چاپ دوم کتاب «اندیشه سیاسی شهید ثانی» نوشته سید محمدرضا موسویان توسط موسسه بوستان کتاب منتشر شد. از جمله مباحث این کتاب حکومت مطلوب و وظایف آن در منظومه فکری شهید ثانی است.

اندیشه سیاسی شهید ثانی  سید محمدرضا موسویان

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، انتشارات موسسه بوستان کتاب پس از گذشت ۱۷ سال از چاپ نخست دومین چاپ کتاب «اندیشه سیاسی شهید ثانی» نوشته سید محمدرضا موسویان را با شمارگان ۱۰۰ نسخه، ۳۰۴ صفحه و بهای ۴۴ هزار تومان منتشر کرد. نخستین چاپ این کتاب سال ۸۲ با شمارگان دو هزار نسخه و بهای ۱,۸۰۰ تومان منتشر شده بود.

شهید ثانی در روز ۱۳ شوال سال ۹۱۱ هجری قمری، در دهکده جبع (یا جباع) جبل عامل، در یک خاندان علمی به دنیا آمد و سال ۹۶۶ قمری، بدر سفر مکه به امر سلطان عثمانی بازداشت شد و بعد از ۴۰ روز به شهادت رسید. این چهره تابناک امامیه به مذاهب پنج گانه جعفری، حنفی، شافعی، مالکی و حنبلی مسلط بود و اولین بار فقه تطبیقی را تدریس کرد و آثار و مکتوبات بسیار داشت.

نویسنده در این‌کتاب، زندگی و عقاید زین‌الدین بن نورالدین علی بن احمد عاملی جبعی معروف به شهید ثانی را با تکیه بر اندیشه‌های سیاسی وی بررسی کرده است. در آغاز کتاب پس از بررسی زندگی شهید ثانی و اوضاع سیاسی، اجتماعی و مذهبی عهد صفوی و عثمانی در فصل نخست، در فصل دوم مبانی فکری سیاسی شهید ثانی شرح و تبیین می‌شود. فصل سوم کتاب درباره انواع حکومت، به ویژه حکومت مطلوب از دیدگاه شهید ثانی است. این فصل شاید مهم‌ترین بخش کتاب است و در آن حکومت ولایت فقیه در عصر غیبت و حوزه اختیارات حاکم (همان ولی فقیه) بررسی شده است.

حکومت نامطلوب یا جور موضوع فصل چهارم است و در آن نحوه مواجهه با حکومت‌های ظالم پیشنهاد و ارائه شده است. پس از آن در فصل پنجم، وظایف متقابل مردم حکومت تشریح می‌شود. در فصل ششم به سیاست داخلی و مبانی و اصول آن اشاره شده همچنین جریان‌های معارض با حکومت و نحوه تعامل با آنها از منظر شهید ثانی بررسی شده است.

مبانی سیاست داخلی از دیدگاه شهید ثانی عبارت است از: ۱: حفاظت از دین و شریعت، ۲: بازداری مردم از مفاسد و ترغیب به انجام مصالح، ۳: تامین مصالح عمومی جامعه، ۴: رسیدگی به امور دنیوی و منابع مادی مردم، ۵: احترام به افراد و جایگاه آنان در جامعه، ۶: تقدم مصالح عمومی بر منافع فردی، ۷: استقرار نظم و امنیت، ۸: تساهل و عدم سخت‌گیری بر مردم.

موضوع فصل پایانی کتاب تبیین سیاست خارجی از دیدگاه شهید ثانی است که عبارت‌اند از: ۱: حفظ دارالاسلام، ۲: دعوت به اسلام، ۳: نفی سبیل (استقلال و عزت)، ۴: همزیستی مسالمت آمیز و عدم مداخله در امور کشورها. این فصل نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است. در این فصل اموری نظیر جهاد، تالیف قلوب، انواع قراردادهای بین‌المللی و روابط با ملل غیرمسلمان از دیدگاه شهید ثانی بررسی شده است. محتوای این فصل برای جامعه امروز ایران و دستگاه دیپلماسی کشور می‌تواند بسیار مفید باشد.

