کتاب «مدخل شعر معاصر فارسی»، اثر شهریار خسروی که چاپ اول آن در سال 1396 منتشر شده بود، از سوی انتشارات فاطمی به چاپ دوم رسید.

مدخل شعر معاصر فارسی شهریار خسروی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، کتاب «مدخل شعر معاصر فارسی» از مجموعه کتاب‌های حوزه مسائل نظری ادبیات در انتشارات فاطمی است که به بررسی شعر معاصر ایران از سال 1285 تا 1392 می‌پردازد و به تازگی چاپ دوم آن منتشر و روانه بازار شده است.

آن طور که در مقدمه کتاب مطرح شده است، هدف از آن تهیه مدخلی مختصر و منظم به «شعر معاصر فارسی» بوده است که تا حد امکان اشاره‌ای، هر چند کوتاه، به همه جریان‌های شعری معاصر داشته باشد؛ اما موضوع را با توجه به حجم و کارکرد مقدماتی کتاب کمی محدود کرده‌اند. مثلا در این کتاب مخاطب درباره جریان‌های ترانه‌‌نویسی معاصر (از تصنیف‌سازی عصر مشروطه تا رپ فارسی) و یا جریان‌های شعری در سرزمین‌های فارسی‌زبان دیگر مانند افغانستان، تاجیکستان و ... چیزی نخواهد دید. این‌ها، موضوعات مهم و بر زمین‌مانده‌ای است که هر یک پژوهش مستقل دیگری می‌طلبد.

تمرکز این کتاب بر معرفی «ایده‌»های موجود در شعر معاصر بوده است. یعنی، بر خلاف معمول، به جای «شاعران»، «مفاهیم» مورد توجه قرار گرفته‌اند.

این کتاب از سه بخش به نام‌های «روایت معیار شعر معاصر فارسی»، «جریان شناسی شعر معاصر فارسی» و «شعر معاصر فارسی: یک مرور تاریخی»‌ تشکیل شده است.

مخاطب در بخش نخست این کتاب با «بیداری ایرانیان و پیدایش آگاهی تاریخی»، «روایت معیار شعر نو» و «مشکلات و کاستی‌های روایت معیار» آشنا می‌شود. بخش دوم این کتاب شامل سه فصل است که به ترتیب در فصل اول به «محافظه‌کاران»، فصل دوم به «نیمایی‌ها» و فصل سوم به «رادیکال‌ها» می‌پردازد.

بخش سوم این کتاب نیز که مروری تاریخی دارد به مباحثی مانند: از شروع جنبش مشروطه تا تاسیس حکومت پهلوی، پهلوی اول، آغاز پهلوی دوم تا فروپاشی حزب توده و سقوط مصدق، ار کودتای سیا تا انقلاب سفید، از انقلاب سفید تا آغاز مبارزه مسلحانه، اقتدار و سقوط پهلوی دوم، وضعیت استثنایی، دهه شصت، گردش به راست، اصلاحات سیاسی و ضد اصلاحات می‌پردازد.

در پایان این کتاب نیز واژه‌نامه توصیفی، کتابنامه و نمایه آمده است.

در پشت جلد این کتاب آمده است:

«این کتاب کوششی است برای معرفی منسجم و نظام‌مند شعر فارسی در یک قرن اخیر. مؤلف ضمن عبور از کلیشه‌های رایج، روایتی از شعر معاصر ایران به دست می‌دهد که اساس آن را ایده‌ها و مفاهیم موجود در شعر و نقد ادبی معاصر ایران و نسبت آن‌ها با یک‌دیگر برمی‌سازد. در این کتاب، ابتدا «روایت معیار»، شعر معاصر ایران معرفی و نقد شده است، سپس با اصلاح روایت رسمی و معیار، روایت جدیدی عرضه شده که هم مبتنی بر داده‌ها و شواهد تاریخی و هم مبتنی بر دیدگاهی‌ منسجم است. این اثر یک جریان‌شناسی توصیفی و مفهومی از شعر ایران است که در پایان، گزارشی تاریخی از شعر معاصر ایران هم به آن افزوده شده است. مزیت کتاب حاضر آن است که «شعر معاصر» را منحصر در «شعر نو» دانسته و به انواع شعر قدمایی در دوره معاصر نیز می‌پردازد. همچنین کتاب تصویری از تحولات شعر معاصر، پس از انقلاب اسلامی هم ترسیم کرده‌ است که در اغلب آثار دیگر مغفول مانده است.»

