«از شریف تا لس‌ آنجلس»، خاطرات مجتبی عطاردی، استاد دانشگاه شریف و پژوهشگر ایرانی، به قلم پرویز سعادتی است که از سوی انتشارات سوره مهر به چاپ رسیده است.

از شریف تا لس‌ آنجلس خاطرات دکتر مجتبی عطاردی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از تسنیم، کتاب حاصل چندین ساعت مصاحبه و تحقیق نگارنده با استادی است که به اتهام نقض قوانین آمریکا 500 روز در آمریکا اسیر بود.

عطاردی در مقدمه این کتاب می‌نویسد: زندانی شدن یک استاد دانشگاه و عضو هیئت علمی در یک کشور بیگانه تا آنجا که من می‌دانم قبل از دستگیری من رخ نداده بود. به ویژه زندانی در زندان بزرگترین قدرت اهریمنی دنیا. این رخداد حتی تصورش هم به ذهن همکاران ما خطور نمی‌کرد. پس از آزادی از زندان و اسارت خیلی از همکاران و نیز برخی از رجال سیاسی کشور توصیه فرمودند شرح این دوران زندان و اسارت را بنویسم تا علاوه بر اینکه در تاریخ باقی بماند، شاید برای اساتید دیگر مفید باشد و با مطالعه و آگاهی از آن آمادگی برای وقوع چنین رخداد و یا اقدامات پیشگیرانه برای آن تدبیر نمایند.

کتاب که در 280 صفحه منتشر شده، شامل پنج فصل است که از دوران کودکی راوی برای معرفی بهتر او به مخاطب آغاز شده و در ادامه، به تحصیلات او در ایران می‌پردازد. بخش خواندنی و اصلی کتاب نیز به ماجرای اتهامات وارده به او و دستگیری این استاد دانشگاه اختصاص دارد. کتاب با روایتی ساده و بی‌پیرایه، سعی دارد تا مخاطب را با یکی از روایت‌های ناگفته از تاریخ انقلاب آشنا کند.

سعادتی در ابتدای کتاب چرایی نگارش این کتاب را اینطور توضیح می‌دهد: مبنای روایت خاطرات دکتر مجتبی عطاردی، پیش‌نوشته و مصاحبه‌هایی بود که از طرف دفتر ادبیات انقلاب اسلامی در اختیارم قرار گرفت. مطالعه این متن نشان داد که بایستی مطالب دیگری بدان افزود تا جامع و مانع شود. به همین منظور پس از یک تماس تلفنی کوتاه، قرار ملاقاتی در دفتر کوچک ایشان در یکی از ساختمان‌های دانشگاه شریف تنظیم شد و کار کلید خورد.

کنجکاو بودم تا هم استادی که بدون هیچ دلیل و مدرک محکمه‌پسندی، بیش از 500 روز در بند مقامات امنیتی و قضایی آمریکا بوده بشناسم و هم راه ورود به ذهن او را بیابم تا مثل او بیندیشم و به کنه خاطرات او پی ببرم و درک درستی از لحظات تنهایی و غربت او در سلول‌های بتنی داشته باشم. تلاش داشتم تا هم‌نوا با او، در زندان‌های آمریکا ذکر بگویم و سوره انفطار تلاوت کنم. تلاش داشتم متنی آماده کنم تا حس واقعی او را در بازگشت از اسارت و قدم گذاشتن بر خاک میهن نشان دهد. متن کتاب باید شور و شوق او را در بدو ورود به کشور و در آغوش کشیدن فرزندانش به خواننده منتقل می‌کرد.

کلیدی‌ترین پرسشی که کتاب سعی دارد به آن پاسخ دهد این است که چرا استادان ایرانی که در همین سال‌ها به آمریکا یا سایر کشورهایی که پلیس ویژه تحریم آمریکا در آنها مستقر است، رفته‌اند، دستگیر شده‌اند. نویسنده برای رسیدن به پاسخی مناسب، تاریخ روابط ایران و آمریکا از دهه 20 به این سو را بررسی کرده و مختصری از آن را در مقدمه کتاب آورده است.

انتشارات سوره مهر کتاب حاضر را در دو هزار و 500 نسخه و به قیمت 37 هزار تومان در دسترس علاقه‌مندان قرار داده است.

................ هر روز با کتاب ...............

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...