کتاب «زیبایی شناسی درام آوانگارد» نوشته صمد رستمی توسط انتشارات نوین پویا منتشر شد.

زیبایی شناسی درام آوانگارد صمد رستمی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، کتاب «زیبایی شناسی درام آوانگارد» با شمارگان هزار نسخه، در ۳۹۸ صفحه و با بهای ۶۰ هزار تومان توسط انتشارات نوین پویا منتشر شد.

این کتاب چهار فصل به ترتیب با این عناوین دارد: «دیباچه‌ای بر زیبایی شناسی هنر»، «زیبایی از منظر فلاسفه»، «مدرنیته و هنر مدرن» و «زیبایی شناسی درام آوانگارد».

نویسنده در این کتاب ابتدا ضمن توضیحاتی درباره علم زیبایی شناسی و فلسفه هنر به شرح مفهوم زیبایی در دستگاه فلسفی افلاطون و ارسطو و فیلسوفان عصر روشنگری به بعد از باومگارتن، کانت، هگل و شوپنهاور گرفته تا مارکس، نیچه، هایدگر، لوکاچ و آدورنو پرداخته است.

در فصل انتهایی کتاب زیبایی شناسی درام آوانگارد بحث شده است. از جمله نمایشنامه نویسان و کارگردانانی که آثارشان در این فصل مورد بررسی قرار گرفته می‌توان به این هنرمندان اشاره کرد: هنریک ایبسن، آگوست استریندبرگ، آنتوان چخوف، آدولف آپیا، کنستانتین استانیسلاوسکی، لوئیجی پیراندلو، میرهولد، یوجین اونیل، آنتوان آرتو، برتولت برشت، ژان پل سارتر، ساموئل بکت، آرتور آداموف، اوژن یونسکو، پیتر بروک، یرژی گروتفسکی، بهرام بیضایی و...

نویسنده در فصل سوم کتاب خود درباره مفهوم آوانگارد نوشته است: «آوانگارد به لحاظ واژه شناسی به معنی مرزشکن است. این واژه برای نخستین بار توسط باکونین و به عنوان اصطلاحی نظامی در انتشار روزنامه «آنارشیست ناپایدار» در سوییس به کار رفته است.

در فرهنگ لاروس آوانگارد به معنای پیشرو و طلایه‌دار تعریف شده است. در لغت عبارت از واحدی است که پیشاپیش نیروهای زمینی، دریایی و یا هوایی حرکت می‌کند و راه را برای وارد شدن نیروها به عمل هموار می‌سازد. این واژه در حوزه هنر نیز به معنی پیشتاز و پیشرو بودن آمده است.

این واژه به منظور اشاره به افراد یا جریاناتی به کار می‌رود که ماهیتی تجربی و نوآورانه در حوزه‌های هنر، فرهنگ، ادب و سیاست داشته و دارند… این واژه اصطلاحی است که در دنیای فرهنگ و هنر تا حدی جایگزین واژه مدرن و یا جنبش مدرن شده و امروز به عنوان یک اتیکت فراگیر رایج شده است و به نوعی هنر التقاطی مخالف با سنت بوده و پیشرو در تجربه‌های هنری روز به شمار می‌آید.»

................ هر روز با کتاب ...............

حکومتی که بنیادش بر تمایز و تبعیض میان شهروندان شکل گرفته است به همان همبستگی اجتماعی نیم‌بند هم لطمات فراوانی وارد می‌کند... «دولت صالحان» همان ارز زبان‌بسته را به نورچشمی‌ها، یا صالحان رده پایین‌تر، اهدا می‌کند... مشکل ایران حتی مقامات فاسد و اصولا فساد نیست. فساد خود نتیجه حکمرانی فشل، نبود آزادی و اقتصاد دولتی است... به فکر کارگران و پابرهنگان و کوخ‌نشینانید؟‌ سلمنا! تورم را مهار کنید که دمار از روزگار همان طبقه درآورده است، وگرنه کاخ‌نشینان که کیف‌شان با تورم کوک می‌شود ...
عشقش او را ترک کرده؛ پدرش دوست ندارد او را ببیند و خودش هم از خودش بیزار است... نسلی که نمی‌تواند بی‌خیال آرمان‌زدگی و شعار باشد... نسلی معلق بین زمین ‌و هوا... دوست دارند قربانی باشند... گذشته‌ای ساخته‌اند برای خودشان از تحقیرها، نبودن‌ها و نداشتن‌ها... سعی کرده زهر و زشتی صحنه‌های اروتیک را بگیرد و به جایش تصاویر طبیعی و بکر از انسان امروز و عشق رقم بزند... ...
دو زن و یک مرد همدیگر را، پس از مرگ، در دوزخ می‌یابند... همجنس‌بازی است که دوستش را به نومیدی کشانده و او خودکشی کرده است... مبارز صلح‌طلبی است که به مسلکِ خود خیانت کرده است... بچه‌ای را که از فاسقش پیدا کرده در آب افکنده و باعث خودکشی فاسقش شده... دژخیم در واقع «هریک از ما برای آن دو نفرِ دیگر است»... دلبری می‌کند اما همدمی این دو هم دوام نمی‌آورد... در باز می‌شود، ولی هیچ‌کدام از آنها توانایی ترک اتاق را ندارد ...
«سم‌پاشی انسان‌ها» برای نجات از آفت‌های ایدئولوژیک اجتناب‌ناپذیر است... مانع ابراز مخالفتِ مخالفین آنها هم نمی‌شویم... در سکانس بعد معلوم می‌شود که منظور از «ابراز مخالفت»، چماق‌کشی‌ و منظور از عناصر سالم و «پادزهرها» نیز «لباس‌شخصی‌ها»ی خودسر!... وقتی قدرت در یک حکومت، مقدس و الهی جلوه داده شد؛ صاحبان قدرت، نمایندگان خدا و مجری اوامر اویند و لذا اصولا دیگر امکانی! برای «سوءاستفاده» باقی نمی‌ماند ...
رفتار جلال را ناشی از قبول پست وزارت از سوی خانلری می‌داند و ساعدی را هم از مریدان آل‌احمد می‌بیند... خودداری سردبیر مجله سخن از چاپ اشعار نیما باعث دشمنی میان این دو شد... شاه از او خواسته بوده در موکب ملوکانه برای افتتاح جاده هراز بروند... «مادر و بچه» را به ترجمه اشرف پهلوی منتشر کرد که درواقع ثمینه باغچه‌بان مترجم آن بود... کتاب «اندیشه‌های میرزافتحعلی آخوندزاده» را نزد شاه می‌برد: «که چه نشسته‌اید؟ دین از دست رفت! این کتاب با ترویج افکار الحادی احساسات مردم مسلمان را جریحه‌دار کرد ...