کتاب «تئاتر عروسکی مدرن از نظریه تا عمل» [Puppetry : a reader in theatre practice] نوشته پنی فرانسیس [Penny Francis] با ترجمه پوپک عظیم‌پور منتشر شد.

تئاتر عروسکی مدرن از نظریه تا عمل» [Puppetry : a reader in theatre practice] نوشته پنی فرانسیس [Penny Francis]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از هنرآنلاین، این کتاب که برای تمام طیف‌های طرفدار تئاتر در نظر گرفته شده شامل مباحثی است که پنی فرانسیس نویسنده آن در سیر تکاملی هنر عروسکی فرا گرفته است. او به خوبی افت و خیزهای این هنر عمیق و فلسفی را تشریح کرده است تا به امروز که بتوان از آن با عنوان تئاتر عروسکی یاد کرد.

«رویکرد»، «هنرهای مرتبط»، «تکنیک‌ها»، «اجرا»، «دراماتورژی»، «زیبا شناسی» و «تاریخچه تئاتر عروسکی» عناوین فصل‌های کتاب هستند. «هنر عروسکی، هنر و کنش»، «بازی‌دهنده عروسک»، «ماسک‌ها»، «عروسک‌های نخی و میله‌ای»، «عروسک‌های دستکشی یا دستی»، تئاتر اسباب‌بازی یا کاغذی»، «نور سیاه و تئاتر سیاه»، «طراحی نورپردازی»، «طراحی و ساخت»، «نمایشنامه‌های تولیدات عروسکی»، «تولیدات رسانه‌ای ابداعی و ترکیبی»، «زیباشناسی هنر عروسکی در آغاز قرن بیست و یکم»، «شکل هنری خالص چیست؟»، «نمایش‌های اولیه عروسکی»، «مدرنیسم و زبانی جدید»، «ثروت‌های شوروی» و «هنر تئاتری مجزا» از جمله مباحثی محسوب می‌شود که نویسنده به آن‌ها پرداخته است.

تاکید کتاب «تئاتر عروسکی مدرن از نظریه تا عمل» بر پیشرفت‌هایی است که از چشم‌انداز اروپای غربی مدرن مشاهده شده‌اند، اما استناد به سنت‌های باستانی غرب و شرق، که اغلب سبک‌های اجراهای امروزی را به‌شدت تحت‌تاثیر قرار داده‌اند نیز فراموش نشده است. این مطالعه شامل بونراکو- زای ژاپن، وایانگ اندونزی و ضد قهرمان‌های کمیک شکست‌ناپذیر و جهانی در کمدیا دلارته برای مثال، پولچینلا و پانچ است. رویکردهای آیینی و معنوی هنر عروسکی نیز به‌طور خلاصه بررسی شده به این دلیل که درک هنر اجرایی باستان و اعتقاد آنان به روح امری لازم و ضروری است.

در بخشی از یادداشت مترجم، آمده است: «عنوان تئاتر عروسکی از نیمه دوم قرن بیستم و در پی تغییر و تحولات چشمگیری که در عرصه هنر، سیاست و جامعه به وقوع پیوست در کتب و مقالات عنوان شد هر چند حتی در زمانی که با عناوینی همچون هنر عروسکی و نمایش عروسکی هم که به کار برده می‌شد رسالت خود را به‌عنوان رسانه‌ای قدرتمند و یا شیوه بیان هنری به خوبی ایفا کرده است».

به اعتقاد نویسنده کتاب، «برخی افراد عروسک‌ها را تجلی معنویت انسان، نشان اتحاد بشر با الوهیت در نظر می‌گیرند. سایرین آن‌ها را بازیچه کودکان یا مترسک‌های چوبی در نمایش ساده‌ترین جشن تولدها می‌دانند. گروهی هم عروسک‌ها را آثار هنری برجسته تلقی می‌کنند که در یک متن هنری و محرمانه به نمایش درمی‌آیند. اما هنوز هستند عروسک‌هایی که برای خشنود ساختن جمعیتی به‌واسطه تغییر شکل و حقه‌هایشان ساخته شده باشند. هر چشم‌اندازی درباره عروسک‌ها گستره خاص خود را دارد و هر یک در حیطه خود معتبر است. علی‌رغم تصورات و تعصبات فردی، براستی مسیر اصلی تئاتر معاصر اهمیت استعاری و نمادین عروسک‌ها را درک کرده و قدرت تئاتری آن‌ها و ارزششان را به صورت اجراگران نمایشی در موقعیت‌های بی‌شماری که بازیگر انسانی ناتوان از انجام آن است به کار می‌گیرد. عروسک‌ها، این اشیا جان‌بخشی شده در جریان اجرا دائم در حال انعکاس، تاکید و تفسیر هستند. آن‌ها با کمترین کلام ممکن با جهانیان سخن گفته و توسط ایشان درک می‌شوند».

