کتاب «زیبایی شناسی درام آوانگارد» نوشته صمد رستمی توسط انتشارات نوین پویا منتشر شد.

زیبایی شناسی درام آوانگارد صمد رستمی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، کتاب «زیبایی شناسی درام آوانگارد» با شمارگان هزار نسخه، در ۳۹۸ صفحه و با بهای ۶۰ هزار تومان توسط انتشارات نوین پویا منتشر شد.

این کتاب چهار فصل به ترتیب با این عناوین دارد: «دیباچه‌ای بر زیبایی شناسی هنر»، «زیبایی از منظر فلاسفه»، «مدرنیته و هنر مدرن» و «زیبایی شناسی درام آوانگارد».

نویسنده در این کتاب ابتدا ضمن توضیحاتی درباره علم زیبایی شناسی و فلسفه هنر به شرح مفهوم زیبایی در دستگاه فلسفی افلاطون و ارسطو و فیلسوفان عصر روشنگری به بعد از باومگارتن، کانت، هگل و شوپنهاور گرفته تا مارکس، نیچه، هایدگر، لوکاچ و آدورنو پرداخته است.

در فصل انتهایی کتاب زیبایی شناسی درام آوانگارد بحث شده است. از جمله نمایشنامه نویسان و کارگردانانی که آثارشان در این فصل مورد بررسی قرار گرفته می‌توان به این هنرمندان اشاره کرد: هنریک ایبسن، آگوست استریندبرگ، آنتوان چخوف، آدولف آپیا، کنستانتین استانیسلاوسکی، لوئیجی پیراندلو، میرهولد، یوجین اونیل، آنتوان آرتو، برتولت برشت، ژان پل سارتر، ساموئل بکت، آرتور آداموف، اوژن یونسکو، پیتر بروک، یرژی گروتفسکی، بهرام بیضایی و...

نویسنده در فصل سوم کتاب خود درباره مفهوم آوانگارد نوشته است: «آوانگارد به لحاظ واژه شناسی به معنی مرزشکن است. این واژه برای نخستین بار توسط باکونین و به عنوان اصطلاحی نظامی در انتشار روزنامه «آنارشیست ناپایدار» در سوییس به کار رفته است.

در فرهنگ لاروس آوانگارد به معنای پیشرو و طلایه‌دار تعریف شده است. در لغت عبارت از واحدی است که پیشاپیش نیروهای زمینی، دریایی و یا هوایی حرکت می‌کند و راه را برای وارد شدن نیروها به عمل هموار می‌سازد. این واژه در حوزه هنر نیز به معنی پیشتاز و پیشرو بودن آمده است.

این واژه به منظور اشاره به افراد یا جریاناتی به کار می‌رود که ماهیتی تجربی و نوآورانه در حوزه‌های هنر، فرهنگ، ادب و سیاست داشته و دارند… این واژه اصطلاحی است که در دنیای فرهنگ و هنر تا حدی جایگزین واژه مدرن و یا جنبش مدرن شده و امروز به عنوان یک اتیکت فراگیر رایج شده است و به نوعی هنر التقاطی مخالف با سنت بوده و پیشرو در تجربه‌های هنری روز به شمار می‌آید.»

................ هر روز با کتاب ...............

غالباً خشونتِ خود را زیر نام «دفاع از خود» پنهان می‌کنند. باتلر می‌پرسد: این «خود» کیست که حق دارد برای دفاع از بقای خود، دیگری را نابود کند؟ او پیشنهاد می‌دهد که ما باید «خود» را نه به عنوان یک فردِ مجزا، بلکه به عنوان بخشی از یک کلِ پیوسته تعریف کنیم. اگر من به تو آسیب بزنم، درواقع به ساختاری که بقای خودم به آن وابسته است آسیب زده‌ام ...
20 سال پیش خانه در دامنه‌ی آتشفشان کردیم؛ بدان امید که چشم بر حقیقت بگشاییم... شرح همسایگی خاکستر و دود و آتش؛ نه گفتنی ست، نه خواندنی؛ که ما این خانه‌ی دور از نفت! به شوق و رغبت برگزیده بودیم و هیچ منت و ملامتی بر هیچ دولت و صنف و حزب و نماینده‌ای نداشتیم و نداریم ...
او اگرچه همچون «همینگوی»، روایتگری را مقدم بر توصیف‌گری «زولا» قرار می‌دهد، اما این روایتگری کاملا «ایرانیزه» و بومی شده است... نویسنده با تشخص‌بخشی به کلیسای «تارگمانچاتس» از این بنا، یک شخصیت تاریخی در داستان می‌آفریند، شخصیتی ارمنی! در قلب تهران... ملک بدرقه، شکارچی کلمات مقدس و فاتحه‌های سرگردان است، ملکی که مأمور است فاتحه‌های فرستاده‌شده و سرگردان را برای افراد بی‌وارث و بد‌وراث شکار کند ...
او «آدم‌های کوچک کوچه»ــ عروسک‌ها، سیاه‌ها، تیپ‌های عامیانه ــ را از سطح سرگرمی بیرون کشید و در قامت شخصیت‌هایی تراژیک نشاند. همان‌گونه که جلال آل‌احمد اشاره کرد، این عروسک‌ها دیگر صرفاً ابزار خنده نبودند؛ آنها حامل شکست، بی‌جایی و ناکامی انسان معاصر شدند. این رویکرد، روایتی از حاشیه‌نشینی فرهنگی را می‌سازد: جایی که سنت‌های مردمی، نه به عنوان نوستالژی، بلکه به عنوان ابزاری برای نقد اجتماعی احیا می‌شوند ...
زمانی که برندا و معشوق جدیدش توطئه می‌کنند تا در فرآیند طلاق، همه‌چیز، حتی خانه و ارثیه‌ خانوادگی تونی را از او بگیرند، تونی که درک می‌کند دنیایی که در آن متولد و بزرگ شده، اکنون در آستانه‌ سقوط به دست این نوکیسه‌های سطحی، بی‌ریشه و بی‌اخلاق است، تصمیم می‌گیرد که به دنبال راهی دیگر بگردد؛ او باید دست به کاری بزند، چراکه همانطور که وُ خود می‌گوید: «تک‌شاخ‌های خال‌خالی پرواز کرده بودند.» ...