ایرنا- همزمان با رونمایی از دو کتاب حوزه کودک و نوجوان از «فرهاد حسن‌زاده» نویسنده نام‌آشنای این حوزه و یکی از شش نامزد نهایی جایزه «هانس کریستین آندرسن» در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تجلیل شد.

موش سر به هوا و آسمان و پرنده‌ها

به گزارش اداره کل روابط عمومی و امور بین‌الملل کانون، سالن غدیر مرکز آفرینش‌های فرهنگی هنری کانون پرورش فکری شامگاه سه‌شنبه (۲۹ بهمن) پذیرای مراسم رونمایی از کتاب‌های موش سر به هوا نوشته فرهاد حسن‌زاده (نویسنده و روزنامه‌نگار، متولد ۱۳۴۱) و آسمان و پرنده‌ها نوشته فریده فرجام، به همراه نکوداشت حسن‌زاده یکی از شش نامزد نهایی جایزه هانس کریستین اندرسن ۲۰۲۰ بود.

حسن‌زاده با نویسندگانی چون ماریا کریستینا راموس (آرژانتین) María Cristina Ramos، بارت مویرت (بلژیک)Bart Moeyaert، مَری اودِ موری (فرانسه)Marie-Aude Murail، پیتر اسوتینا (اسلوانی)Peter Svetina و ژاکلین وودسون (آمریکا) Jacqueline Woodson رقابت خواهد کرد.  نویسنده و تصویرگر برگزیده امسال جایزه هانس کریستین آندرسن، به عنوان مهم ترین جایزه حوزه ادبیات کودک و نوجوان، در نشست خبری IBBY در نمایشگاه بین المللی کتاب بولونیا ۳۰ مارس ۲۰۲۰ (۱۱ فروردین ۱۳۹۹) اعلام می شود و جایزه آنها در کنگره بین المللی IBBY در مسکو ۶ سپتامبر ۲۰۲۰ (۱۶ شهریور ۱۳۹۹) اهدا می شود. 

این مراسم با حضور فاضل نظری مدیرعامل کانون پرورش فکری و نویسندگان و مترجمانی همچون عباس جهانگیریان، محسن هجری، شهرام اقبال‌زاده، فریدون عموزاده خلیلی، محمدکاظم اخوان، داود امیریان، مهدی حجوانی، مجید عمیق و مینو کریم‌زاده برگزار شد.

در بخش دیگری از برنامه، شکوه حاج‌نصرالله درباره دلایل انتخاب حسن‌زاده از سوی شورای کتاب کودک برای جایزه هانس کریستین اندرسن توضیح‌هایی ارائه داد.

حاج‌نصرالله یادآور شد: حسن‌زاده یک ربع قرن در زمینه ادبیات کودک فعالیت می‌کنند و آثارشان کیفیت بالایی دارند. ایشان ۳۰ جایزه ملی دریافت کرده‌اند. حاصل کارش در ۷۰ مقاله و ۱۵ پایان‌نامه در سطح کشور بازتاب داشته است. زیست متنوعی که داشتند باعث شکل‌گیری فرم‌ها و زبان شده است.

وی تأکید کرد: او از تابوهای مختلف عبور کرده است. اقلیم‌های مختلف نیز در آثارشان دیده می‌شود و خلاقیت فرمی ایجاد شده در آثارش مخاطب را جذب می‌کند. حسن‌زاده ترویج کتاب‌خوانی می‌ کند. ساعت‌ها در کانون اصلاح تربیت با بچه‌ها کتاب‌خوانی داشت و ماحصل این تجربیات در قالب یک کتاب درآمده است. کسانی که می‌خواهند پرونده یک نویسنده یا تصویرگر را جمع کنند و به عنوان نامزد نهایی معرفی کنند، نگاه اجتماعی دارند.

تصویرگری کتاب پرنده‌ها و آسمان بعد از مدت‌ها

در ادامه از کتاب پرنده‌ها و آسمان با حضور فریده فرجام‌ نویسنده اثر رونمایی شد. سپس فریده فرجام و محمدعلی بنی‌اسدی تصویرگر کتاب پرنده‌ها و آسمان روی صحنه حضور پیدا کردند.

بنی‌اسدی در این بخش گفت: سال‌هاست کم تصویرگری می‌کنم. بیش از ۱۰۰ کتاب کودک و بزرگ‌سال را تصویرگری کرده‌ام ولی هیچکدام حتی جلد مناسبی ندارد و از این رو تمایل به انجام تصویرگری پرنده‌ها و آسمان را نداشتم. وقتی کتاب را خواندم دیدم که ادبیاتی قدرتمند دارد. وقتی طرح‌ها را ارائه دادم، گفتند خانم فرجام از کار من خوش‌شان آمده بود.

فرجام اظهار کرد: من از زیبایی تصویرگری بنی‌اسدی اشک از چشمانم سرازیر شد. او روح اسطوره‌ای، مدرن و طنز اثر را فهمیده و به شکلی شخصیت‌ها را نقاشی کرده که کاراکترهای انسانی‌شان نیز قابل درک است. در این بخش از مراسم، نوجوانان حاضر در سالن که پرنده‌ها و آسمان را خوانده‌اند به بیان سؤال‌هایی از فریده فرجام پرداختند.

فرجام یادآور شد: من وقتی می‌نویسم به سن فکر نمی‌کنم. من برای نگارش این کتاب به این موضوع فکر می‌کردم که در مدرسه و دبیرستان برخی بچه‌ها، بچه‌های دیگر را مسخره می‌کنند که این موضوع تأثیر منفی دارد. این موضوع را در قالب فانتزی و درباره پرندگان نوشتم.