کتاب «تئاتر عروسکی مدرن از نظریه تا عمل» نوشته پنی فرانسیس با ترجمه پوپک عظیم‌پور به‌مناسبت برگزاری هجدهمین جشنواره تئاتر عروسکی تهران-مبارک ۱۳۹۹، به‌تازگی از سوی انتشارات نمایش منتشر شده است. عنوان اصلی این کتاب «هنر عروسکی: خوانشی بر تئاتر در عمل» است. سپاس‌نامه نویسنده کتاب، پیشگفتار دبیر مجموعه سایمون شفرد، سخن فرشاد فرشته‌حکمت، یادداشت مترجم و مقدمه نویسنده نیز ضمیمه اثرست.

................ هر روز با کتاب ...............

هنر |
سیمین جان، عزیز دلم، دختر سیاه‌سوخته شیرازی، چه بگویم؟ عمرم! جان من به لب آمد تا کاغذت رسید... سیمین جان، یک خریت کرده‌ام که ناچارم برایت بنویسم... هوای تو را بو کردم و در جست‌وجوی تو زیر همه درخت‌ها را گشتم ... همین‌طور گریه می‌کردم و هق‌هق‌کنان می‌رفتم... همین یک دسته کوچک مو کافی است... دانه دانه مرتب کرده‌ام و وسط آن را با یک نوار کوچک چسب روی یکی از عکس‌هایت چسبانده‌ام و بو می‌کنم. و راستی چه خوب بوی تو را دارد ...
گروهی از دانش‌آموزان انگلیسی هشت تا سیزده ساله... نخست می‌کوشند تا سازمان اجتماعی و سیاسی ثابتی برقرار کنند... بعد از آنکه ماده خوکی را به نحو وحشتناکی می‌کشند توتمی تأسیس می‌کنند... جزیره به صورت جهنمی درمی‌آید. شکارچیانِ ژولیده‌مو، با بدن نقاشی‌شده، مانند جنگجویان، مسلح به نیزه و تشنه‌ی خون... قصه قابل تفسیرهای مختلف (فرویدی، جامعه‌شناختی و مابعدالطبیعی) است ...
در آغاز دهه‌ی 60 انتشار یافت که خود شاهد جنبش فرهنگی نیرومندی بود: در امریکای شمالی، نخستین نسلی که با تلویزیون بزرگ شده بود، به سن رشد می‌رسید... گسترش فرهنگ کتاب اندیشه‌ی فردیت و ساختار اجتماعی دولت ملی را پدید آورد... با کشف الکتریسیته در مرحله‌ی چهارم تحول، جریان جایگزینی یک «کهکشان» تازه، با «کهکشان گوتنبرگ» آغاز می‌شود... نسل‌هایی که با تلویزیون و دیگر رسانه‌های نوین بزرگ شده‌اند، این توانایی را می‌یابند که آن یکپارچگی روانی جامعه‌ی قبیله‌ای را در «دهکده‌ی جهانی» برقرار سازند ...
مرد جوانی که همیشه در میان بومیان امریکایی زندگی کرده است... آنچه را می‌اندیشد ساده‌دلانه می‌گوید و آنچه را می‌خواهد انجام می‌دهد... داوری‌هایی به‌اصطلاح «ساده‌لوحانه» ولی آکنده از خردمندی بر زبانش جاری می‌شود... او را غسل تعمید می‌دهند... به مادر تعمیدی خود دل می‌بندد... یک کشیش یسوعی به او چنین تفهیم می‌کند که به هربهایی شده است، ولو به بهای شرافتش، باید او را از زندان رها سازد... پزشکان بر بالین او می‌شتابند و در نتیجه، او زودتر می‌میرد! ...
او کاملا در اختیار توست می‌توانی همه خوابها و خیالهایت را عملی کنی‌... او همان دکتری‌ است که سالها پیش در حکومت‌ دیکتاتوری نظامی، پائولینا را مورد شکنجه و تجاوز قرار داده است... بچه‌هاشان و نوه‌هاشان‌ می‌پرسند که‌ راست‌ است که‌ تو‌ این‌ کار را کرده‌ای و اتهام‌هایی که به‌ تو‌ می‌زنند راست است‌ و آنها مجبور می‌شوند دروغ بگویند... چگونه‌ می‌توان کشوری‌ را‌ التیام بخشید که از سرکوب، آسیب بسیار دیده و ترس از فاش سخن گفتن‌‌ بر‌ همه‌ جای آن سایه افکنده است؟ ...