کتاب «درآمدی بر پساساختارگرایی» نوشته کاترین بلزی و ترجمه فرزاد بوبانی از سوی انتشارات ماه و خورشید در دسترس مخاطبان قرار گرفت.

به گزارش مهر، کتاب پنج فصل دارد که عناوین آنها به ترتیب به این شرح است: «آفریده‌های تفاوت»، «تفاوت و فرهنگ»، «تفاوت و میل»، «تفاوت یا حقیقت» و «تمرد». کاترین بلزی یکی از مهم‌ترین چهره‌ها در نظریه‌های انتقادی است و پیش از این کتاب نیز آثار دیگری از او مانند «فرهنگ و امر واقعی نظریه‌پردازی نقد فرهنگی»، «عمل نقد» و «آینده‌ای برای نقد» نیز به فارسی ترجمه شده بودند.

مترجم در مقدمه خود بر این کتاب نوشته است: «در سال‌های اخیر کتاب‌ها و مجموعه‌های مقدماتی متعددی دربارۀ حوزه‌های گوناگونِ نظریۀ ادبی باب شده‌اند که با یدک کشیدن عنوان «درآمدی بر…» تلاش داشته‌اند تا کلیّاتی دربارۀ موضوع مورد بحث ارائه دهند و خواننده را با مقدمات و مبانی آن موضوع آشنا سازند. این اتفاق هم فرخنده است و هم نامبارک. فرخنده است چون به‌هرحال زمینه‌ای را فراهم می‌آورد تا آرا و اندیشه‌های نظریه‌پردازان فلسفه، ادبیات و فرهنگ معرفی گردد و راه برای مطالعات بعدی اندکی هموارتر شود؛ اما نامبارک است چون فروکاستنِ این نوع جریان‌ها و نظریه‌ها به یک کتاب مقدماتی کم‌حجم، بی‌شک خطر ساده‌سازی و ساده‌انگاری را در پی دارد. این نقصان را می‌توان از سوءتفاهم‌هایی که دربارۀ اندیشۀ متفکرانی چون دریدا، لکان، بارت، کریستوا و دیگران وجود دارد به‌خوبی حس کرد. آن خطر و این نقصان به ما هشدار می‌دهند که نه‌تنها نباید صرفاً به کتاب‌هایی این‌چنینی قناعت کنیم، بلکه باید در پی تقویت جریانی باشیم که به ترجمه، بررسی و تفهیم اصل آثار اهمیت می‌دهد.»

اما در نهایت مترجم دو دلیل عمده را برای ترجمه خود از این کتاب به این شرح ذکر می‌کند: دلیل نخست، جایگاه و اعتبار نویسندۀ کتاب است. کاترین بلزی پیش از پیوستن به دانشگاه داربی، استاد ادبیات انگلیسی و مطالعات فرهنگی در دانشگاه سوانسی در ولز (۲۰۱۴-۲۰۰۶) بود و مدت‌ها نیز ریاست «مرکز پژوهشی نظریۀ انتقادی و فرهنگی» را در دانشگاه کاردیف (۲۰۰۳-۱۹۸۸) بر عهده داشت. او که سال‌ها پیش با کتاب درخشان عمل نقد به خوانندگان فارسی‌دان معرفی شد، متفکر، منتقد و پژوهشگر هوشمندی است که در کنار افرادی چون جاناتان دالیمور و آلن سینفیلد، هستۀ جریانی را تشکیل داده که با نام «ماتریالیسم فرهنگی» شناخته می‌شود- که خود یکی از گفتمان‌های پرقدرتِ نقادی ادبی و فرهنگی در چند دهۀ اخیر بوده است. بنابراین، روایت او از پساساختارگرایی می‌تواند روایتی بسیار قابل اعتنا باشد.

