کتاب «درآمدی بر تاریخ ادیان در قرآن» به قلم دکتر عبدالرحیم گواهی از سوی موسسه بوستان کتاب تجدید چاپ شد. اثر حاضر، تاریخ ادیان الهی را از نگاه قرآن به اجمال بررسی کرده است.

«درآمدی بر تاریخ ادیان در قرآن» به قلم دکتر عبدالرحیم گواهی


به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، نویسنده این کتاب معتقد است که همه مباحث این اثر و استدلال‌ها و استنتاج‌های آن، بر مبنای قرآن و آیاتند؛ بنابراین، وی ابتدا از روی ضرورت از قرآن، کیفیت نزول و قرائت این کتاب مقدس یا اوصافی را که قرآن به خود نسبت می‌دهد یا سخنی را که درباره مخالفان و معاندان و منکران بر زبان می‌آورد، نوشته است.  

آن‌چه در این مجموعه آمده، تنها مقدمه و درآمدی بر مباحث تاریخ ادیان از منظر قرآن محسوب می‌شود که به یقین نیازمند توضیح و تفصیل و همچنین حک و اصلاح اندیشوران و دین‌پژوهان است.

مقوله دین و دین‌باوری، مطلبی نیست که تاریخ یا همه وجوه و ابعاد مختلف آن را بتوان در یک مجلد بررسی و نتیجه‌گیری کرد، زیرا از روزگار بسیار قدیم که بشر به شیءپرستی و جان‌پرستی (آنیمیسم) و فتیش‌پرستی و توتم‌پرستی مشغول بوده‌ است تا همه ادیان قدیم و منقرض تاریخ و همه حکما و بزرگان دینی و پیامبران غیرالهی، نظیر بودا و کنفوسیوس و مهاویرا و در آخر نیز همه پیامبران الهی در مجموعه عظیم ادیان آسمانی و ابراهیمی، جملگی تحت عنوان واحد دین و پرستش دینی جمع می‌شوند و در یک بررسی کلی تاریخ ادیان جای می‌گیرند. از این‌رو، بحث‌های این کتاب به «تاریخ ادیان از دید قرآن» محدود شده تا بتوان حتی‌المقدور دامنه بحث را جمع کرد و ابعاد مختلف مطلب را شکافت.

به گفته نویسنده این اثر، مباحث دیگر مربوط به ادیان غیرالهی را در اثر جداگانه‌ای تحت عنوان تاریخ ادیان بحث خواهد کرد، هرچند که خود این تقسیم‌بندی ادیان جهان به «الهی» و «غیرالهی» نیز باید به صورت دقیق تعریف و بحث شود تا خواننده بداند منظور از یک دین غیرالهی و یا غیرآسمانی چیست و چه معیارها و ضوابطی برای این تقسیم‌بندی در نظر گرفته شده‌اند.

دکتر گواهی می‌نویسد: «منظور از پیامبران الهی و آسمانی کسانی هستند که اولا خود ادعای چنین مطلبی را کرده‌اند و گفته‌اند که از سوی خدای‌تعالی مامور و اعزام شده‌اند؛ بنابراین اقسام بودا و لائوتزه و کنفوسیوس و دیگران که خود شخصا چنین ادعایی نکرده‌اند از شمول این طبقه از پیامبران خارج می‌شوند. ثانیا کتاب و زندگی آنان نیز موید همین ادعاست ـ‌که در این صورت نیز مدعیان پیامبری که چنین شرایطی ندارند نظیر باب و بهاءالله و قادیانی و دیگران نیز از شمول بحث خارج می‌شوند. بر همین منوانل «دین» نیز تعریف خاص خود را می‌طلبد که دامنه آن هم بسیار فراخ و مبسوط است و به یک معنا هرگونه اعتقاد و عمل غیر دنیوی را شامل می‌شود.»

کتاب حاضر، علاوه بر مدخل قرآن در قرآن و نتیجه‌گیری این بحث، در سه بخش تدوین شده است. بخش نخست «بحث کلی تاریخ ادیان» نام دارد که خود از پنج فصل مجزا با عنوان‌های بحث کلی تاریخ ادیان، دین در قرآن، وحدت ادیان الهی در قرآن، ایمان در قرآن (مومنان) و اسلام در قرآن (مسلمانان) تشکیل شده است.

«اهل کتاب در قرآن» عنوان بخش دوم کتاب است که این بخش نیز به پنج فصل اهل کتاب، حضرت ابراهیم(ع)، دین یهود در قرآن، مسیحیت در قرآن و صابئین و مجوس در قرآن تقسیم می‌شود.

