرگری بنی‌اسدی اشک از چشمانم سرازیر شد. او روح اسطوره‌ای، مدرن و طنز اثر را فهمیده و به شکلی شخصیت‌ها را نقاشی کرده که کاراکترهای انسانی‌شان نیز قابل درک است. در این بخش از مراسم، نوجوانان حاضر در سالن که پرنده‌ها و آسمان را خوانده‌اند به بیان سؤال‌هایی از فریده فرجام پرداختند.

فرجام یادآور شد: من وقتی می‌نویسم به سن فکر نمی‌کنم. من برای نگارش این کتاب به این موضوع فکر می‌کردم که در مدرسه و دبیرستان برخی بچه‌ها، بچه‌های دیگر را مسخره می‌کنند که این موضوع تأثیر منفی دارد. این موضوع را در قالب فانتزی و درباره پرندگان نوشتم.

در بخش‌ پایانی نکوداشت فرهاد حسن‌زاده با حضور فاضل نظری مدیرعامل کانون، محمدرضا زمردیان معاون فرهنگی کانون، روح‌الله کاظمی‌زاده مدیرکل نظارت بر انتشارات کانون و فریدون عموزاده‌خلیلی رئیس انجمن نویسندگان کودک و نوجوان برگزار شد. 

سپس شهرام اقبال‌زاده نویسنده و مترجم ادبیات کودک و نوجوان در سخنانی گفت: حسن‌زاده یک گفتمان روایی و یک جهان ساخته است، جهانی که کودکان شخصیت اول و سوژه اصلی آن هستند. سوژه‌ای که کنش و خلاقیت و توانایی دارند.

او افزود: حسن‌زاده از خشونت نمی‌نویسد. او از جنگ و فقر می‌نویسد و آن‌ها را برجسته می‌کند. او اگر از جنگ می‌نویسد به این دلیل است که جهانی می‌خواهد که به این شکل نباشد. حسن‌زاده در داستان رئال هم جهانی دیگر درست می‌کند. جهانی که سرشار از دوستی و عبور از تابوهاست.

به گفته اقبال‌زاده، ادبیات کودک محورش عشق، صلح و دوستی است. او تصویر شگفتی‌ها را پیش چشم می‌کشد. ویژگی‌های آثار او اقلیمی، ایرانی، انسانی و جهانی است.

او ادامه داد: حسن‌زاده تأثیری از کسی نگرفته است. ردپای نویسنده هم‌اقلیمش احمد محمود را می‌توان در آثار او دید. حسن‌زاده جهان بدیهی می‌آفریند که ویژگی اقلیمی و انسانی بودن آن در جهان، مهم است.

................ هر روز با کتاب ...............

از این کتاب تا امروز بیش از 10 ترجمه در کتابخانه ملی ثبت شده: «اجرام آسمانی»، «بانوان مهتاب»، «دختران مهتاب»، «دختران ماه»، «ماه خاتون‌ها»، «زنان ماه» و «بانوان ماه»... روند جامعه‌ای را با تمرکز بر زنان آن در یک دوره یکصد ساله بازنمایی کند. از این‌ رو شاخص‌ترین مساله «گفتمان نسل»هاست؛ گفتمانی که گذار شخصیت‌ها را از سنت به مدرنیته می‌نماید... در برزخ گذشته زندگی می‌کنند و گویی راه گریزی از آن ندارند ...
اولین کتاب دانشگاهی است که به جامعه‌شناسی اسلام و تا حدودی تشیع می‌پردازد... برخی معتقدند جامعه‌شناسی دین مربوط به مسیحیت است نه اسلام... در بنیادگرایی ما با دین بدون فرهنگ مواجهیم... مطالعه تحولات تاریخی و سازمانی روحانیت... جامعه‌شناسان فرانسوی ترجیح می‌دهند درباره قبایل استرالیا یا اسکیموها تحقیق کنند تا اینکه مسلمانان را موضوع تحقیق قراردهند ...
«سووشون» رمانِ تجاوز است، تجاوز به روح یک ملت... مردمی که مورد تجاوز قرار گرفته‌اند با تجاوزگران هم‌داستان می‌شوند... همه زن‌ها حتی چهره‌های منفی مثل «عزت‌الدوله» هر یک به‌نوعی وجوه گوناگونِ ستمدیدگی، بی‌پناهی، ناکامی و تحملِ زن ایرانی را به نمایش می‌گذارند... می‌خواستم بچه‌هایم را با محبت و در محیط آرام بزرگ کنم اما الان با کینه بزرگ می‌شوند...هر هفته نان و خرما به دیوانه‌خانه و زندان می‌فرستد... تاریخ در این رمان لَق نمی‌زند یعنی آدم‌ها از بستر واقعی برخاسته‌اند ...
در هم آمیختگی «من و تو»، «ما» نمی‌شود! اصلا یکجا نیستیم. من در عالم خودم هستم و تو هم در عالم خودت... جینی دختر شرقی بیست و چهار ساله دانشجوی رشته‌ی زبان های خارجی دانشگاه استنفورد که یک سال و نیم در گروه درمانی دکتر یالوم شرکت کرده است و هیچ گونه بهبودی نداشته، بهانه‌ی خلق این اثر می‌‎شود... خواننده هر روز یک قدم نزدیکتر شدن جینی با خود مطلوبش را می‌‎بیند، شاهد خودافشایی‌گری‌های دکتر یالوم می‌‎شود و طعم یک روان درمانی اصیل را می‌‎چشد. ...
بسیاری از پزشکانی که کارشناس بررسی داروها هستند، خود با شرکت‌های سازنده آن داروها همکاری می‌کنند... علم مدرن یک کسب و کار بزرگ محسوب می‌شود... پول بر هنجارهای علم به شکل‌های مختلفی تأثیر می‌گذارد و موجب سوگیری عالمان می‌شود... گاه پژوهشگران بین منافع شخصی یا سازمانی خود و منافع جامعه گیر می‌کنند. این جاست که باید یکی از این سه راهبرد را دنبال کرد: افشا کردن این تضاد منافع، مدیریت آن، یا خودداری از ادامه آن. ...