کتاب «تئاتر عروسکی مدرن از نظریه تا عمل» [Puppetry : a reader in theatre practice] نوشته پنی فرانسیس [Penny Francis] با ترجمه پوپک عظیم‌پور منتشر شد.

تئاتر عروسکی مدرن از نظریه تا عمل» [Puppetry : a reader in theatre practice] نوشته پنی فرانسیس [Penny Francis]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از هنرآنلاین، این کتاب که برای تمام طیف‌های طرفدار تئاتر در نظر گرفته شده شامل مباحثی است که پنی فرانسیس نویسنده آن در سیر تکاملی هنر عروسکی فرا گرفته است. او به خوبی افت و خیزهای این هنر عمیق و فلسفی را تشریح کرده است تا به امروز که بتوان از آن با عنوان تئاتر عروسکی یاد کرد.

«رویکرد»، «هنرهای مرتبط»، «تکنیک‌ها»، «اجرا»، «دراماتورژی»، «زیبا شناسی» و «تاریخچه تئاتر عروسکی» عناوین فصل‌های کتاب هستند. «هنر عروسکی، هنر و کنش»، «بازی‌دهنده عروسک»، «ماسک‌ها»، «عروسک‌های نخی و میله‌ای»، «عروسک‌های دستکشی یا دستی»، تئاتر اسباب‌بازی یا کاغذی»، «نور سیاه و تئاتر سیاه»، «طراحی نورپردازی»، «طراحی و ساخت»، «نمایشنامه‌های تولیدات عروسکی»، «تولیدات رسانه‌ای ابداعی و ترکیبی»، «زیباشناسی هنر عروسکی در آغاز قرن بیست و یکم»، «شکل هنری خالص چیست؟»، «نمایش‌های اولیه عروسکی»، «مدرنیسم و زبانی جدید»، «ثروت‌های شوروی» و «هنر تئاتری مجزا» از جمله مباحثی محسوب می‌شود که نویسنده به آن‌ها پرداخته است.

تاکید کتاب «تئاتر عروسکی مدرن از نظریه تا عمل» بر پیشرفت‌هایی است که از چشم‌انداز اروپای غربی مدرن مشاهده شده‌اند، اما استناد به سنت‌های باستانی غرب و شرق، که اغلب سبک‌های اجراهای امروزی را به‌شدت تحت‌تاثیر قرار داده‌اند نیز فراموش نشده است. این مطالعه شامل بونراکو- زای ژاپن، وایانگ اندونزی و ضد قهرمان‌های کمیک شکست‌ناپذیر و جهانی در کمدیا دلارته برای مثال، پولچینلا و پانچ است. رویکردهای آیینی و معنوی هنر عروسکی نیز به‌طور خلاصه بررسی شده به این دلیل که درک هنر اجرایی باستان و اعتقاد آنان به روح امری لازم و ضروری است.

در بخشی از یادداشت مترجم، آمده است: «عنوان تئاتر عروسکی از نیمه دوم قرن بیستم و در پی تغییر و تحولات چشمگیری که در عرصه هنر، سیاست و جامعه به وقوع پیوست در کتب و مقالات عنوان شد هر چند حتی در زمانی که با عناوینی همچون هنر عروسکی و نمایش عروسکی هم که به کار برده می‌شد رسالت خود را به‌عنوان رسانه‌ای قدرتمند و یا شیوه بیان هنری به خوبی ایفا کرده است».

به اعتقاد نویسنده کتاب، «برخی افراد عروسک‌ها را تجلی معنویت انسان، نشان اتحاد بشر با الوهیت در نظر می‌گیرند. سایرین آن‌ها را بازیچه کودکان یا مترسک‌های چوبی در نمایش ساده‌ترین جشن تولدها می‌دانند. گروهی هم عروسک‌ها را آثار هنری برجسته تلقی می‌کنند که در یک متن هنری و محرمانه به نمایش درمی‌آیند. اما هنوز هستند عروسک‌هایی که برای خشنود ساختن جمعیتی به‌واسطه تغییر شکل و حقه‌هایشان ساخته شده باشند. هر چشم‌اندازی درباره عروسک‌ها گستره خاص خود را دارد و هر یک در حیطه خود معتبر است. علی‌رغم تصورات و تعصبات فردی، براستی مسیر اصلی تئاتر معاصر اهمیت استعاری و نمادین عروسک‌ها را درک کرده و قدرت تئاتری آن‌ها و ارزششان را به صورت اجراگران نمایشی در موقعیت‌های بی‌شماری که بازیگر انسانی ناتوان از انجام آن است به کار می‌گیرد. عروسک‌ها، این اشیا جان‌بخشی شده در جریان اجرا دائم در حال انعکاس، تاکید و تفسیر هستند. آن‌ها با کمترین کلام ممکن با جهانیان سخن گفته و توسط ایشان درک می‌شوند».

