کتاب «سرگذشت نام‌ها؛ جستارهایی درباره نام‌گذاری آثار ادبی» [Why not Catch-21? : the stories behind the titles] نوشته گری دکستر [Gary Dexter] با ترجمه پرتو شریعتمداری توسط انتشارات جهان کتاب منتشر و راهی بازار نشر شد.

سرگذشت نام‌ها؛ جستارهایی درباره نام‌گذاری آثار ادبی» [Why not Catch-21? : the stories behind the titles]  گری دکستر [Gary Dexter]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، این‌کتاب یازدهمین‌عنوان از مجموعه «هزارتوی نوشتن» است که این‌ناشر منتشر می‌کند.

مطالب این‌کتاب ابتدا در قالب یادداشت‌های گری دکستر پژوهشگر ادبیات در یکی از نشریات هفتگی بریتانیا منتشر شدند و بعدها توسط او در قالب کتاب به چاپ رسیدند. او برای انتخاب آثاری که در قالب این‌مجموعه گردآوری‌شان کرد، ۴ شرط را در نظر گرفت: نام اثر، مربوط به کتاب باشد نه یک اثر ادبی مثل داستان یا شعر، رمزگشایی از نام مستلزم خواندن متن کتاب نباشد، نام اثر نقل قولی برگرفته از منبع دیگر نباشد و سرگذشت نام کتاب، چندان معروف و زبانزد عموم نبوده باشد.

پرتو شریعتمداری پیش‌تر تعدادی از آثاری را که در این‌کتاب آمده‌اند، در قالب مقالاتی در ماهنامه «جهان کتاب» ترجمه و معرفی کرده است. اما با افزودن تعدادی دیگر که در کتاب گری دکستر موجودند، کتاب پیش‌رو به چاپ رسیده است. این‌مترجم در توضیح خود در مقدمه کوتاه اثر، این‌توضیح را دارد که برخی از آثار معرفی‌شده در نسخه اصلی اثر که دکستر نوشته، در ترجمه فارسی موجود نیستند و این‌مساله دو علت دارد؛ اول این‌که برای غیرانگلیسی‌زبانان چندان شناخته‌شده نیستند و دوم، به‌دلیل معیارهای موجود، امکان چاپ در ایران را نخواهند داشت.

عناوین آثاری که در این‌کتاب به آن‌ها پرداخته شده، به ترتیب زیر اند:

جمهوری، آرمانشهر، هملت، لویاتان، سیندرلا، سفرهای گالیور، غرور و تعصب، فرانکشتاین، زندگی در لندن، یوگنی اونگین، بازرس کل، یا این یا آن، مادام کاملیا، دوریت کوچک، ماجراهای آلیس در سرزمین عجایب، جنگ و صلح، شیاطین، دور دنیا در هشتاد روز، مرگ ایوان ایلیچ، سونات کرویتسر، مرغ دریایی، در جست‌وجوی زمان از دست‌رفته، ماه و شش‌پنی، اولیس، سرزمین بی‌حاصل، گتسبی بزرگ، نبرد من، آدم آدم است، در جبهه غرب خبری نیست، عروسی خون، پستچی همیشه دوبار زنگ می‌زند، و بعد دیگر کسی نماند، باغ وحش شیشه‌ای، ۱۹۸۴، مالون می‌میرد، در انتظار گودو، سالار مگس‌ها، اتاق، تبصره ۲۲، چه کسی از ویرجینیا وولف می‌ترسد؟، ۲۰۰۱: ادویسه فضایی، مرگ اتفاقی یک آنارشیست، زوال فرشته، آرواره‌ها، نام گل سرخ، رنگ ارغوانی، عشق سال‌های وبا، مترجم دردها، هرگز رهایم نکن.

در بخشی از این‌کتاب می‌خوانیم:

رُز، خواهر تنسی ویلیامز، به یک بیماری روانی مادام‌العمر دچار بود و در سال ۱۹۳۷ تحت عمل جراحی لوبوتومی قرار گرفت. این عمل در آن‌زمان کم‌سابقه و آزموده‌نشده بود و نتیجه آن برای رز فاجعه‌بار، به‌طوری که بر مغز او آسیبی درمان‌ناپذیر وارد آورد. رز بقیه عمر خود را در آسایشگاه گذراند و خود و خانواده‌اش را نمی‌شناخت و فکر می‌کرد که همیشه بیست‌وهشت‌ساله است. بسیاری از بهترین نمایشنامه‌های ویلیامز از تلاشش برای کندوکاو در تراژدی زندگی خواهرش سرچشمه گرفته‌اند و شخصیت رز در سراسر آثار او به اشکال گوناگون به تصویر کشیده شده است.

