دو عضو کمیته جایزه نوبل ادبیات در آکادمی سوئد به‌ نشانه اعتراض به اصلاحات داخلی این آکادمی و در مخالفت با نظریه «ادبیات فراتر از سیاست است»، همچنین انتخاب «پیتر هاندکه» به عنوان برنده نوبل سال ۲۰۱۹ استعفا دادند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، این نظریه منجر به انتخاب پیتر هاندکه نویسنده اتریشی به عنوان برنده نوبل سال ۲۰۱۹ شد. هاندکه به دلیل حمایت از صرب ها در جریان جنگ سال های ۱۹۹۰ در یوگسلاوی سابق، با انتقادات زیادی روبرو بوده است.
کریستوفر لیندوئر (Kristoffer Leandoer) و گان بریت ساندستروم (Gun-Britt Sundstrom) که به مدت دو سال از اعضای کمیته خارجی نوبل آکادمی سوئد بودند، تصمیم خود برای ترک این آکادمی را اعلام کردند.

استعفای آنها با تایید آکادمی، بیش از یک هفته قبل از برگزاری مراسم جایزه  نوبل در تاریخ ۱۰ دسامبر (۱۹ آذر) برای گرامیداشت سالگرد مرگ آلفرد نوبل بانی اعطای این جایزه، تقدیم و مطرح شد.
لیندوئر گفت که تحمل اصلاحات داخلی در این آکادمی پس از رسوایی اخلاقی سال ۲۰۱۷ را ندارد. ساندستروم نیز دلایلی را برای استعفای خود برشمرد که شامل اعطای جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۹ به هاندکه می شود.

وی در یادداشتی در روزنامه سوئدی داگنز نی‌هتر (Dagens Nyheter) نوشت: انتخاب ادبی سال ۲۰۱۹، نه تنها انتخاب یک مجموعه کار، بلکه طبق برداشت اعضای داخلی و خارجی آکادمی و دفاع از موضعی بود، مبنی بر اینکه ادبیات فراتر از سیاست است که ایدئولوژی من نیست. انتخاب هاندکه به دلیل تعریف وی از اسلوبودان میلوسوویچ رئیس جمهوری یوگسلاوی سابق، خشم ساکنان منطقه بالکان و فراتر از آن را برانگیخت. همچنین پس از لغو اهدای جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۸ به دلیل رسوایی اخلاقی در این آکادمی، برندگان نوبل ادبی ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ به طور همزمان در سال جاری اعلام شدند.

هاندکه هفتادوشش ساله که در نزدیکی پاریس ساکن است، در یکی از کتاب های خود به کم اهمیت جلوه دادن جنایات جنگی صرب ها متهم است. وی همچنین به دلیل سخنرانی در مراسم خاکسپاری میلوسوویچ، با انتقاد شدیدی روبرو شد. وی در حالی درگذشت که به دلیل نسل کشی، جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت، تحت محاکمه بود.

نوبل ادبیات و برندگان سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹

جایزه نوبل ادبیات به عنوان یکی از جوایز مطرح ادبی در سطح جهانی، سال گذشته به دلیل رسوایی اخلاقی و مالی در آکادمی سوئد؛ نهاد متولی تعیین برنده، اعطا نشد. امسال این جایزه به دو نویسنده اعطا شد و به این ترتیب نام اولگا تورکاچوک نویسنده و شاعر پنجاه و هفت ساله لهستانی به عنوان برنده نوبل سال ۲۰۱۸ و پیتر هاندکه شاعر هفتادو شش ساله اتریشی برنده نوبل ۲۰۱۹ اعلام شد.

اولگا تورکاچوک، نویسنده، شاعر و کنشگر اجتماعی و روشنفکر لهستانی است که در سال ۲۰۱۸ برنده جایزه بوکر بین المللی برای رمانی به نام پروازها شد، اثری که پیش از آن جایزه نایک/NIKE لهستان به عنوان مهم ترین جایزه ادبی این کشور را برای وی به ارمغان آورده بود. وی که دانش آموخته روانشناسی از دانشگاه ورشو لهستان است، برای لحن اسطوره ای آثارش شناخته می شود. مبلغ نقدی این جایزه ۹ میلیون کرون سوئد (حدود ۹۰۰ هزار دلار آمریکا) ست و در مراسمی در استکهلم در ماه دسامبر (آذر/دی) همراه با لوح به برندگان اعطا می شود.