دلیل دوم این است که بلزی کار خود را به تنها یکی از انواع نظریه‌های ادبی و فرهنگی محدود کرده است. اگرچه خودِ جریان پساساختارگرایی آن‌قدر متنوع و ناهمگون است که تقلیل‌ناپذیر می‌نماید اما بلزی تلاش کرده تا با ردگیریِ چند مفهوم مرکزی-به‌ویژه «تفاوت» - در کار اندیشه‌گران مختلف و با ارائۀ تصاویر و مثال‌هایی از داستان‌های کودکان، شعر، فیلم، نقاشی و رمان این جریان را بهتر بشناساند. با وجود این‌که وی فضای اندکی در اختیار داشته، اما حتی‌الامکان از ساده‌سازی پرهیز کرده و با دقت تمام و زبانی موجز به تشریح مطلب پرداخته است. البته، یادآوری این نکته ضروری است که این کتاب از سری کتاب‌های انتشارات دانشگاه آکسفورد با عنوان فرعی «درآمدی بسیار مختصر» است و همچون دیگر آثار این مجموعه، خوانندۀ عام را مد نظر دارد. درنتیجه، انتظار بحث‌های فنی و مبسوط از آن نمی‌رود. باوجوداین، به گمان‌ام خواندن آن برای اهل فن نیز بی‌فایده نخواهد بود.

کتاب «درآمدی بر پساساختارگرایی» در شمارگان ۵۰۰ نسخه، ۱۷۸ صفحه و بهای ۳۵ هزار تومان منتشر شده است.

از این کتاب تا امروز بیش از 10 ترجمه در کتابخانه ملی ثبت شده: «اجرام آسمانی»، «بانوان مهتاب»، «دختران مهتاب»، «دختران ماه»، «ماه خاتون‌ها»، «زنان ماه» و «بانوان ماه»... روند جامعه‌ای را با تمرکز بر زنان آن در یک دوره یکصد ساله بازنمایی کند. از این‌ رو شاخص‌ترین مساله «گفتمان نسل»هاست؛ گفتمانی که گذار شخصیت‌ها را از سنت به مدرنیته می‌نماید... در برزخ گذشته زندگی می‌کنند و گویی راه گریزی از آن ندارند ...
اولین کتاب دانشگاهی است که به جامعه‌شناسی اسلام و تا حدودی تشیع می‌پردازد... برخی معتقدند جامعه‌شناسی دین مربوط به مسیحیت است نه اسلام... در بنیادگرایی ما با دین بدون فرهنگ مواجهیم... مطالعه تحولات تاریخی و سازمانی روحانیت... جامعه‌شناسان فرانسوی ترجیح می‌دهند درباره قبایل استرالیا یا اسکیموها تحقیق کنند تا اینکه مسلمانان را موضوع تحقیق قراردهند ...
«سووشون» رمانِ تجاوز است، تجاوز به روح یک ملت... مردمی که مورد تجاوز قرار گرفته‌اند با تجاوزگران هم‌داستان می‌شوند... همه زن‌ها حتی چهره‌های منفی مثل «عزت‌الدوله» هر یک به‌نوعی وجوه گوناگونِ ستمدیدگی، بی‌پناهی، ناکامی و تحملِ زن ایرانی را به نمایش می‌گذارند... می‌خواستم بچه‌هایم را با محبت و در محیط آرام بزرگ کنم اما الان با کینه بزرگ می‌شوند...هر هفته نان و خرما به دیوانه‌خانه و زندان می‌فرستد... تاریخ در این رمان لَق نمی‌زند یعنی آدم‌ها از بستر واقعی برخاسته‌اند ...
در هم آمیختگی «من و تو»، «ما» نمی‌شود! اصلا یکجا نیستیم. من در عالم خودم هستم و تو هم در عالم خودت... جینی دختر شرقی بیست و چهار ساله دانشجوی رشته‌ی زبان های خارجی دانشگاه استنفورد که یک سال و نیم در گروه درمانی دکتر یالوم شرکت کرده است و هیچ گونه بهبودی نداشته، بهانه‌ی خلق این اثر می‌‎شود... خواننده هر روز یک قدم نزدیکتر شدن جینی با خود مطلوبش را می‌‎بیند، شاهد خودافشایی‌گری‌های دکتر یالوم می‌‎شود و طعم یک روان درمانی اصیل را می‌‎چشد. ...
بسیاری از پزشکانی که کارشناس بررسی داروها هستند، خود با شرکت‌های سازنده آن داروها همکاری می‌کنند... علم مدرن یک کسب و کار بزرگ محسوب می‌شود... پول بر هنجارهای علم به شکل‌های مختلفی تأثیر می‌گذارد و موجب سوگیری عالمان می‌شود... گاه پژوهشگران بین منافع شخصی یا سازمانی خود و منافع جامعه گیر می‌کنند. این جاست که باید یکی از این سه راهبرد را دنبال کرد: افشا کردن این تضاد منافع، مدیریت آن، یا خودداری از ادامه آن. ...