این‌کتاب با ۱۳۲ صفحه، شمارگان ۳۰۰ نسخه و قیمت ۴۵ هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ................

آثاری از این دست فقط ما را عالم‌تر یا محقق‌تر نمی‌کنند، بلکه حال ما را خوش‌تر و خوب‌تر می‌کنند... می‌گوید مفاهیم اخلاقی 8 تاست... ما نخست قهرمانان اخلاقی و قدیسان اخلاقی و فرزانگان اخلاقی (به صورت خلاصه اسوه‌های اخلاقی) را تشخیص می‌دهیم، سپس می‌گوییم هر چه در اینها هست، از نظر اخلاقی خوب یا درست یا فضیلت است... اما ما نمی‌توانیم به احساسات و عواطف صرف تکیه کنیم... ممکن است کسی از یک جنبه الگو باشد و از جنبه‌های دیگر خیر... پس ما معیاری مستقل از وجود الگوها یا اسوه‌ها داریم! ...
شناخت ما از خودمان را معطوف به نوشته‌های غیرایرانی کردند... سرنوشت تاسیس پارلمان در ایران با مشاهدات سفرنامه‌نویسان گره خورده... مفهوم و کارکرد پارلمان در اواخر دوره ناصری... مردم بیشتر پیرو و تابع بودند، یعنی متابعت و اطاعت از دالِّ سیاسی مرکز قدرت، امری پذیرفته شده تلقی می‌شده ... مشورت برای نخبگان ایرانی اغلب جنبه تاسیسی نداشته و تنها برای تایید، ‌همفکری و یاری‌دهندگی به شاه مورد استفاده قرار می‌گرفته... گفت‌وگو و تعاملی بین روشنفکران ملی‌گرا و روحانیون مشروطه‌خواه ...
با خنده به دنیا آمده است... به او لقب سفیر شادی، خنده و گشاده‌رویی می‌دهند... از لرزش بال حشره‌ای تا آه زنی در حسرت عشق را می‌تواند بشناسد و تحلیل کند... شخصیتی که او به‌عنوان معجزه‌گر در روابط انسانی معرفی می‌کند و قدرت‌اش را در برقراری و درک ارتباط با آدم‌ها و سایر موجودات به‌تفصیل نشان می‌دهد، در زندگی شخصی خود عاجز از رسیدن به تفاهم است ...
سرچشمه‌های ایران‌دوستی متعدد هستند... رفتار دوربین شعیبی در مکان مقدسی مثل حرم، رفتاری سکولاریستی است... جامعه ما اما جامعه بیماری است و این بیماری عمدتا محصول نگاه سیاسی است. به این معنا که اگر گرایش‌های دینی داری حتما دولتی و حکومتی هستی و اگر می‌خواهی روشنفکر باشی باید از دین فاصله بگیری... در تاریخ معاصر همین روس‌ها که الان همه تکریم‌شان می‌کنند و نباید از گل نازک‌تر به آنها گفت، گنبد امام رضا (ع) را به توپ بستند اما حرم امن ماند ...
با بهره‌گیری از تکنیک کات‌آپ و ‌تکه‌تکه کردن روایت، متن‌هایی به‌ظاهر بریده‌ و ‌بی‌ربط را نوشته ‌است، تکه­‌هایی که در نهایت همچون پازلی نامرئی خواننده را در برابر قدرت خود مبهوت می‌کند... با ژستی خیرخواهانه و گفتاری مبتنی بر علم از هیچ جنایتی دریغ نمی‌کند... مواد مخدر به نوعی تسلط و کنترل سیستم بدن ‌ِفرد معتاد را در دست می‌گیرد؛ درست مانند نظام کنترلی که شهروندان بدون آن احساس می‌کنند ناخوش‌اند، شهروندانی محتاج سرکوب امیال­شان... تبعید‌گاهی‌ پهناور است که در یک کلمه خلاصه می‌شود: مصونیت ...