سیدمحمدرضا موسویان عضو هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز است. به قلم او پیشتر کتاب‌هایی چون «اندیشه سیاسی شیخ طوسی»، «اندیشه سیاسی فاضل مقداد» و «نظام سیاسی و دولت مطلوب در اندیشه سیاسی شیخ مفید، سید مرتضی و شیخ طوسی» (مشترک با علی خالقی و محمود شفیعی) منتشر شده‌اند.

................ هر روز با کتاب ...............

همه‌ جنبش‌های توده‌وار در طرفدارانشان نوعی جان‌برکفی و گرایش به عمل و اقدام مشترک برمی‌انگیزند؛ همه‌ آنها فارغ از آموزه‌هایی که می‌پراکنند و برنامه‌ای که ارائه می‌دهند تعصب، شور، امید، نفرت و نابردباری تب‌آلود را می‌پرورند... ایمان کور و پایبندی و وفاداری همه‌جانبه و با تمام وجود را طلب می‌کنند... میزان قدرت بالقوه‌ یک ملت در حکم گنجینه‌ آرزوهای دست‌نیافتنی آن است ...
چنان جزئیات حرفه‌ای یک جیب‌بر را باز کرده که اگر نگوييم خود ناکامورا یک جیب‌بر واقعی است، دست‌کم می‌توانیم مطمئن باشیم ساعت‌ها کار یک جیب‌بر واقعی را تماشا کرده است... جهان به سه دسته خدایان، بردگان و انسان‌ها تقسیم شده و متاسفانه بردگان از همه بیشترند... جیب‌برها و دله‌دزدها که تنها انسان‌های عادی این جهان‌اند و درنهایت اینها شاید بتوانند کاری خلاف اراده خدایان انجام دهند ...
در نقش پدر دوقلوها ... فیلمنامه‌ی این اثر اقتباسی بومی شده از رمان اریش کستنر است... هنرنمایی مرحوم ناصر چشم آذر در مقام نویسنده‌ی ترانه‌های متن... دغدغه‌های ذهنی خانواده‌ها و روش حل مساله به سبک ایرانی؛ مخصوصا حضور پررنگ مادربزرگ بچه‌ها در داستان، از تفاوت‌های مثبت فیلمنامه با رمان مبدا است... استفاده‌ی به‌جا و جذاب کارگردان از ترانه‌های کودکانه در پرورش شخصیت آهنگساز ایرانی از دیگر نقاط قوت اقتباس پوراحمد است ...
حتی اندکی نظرمان را در مورد پسر ولنگار داستان که روابطی نامتعارف و از سر منفعت با زنان اطرافش دارد، تغییر نمی‌دهد... دورانی که دانشجویان در پی یافتن اتوپیا روانه شهرهای مختلف می‌شدند و «دانشجو بودن» را فضیلتی بزرگ می‌شمردند. دورانی که تخطی از ابرساختارهای فرهنگی مسلط بر روابط بین جنس مخالف تقبیح می‌شد و زیرپوست شهر نوعی دیگر از زیستن جاری بود... در مواجهه با این رمان با پدیده‌‌ی تمام‌‌عیار اجتماعی روبه‌رو هستیم ...
حتی ناسزاهایی که بر زبان او جاری می‌شود از کتاب‌هایی می‌آید که خواندن‌شان برای کودکی هفت‌ساله دشوار است... معلم سرخانه‌ی او، نویسنده‌ای است که از فعالیت‌های روشنفکری سرخورده شده و در کلام او می‌توان رگه‌هایی از تفکر یک اصلاح طلبِ ناامید از بهبود اوضاع را مشاهده کرد... توی کتاب‌ها هیچ‌چیزی درباره‌ی امروز نیست، فقط گذشته است و آینده. یکی از بزرگ‌ترین نواقص کتاب‌ها همین است. یکی باید کتابی اختراع کند که همان موقع خواندن، به آدم بگوید در همین لحظه چه اتفاقی دارد می‌افتد ...