در بخش‌ پایانی نکوداشت فرهاد حسن‌زاده با حضور فاضل نظری مدیرعامل کانون، محمدرضا زمردیان معاون فرهنگی کانون، روح‌الله کاظمی‌زاده مدیرکل نظارت بر انتشارات کانون و فریدون عموزاده‌خلیلی رئیس انجمن نویسندگان کودک و نوجوان برگزار شد. 

سپس شهرام اقبال‌زاده نویسنده و مترجم ادبیات کودک و نوجوان در سخنانی گفت: حسن‌زاده یک گفتمان روایی و یک جهان ساخته است، جهانی که کودکان شخصیت اول و سوژه اصلی آن هستند. سوژه‌ای که کنش و خلاقیت و توانایی دارند.

او افزود: حسن‌زاده از خشونت نمی‌نویسد. او از جنگ و فقر می‌نویسد و آن‌ها را برجسته می‌کند. او اگر از جنگ می‌نویسد به این دلیل است که جهانی می‌خواهد که به این شکل نباشد. حسن‌زاده در داستان رئال هم جهانی دیگر درست می‌کند. جهانی که سرشار از دوستی و عبور از تابوهاست.

به گفته اقبال‌زاده، ادبیات کودک محورش عشق، صلح و دوستی است. او تصویر شگفتی‌ها را پیش چشم می‌کشد. ویژگی‌های آثار او اقلیمی، ایرانی، انسانی و جهانی است.

او ادامه داد: حسن‌زاده تأثیری از کسی نگرفته است. ردپای نویسنده هم‌اقلیمش احمد محمود را می‌توان در آثار او دید. حسن‌زاده جهان بدیهی می‌آفریند که ویژگی اقلیمی و انسانی بودن آن در جهان، مهم است.

................ هر روز با کتاب ...............

در دادگاه طلاق هفتمین زنش حضور دارد... هر دو ازدواج‌های متعدد کرده‌اند، شکست‌های عاطفی خورده‌اند و به دنبال عدالت و حقیقتند... اگر جلوی اشتهاتون به زن‌ها رو نگیرین بدجوری پشیمون می‌شین... اشتتلر تا پایان داستان، اشتهایش را از دست نداد، ترفیع شغلی نگرفت و پشیمان هم نشد... دیگر گاوصندوق نمی‌دزدند بلکه بیمه را گول می‌زنند و با ساختن صحنه تصادف، خسارت می‌گیرند... صاحب‌منصب‌ها و سیاستمداران، پشت ویترین زندگی‌شان، قانون و عدالت را کنار می‌گذارند ...
زنی خوش‌پوش و آراسته که خودش را علاقه‌مند به مجلات مد معرفی می‌کند... از تلاش برای به قدرت رسیدن تا همراهی برای در قدرت ماندن... قانون برای ما، تصمیم حزب است... پژوهشگرانی که در رساله‌های علمی به یافته‌های دانشمندان غربی ارجاع می‌دادند به «دادگاه‌های شرافت» سپرده می‌شدند... دریافت جایزه خارجی باعث سوءتفاهم بین مردم کشور می‌شد... ماجرای ویلایی که با پول دولت ساخت همه‌ خدمات او به حزب را محو کرد... سرنوشت تلخ او خودکشی ست ...
روابط متقابل زردشتیان و مسلمانان... ادبیات پیش‌گویانه با ایجاد مشابهت‌هایی میان تولد و زندگی‌نامه‌ی محمد[ص]، زردشت و شاهان ایرانی برقراری روابط اجتماعی میان دو گروه را آسان‌تر کرد... پیروزی مسلمانان تجلی لطف خداوند توصیف می‌شد و هر شکست زردشتیان گامی به سوی آخرالزمان... از مهمترین علل مسلمان شدن زردشتیان: ایمان خالصانه به اسلام، باور به اینکه پیروزی‌های اعراب اعتبار اسلام را تأیید می‌کند، به‌دست آوردن آزادی(اسیران)، تهدید به مرگ، انگیزه‌های مالی و اجتناب از پرداخت خراج ...
جنبش‌های اجتماعی نوعی همبستگی اجتماعی به ارمغان می‌آورند که می‌توانند فرصتی برای احیای دو عنصر کلیدی حیات مبتنی بر سرمایه اجتماعی ـ یعنی ارزش‌های مشترک و ارتباطات بیشتر ـ فراهم کند... «اجتماع» عرصه‌ای است که نه منافع فردی در آن سیطره دارد، نه فرد در جمع ذوب شده است... سه‌ضلع دولت، بازار و اجتماع سرنوشت جامعه را رقم می‌زنند... برخورد انحصارگرایانه گروه‌های مذهبی نسبت به سکولارها در داخل و دین‌ستیزی بنیادگراهای سکولار در خارج کشور، منازعه‌ای برابر نیست ...
قدرت در هر زمان و مکان نقاب‌هایی مسخ‌شده از چهره‌ی دین می‌سازد و آن را به‌عنوان دین عرضه می‌کند تا ستم خویش را مشروع جلوه دهد... نشان می‌دهد که خوانش ایدئولوژیک از حاکمیت چگونه بر دیدگاه اسلام‌گرایانی همچون ابوالاعلی مودودی و سید قطب تاثیر گذاشته است... بسیاری از حاکمان از شعار «اطاعت از اولی‌الامر» استفاده می‌کنند و افراد جامعه را سرکوب و آزادی آن‌ها را سلب می‌کنند... معترضان از عثمان خواستند که ترک حکومت کند، اما او نپذیرفت و به‌جای حل اعتراضات از طریق دموکراتیک دست به خشونت زد ...