چاپ دوم کتاب «مدخل شعر معاصر فارسی» اثر شهریار خسروی در 332 صفحه، شمارگان 1000 نسخه و به‌ بهای 55 هزار تومان توسط انتشارات فاطمی راهی بازار نشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

پدر ویژگی‌های بارز یک آنیموس منفی (سایه مردانه) را در خود حمل می‌کند... در جوانی، خودکامه و جسور و بی‌توجه بوده و تا به امروز، تحقیرگر: به مادرت صد دفعه گفته‌ بودم از این پسر مرد در نمی‌آد... تلاش ناکام پیرمرد در دست‌درازی به معصومیت پسر موجب استقرار حس گناهی است که یک قدم تا «انزجار از خود» فاصله دارد. و این فاصله با تنبیه پدر و تایید مادر طی و تبدیل به زخمی عمیق می‌شود... او یک زخمی است که می‌تواند زخم بزند ...
کتاب سه بخش دارد و در هر بخش ماجرا از دید یکی از سه مرد خانواده روایت می‌شود... سه راوی سه نگاه ولی یک سوژه: مادر... تصویر موج‌های هم‌مرکز که یکی پس از دیگری به حرکت درمی‌آیند ولی هرگز به یک‌دیگر نمی‌رسند... از خاله آیرین می‌شنویم و از زندگی و رابطه‌اش با شوهر سابقش بوید،‌ از سوفی، خدمتکار خانه که دلبسته کارل است، ‌از کارل آلمانی و داستان‌های پدربزرگش،‌ از عمه کلارا و عمو ویلفرد و جزییات خانه‌شان و علایق‌شان... در فصل اول پسری سرکش و برادرآزار به نظر می‌آید ولی در فصل دوم وجوه تازه‌ای از شخصیت ...
مدیر کارخانه خبردار می‌شود که یکی از آشنایانش، به نام مهندس مارکو ماشینی ساخته است به اسم کاربوراتور که می‌تواند از خود ماده، جوهر ازلی آن را بیرون بکشد: «مطلق»... پدیده‌های عجیبی تولید می‌شوند: رخدادهای دینی مانند گرایش‌های مذهبی، وعظ و خطابه، معجزات و حتی انواع تعصبات مذهبی... هواخواهان خدای روی کشتی لایروبی! با طرفداران خدای میدان تربیت اسب! درگیر می‌شوند... کلیسای رومی که از آغاز با مطلق مخالفت داشت، سرانجام آن را می‌پذیرد ...
شناخت و نقد ساختار آموزشی چین... با بهره‌گیری از محدودسازی آموزش به ارزیابی‌های کمی و هم با تاثیرگذاری سیاسی- ایدئولوژیک بر اندیشه‌های نوآموزان، آنها را از خلاقیت و آفرینشگری در گستره‌های گوناگون باز می‌دارد... برخی سیاستمداران و روزنامه‌نگاران نامدار امریکا خواستار الگوبرداری از چین در زمینه آموزش شده‌اند!... در چین نیز عبور از سد کنکور که «گائوکائو» نامیده می‌شود آسان نیست ...
ده دلیل برای امید به آینده... ما همیشه داریم علیه زمانِ حال در آرزوی بازگشت به گذشته طلایی می‌اندیشیم... این نزدیک‌بینی تاریخی برای گونه بشر منافع تکاملی دارد و در طول میلیون‌ها سال شکل گرفته است تا خطرات نزدیک بسیار مهم‌تر و جدی‌تر جلوه کنند و باعث هوشیاری انسان برای فرار یا غلبه بر آنها شوند... این مکانیسم تکاملی محمل مناسبی برای سوءاستفاده افراد و گروه‌ها و حکومت‌هایی می‌شود که برای پیشبرد اهداف خود نیاز به ایجاد ترس یا خلق دشمنان و خطرات خارجی دارند ...