بخش سوم کتاب «کفر، نفاق و استضعاف در قرآن» نام دارد و سه فصل کفر در قرآن، نفاق در قرآن (منافقان) و استضعاف در قرآن (مستضعفان) را شامل می‌شود.

آخرین عنوان این نوشتار را «مؤخره بحث» تشکیل می‌دهد که به روابط خارجی امت اسلامی و جمع‌بندی و نتیجه‌گیری آن می‌پردازد.

چاپ دوم کتاب «درآمدی بر تاریخ ادیان در قرآن» با شمارگان 800 نسخه، 500 صفحه و به بهای 98 هزار ریال راهی بازار نشر شد.

................ هر روز با کتاب ..............

قدرت در هر زمان و مکان نقاب‌هایی مسخ‌شده از چهره‌ی دین می‌سازد و آن را به‌عنوان دین عرضه می‌کند تا ستم خویش را مشروع جلوه دهد... نشان می‌دهد که خوانش ایدئولوژیک از حاکمیت چگونه بر دیدگاه اسلام‌گرایانی همچون ابوالاعلی مودودی و سید قطب تاثیر گذاشته است... بسیاری از حاکمان از شعار «اطاعت از اولی‌الامر» استفاده می‌کنند و افراد جامعه را سرکوب و آزادی آن‌ها را سلب می‌کنند... معترضان از عثمان خواستند که ترک حکومت کند، اما او نپذیرفت و به‌جای حل اعتراضات از طریق دموکراتیک دست به خشونت زد ...
انسان را به نظاره‌ی شاعرانه‌ی اشیا در درونی‌ترین زندگی آنها می‌برد... اراده‌ی خدا را جانشین اراده‌ی خویش می‌کند، و به همین سبب، استقلال مطلق در برابر خلق و وارستگی در برابر اشیا پیدا می‌کند؛ دیگر خلق و اشیا را برای خودشان دوست می‌دارد؛ همان‌گونه که خدا آنها را دوست می‌دارد... انسان به عنوان آفریده‌ی عشق مرکز آزادی است و مغرورانه در برابر خدا و سراسر جهان هستی می‌ایستد. عمق درون او را تنها خدا می‌تواند بخواند! ...
گراس برای تک‌تک سال‌های یک قرن، داستانی به وجود آورده است... از اتفاقات بزرگ و گاه رویدادهای به نظر بی‌اهمیت تا تحولات فنی و اکتشافات علم و تکنولوژی، خودبزرگ‌بینی انسان‌ها، شکنجه و کشتار و در نهایت، شروع‌های دوباره... طوری به جنگ جهانی نگاه می‌کنند که انگار دارند درباره یک بازی فوتبال حرف می‌زنند...دلسردی چپ‌ها از تئودور آدورنو، تیراندازی به رودی دوچکه، محرک جنبش دانشجویی آلمان، ملاقات پل سلان و مارتین هایدگر ...
اکنون می‌توانند در زندگی زمینی خود تأمل کنند، گناهان و خطاهای خود را خود داوری کنند... نخست غرور است و حسد و خشم؛ در پی آنها تنبلی، خست، شکم‌پرستی و شهوت‌رانی... خدا دل‌هایی را که میان خود برادرند برکت می‌دهد. این راز ارواح است که زندگی آنها عین زندگی خداست... رفیق نوش‌خواری‌ها و سرگردانی‌های خود را ملاقات می‌کند. هردو، خوشحال از بازیافتن یکدیگر، از گذشته‌ی مشترک خود یاد می‌کنند ...
نابرابری به فلسفه سیاسی ربط پیدا می‌کند و فلسفه سیاسی هم با نهادها سروکار دارد. به تعبیر دیگر، مخاطب اسکنلن نهادها هستند و در میان نهادها مهم‌ترین آن دولت است... نابرابری‌های مبتنی بر نظام‌ کاستی، نژاد، یا جنسیت و ایجاد تفاوت‌های تحقیرآمیز در منزلت ... اگر رسانه‌های عمومی دراختیار عده قلیلی باشد، به این عده میزان کنترل غیرقابل‌قبولی اعطا می‌کند... ثروتمندان بیشتر از دیگران می‌توانند مناصب سیاسی را به دست آورند و بیشتر می‌توانند روی صاحب‌منصبان تاثیر بگذارند ...