کتاب «تئاتر عروسکی مدرن از نظریه تا عمل» نوشته پنی فرانسیس با ترجمه پوپک عظیم‌پور به‌مناسبت برگزاری هجدهمین جشنواره تئاتر عروسکی تهران-مبارک ۱۳۹۹، به‌تازگی از سوی انتشارات نمایش منتشر شده است. عنوان اصلی این کتاب «هنر عروسکی: خوانشی بر تئاتر در عمل» است. سپاس‌نامه نویسنده کتاب، پیشگفتار دبیر مجموعه سایمون شفرد، سخن فرشاد فرشته‌حکمت، یادداشت مترجم و مقدمه نویسنده نیز ضمیمه اثرست.

................ هر روز با کتاب ...............

هنر |
او «آدم‌های کوچک کوچه»ــ عروسک‌ها، سیاه‌ها، تیپ‌های عامیانه ــ را از سطح سرگرمی بیرون کشید و در قامت شخصیت‌هایی تراژیک نشاند. همان‌گونه که جلال آل‌احمد اشاره کرد، این عروسک‌ها دیگر صرفاً ابزار خنده نبودند؛ آنها حامل شکست، بی‌جایی و ناکامی انسان معاصر شدند. این رویکرد، روایتی از حاشیه‌نشینی فرهنگی را می‌سازد: جایی که سنت‌های مردمی، نه به عنوان نوستالژی، بلکه به عنوان ابزاری برای نقد اجتماعی احیا می‌شوند ...
زمانی که برندا و معشوق جدیدش توطئه می‌کنند تا در فرآیند طلاق، همه‌چیز، حتی خانه و ارثیه‌ خانوادگی تونی را از او بگیرند، تونی که درک می‌کند دنیایی که در آن متولد و بزرگ شده، اکنون در آستانه‌ سقوط به دست این نوکیسه‌های سطحی، بی‌ریشه و بی‌اخلاق است، تصمیم می‌گیرد که به دنبال راهی دیگر بگردد؛ او باید دست به کاری بزند، چراکه همانطور که وُ خود می‌گوید: «تک‌شاخ‌های خال‌خالی پرواز کرده بودند.» ...
پیوند هایدگر با نازیسم، یک خطای شخصی زودگذر نبود، بلکه به‌منزله‌ یک خیانت عمیق فکری و اخلاقی بود که میراث او را تا به امروز در هاله‌ای از تردید فرو برده است... پس از شکست آلمان، هایدگر سکوت اختیار کرد و هرگز برای جنایت‌های نازیسم عذرخواهی نکرد. او سال‌ها بعد، عضویتش در نازیسم را نه به‌دلیل جنایت‌ها، بلکه به این دلیل که لو رفته بود، «بزرگ‌ترین اشتباه» خود خواند ...
دوران قحطی و خشکسالی در زمان ورود متفقین به ایران... در چنین فضایی، بازگشت به خانه مادری، بازگشتی به ریشه‌های آباواجدادی نیست، مواجهه با ریشه‌ای پوسیده‌ است که زمانی در جایی مانده... حتی کفن استخوان‌های مادر عباسعلی و حسینعلی، در گونی آرد کمپانی انگلیسی گذاشته می‌شود تا دفن شود. آرد که نماد زندگی و بقاست، در اینجا تبدیل به نشان مرگ می‌شود ...
تقبیح رابطه تنانه از جانب تالستوی و تلاش برای پی بردن به انگیره‌های روانی این منع... تالستوی را روی کاناپه روانکاوی می‌نشاند و ذهنیت و عینیت او و آثارش را تحلیل می‌کند... ساده‌ترین توضیح سرراست برای نیاز مازوخیستی تالستوی در تحمل رنج، احساس گناه است، زیرا رنج، درد گناه را تسکین می‌دهد... قهرمانان داستانی او بازتابی از دغدغه‌های شخصی‌اش درباره عشق، خلوص و میل بودند ...