کتاب «زیبایی شناسی درام آوانگارد» نوشته صمد رستمی توسط انتشارات نوین پویا منتشر شد.

زیبایی شناسی درام آوانگارد صمد رستمی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، کتاب «زیبایی شناسی درام آوانگارد» با شمارگان هزار نسخه، در ۳۹۸ صفحه و با بهای ۶۰ هزار تومان توسط انتشارات نوین پویا منتشر شد.

این کتاب چهار فصل به ترتیب با این عناوین دارد: «دیباچه‌ای بر زیبایی شناسی هنر»، «زیبایی از منظر فلاسفه»، «مدرنیته و هنر مدرن» و «زیبایی شناسی درام آوانگارد».

نویسنده در این کتاب ابتدا ضمن توضیحاتی درباره علم زیبایی شناسی و فلسفه هنر به شرح مفهوم زیبایی در دستگاه فلسفی افلاطون و ارسطو و فیلسوفان عصر روشنگری به بعد از باومگارتن، کانت، هگل و شوپنهاور گرفته تا مارکس، نیچه، هایدگر، لوکاچ و آدورنو پرداخته است.

در فصل انتهایی کتاب زیبایی شناسی درام آوانگارد بحث شده است. از جمله نمایشنامه نویسان و کارگردانانی که آثارشان در این فصل مورد بررسی قرار گرفته می‌توان به این هنرمندان اشاره کرد: هنریک ایبسن، آگوست استریندبرگ، آنتوان چخوف، آدولف آپیا، کنستانتین استانیسلاوسکی، لوئیجی پیراندلو، میرهولد، یوجین اونیل، آنتوان آرتو، برتولت برشت، ژان پل سارتر، ساموئل بکت، آرتور آداموف، اوژن یونسکو، پیتر بروک، یرژی گروتفسکی، بهرام بیضایی و...

نویسنده در فصل سوم کتاب خود درباره مفهوم آوانگارد نوشته است: «آوانگارد به لحاظ واژه شناسی به معنی مرزشکن است. این واژه برای نخستین بار توسط باکونین و به عنوان اصطلاحی نظامی در انتشار روزنامه «آنارشیست ناپایدار» در سوییس به کار رفته است.

در فرهنگ لاروس آوانگارد به معنای پیشرو و طلایه‌دار تعریف شده است. در لغت عبارت از واحدی است که پیشاپیش نیروهای زمینی، دریایی و یا هوایی حرکت می‌کند و راه را برای وارد شدن نیروها به عمل هموار می‌سازد. این واژه در حوزه هنر نیز به معنی پیشتاز و پیشرو بودن آمده است.

این واژه به منظور اشاره به افراد یا جریاناتی به کار می‌رود که ماهیتی تجربی و نوآورانه در حوزه‌های هنر، فرهنگ، ادب و سیاست داشته و دارند… این واژه اصطلاحی است که در دنیای فرهنگ و هنر تا حدی جایگزین واژه مدرن و یا جنبش مدرن شده و امروز به عنوان یک اتیکت فراگیر رایج شده است و به نوعی هنر التقاطی مخالف با سنت بوده و پیشرو در تجربه‌های هنری روز به شمار می‌آید.»

................ هر روز با کتاب ...............

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...