پیتر هاندکه، نمایشنامه نویس، داستان نویس و مترجم اتریشی است که پیش از این جوایز ادبی دیگری نظیر جایزه کافکا و جایزه گئورگ بوشر را از آن خود کرده است، از وی آثاری به زبان فارسی توسط علی اصغر حداد مترجم مطرح آلمانی به فارسی، برگردانده شده است.

 آلفرد نوبل (۱۸۳۳ تا ۱۸۶۹) شیمی‌دان، مهندس، مخترع و تاجر سوئدی که برای کشف دینامیت و مالکیت کارخانه اسلحه سازی بوفور سوئد مشهور است؛ کمی قبل از مرگ در ۲۷ نوامبر ۱۸۹۵ سومین و آخرین وصیت نامه خود را نوشت و در آن تمام اموال و منافع حاصل از آن را به اهدای پنج جایزه نوبل در رشته‌های شیمی، فیزیک، زیست شناسی یا پزشکی، ادبیات و صلح اختصاص داد و به طور خاص وصیت کرده جایزه نوبل ادبیات به فردی داده شود که «شاهکارترین اثر را در سال گذشته در بهترین شکل ارائه داده باشد»؛ وی همچنین مسئولیت تعیین برنده هر یک از این جوایز را مشخص و آکادمی سوئد را نهاد مسئول انتخاب فرد برنده و اهدای این جایزه کرده است.

این سی و دو دفتر را در زندانی نوشت که در رژیم موسولینی از سال 1929 تا مرگ خود، به مدت یازده سال، در آن به سر برد... به رغم عدم دسترسی به کتاب‌ها و مراجع لازم، درباره‌ی متنوع‌ترین و مشکل‌ترین مسائل سیاست، فلسفه، تاریخ فکری و اجتماعی، هنر و ادبیات به بحث می‌پردازد... یادداشت‌هایی درباره‌ی ماکیاولی، سیاست و دولت جدید، درباره‌ی بسط بورژوازی ایتالیایی؛ ادبیات و حیات ملی، تأملاتی درباره‌ی دانته و درباره‌ی رمان پاورقی ...
حقیقت این است که شهرت «دو قرن سکوت» بیش از آنکه مرهون ارزش و اعتبار علمی‌اش باشد، حاصل محتوای ایدئولوژیک آن است... موضوعات علمی را به سبک ادبی برای هر دو گروه متخصص و متوسط می‌نوشت... سبک او که آمیزه‌ای بود از اطلاعات وسیع و مقبول علمی در بیانی سرشار از جذابیت ادبی و روایتگری... غزالی قهرمان کتاب فرار از مدرسه است و حافظ قهرمان از کوچه‌ی رندان است و نظامی قهرمان پیر گنجه در جستجوی ناکجا آباد ...
زمان وقوع حوادث داستان دهه‌ی 1930 میلادی و مقارن با دوره‌ی رکود بزرگ اقتصادی آمریکاست... تنها دارایی ارزشمند خانواده‌شان، بشقابی است که روی آن یک رودخانه، سه آدم، یک پل و درخت بیدی آبی‌رنگ نقش بسته است... مدام مجبور به کوچ از جایی به جای دیگر برای کسب درآمدی ناچیز بوده‌اند... آسیب‌های روانی و عاطفی که در این دوره بر کودکان وارد شد، در دهه‌های بعد آثار خود را در زندگی بزرگسالی‌شان نشان داد ...
هواپیما هربار حدود 2000 کیلومتر از بالای صحرا طی می‌کند... اگر اجباراً به سطح زمین پایین بیاید در خطر این هست که با گلوله‌ی تفنگ قبایل متعصب سوراخ سوراخ شود... زندگی‌کردن عبارت است از گفتگوی دو به دو با مرگ، همواره رفتن و باز هم رفتن و فضای تازه را پیوسته دورتر یا بالاتر جستجوکردن... مرگ پیش از او به سراغ محبوبه‌اش، رفته بود؛ همان زنی که با همه‌ی لطافت و ظرافت آسمانی‌اش از گوشت و پوست و خواهشِ نفس ساخته شده بود ...
یادآوری دونوازی چندباره‌ این دو همکلاسی زمینه‌ساز ورود مخاطب به دنیای بی‌کلام و شگفت‌انگیز موسیقی است... عصا همواره نماد نیروی برتر یا سحر و جادو بوده... قلمروزدایی درست همان کاری‌ است که موسیقی انجام می‌دهد... پرنده با ساکسیفون آلتوی توی دستش و همراه با عطر ملایم قهوه بالاخره نواختن «کورکووادو» را آغاز می‌کند... شاید بتوان به مدد موسیقی چهره واقعی «گ» را شناخت و در بدبینانه‌ترین حالت آن را بازسازی کرد ...