دو عضو کمیته جایزه نوبل ادبیات در آکادمی سوئد به‌ نشانه اعتراض به اصلاحات داخلی این آکادمی و در مخالفت با نظریه «ادبیات فراتر از سیاست است»، همچنین انتخاب «پیتر هاندکه» به عنوان برنده نوبل سال ۲۰۱۹ استعفا دادند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، این نظریه منجر به انتخاب پیتر هاندکه نویسنده اتریشی به عنوان برنده نوبل سال ۲۰۱۹ شد. هاندکه به دلیل حمایت از صرب ها در جریان جنگ سال های ۱۹۹۰ در یوگسلاوی سابق، با انتقادات زیادی روبرو بوده است.
کریستوفر لیندوئر (Kristoffer Leandoer) و گان بریت ساندستروم (Gun-Britt Sundstrom) که به مدت دو سال از اعضای کمیته خارجی نوبل آکادمی سوئد بودند، تصمیم خود برای ترک این آکادمی را اعلام کردند.

استعفای آنها با تایید آکادمی، بیش از یک هفته قبل از برگزاری مراسم جایزه  نوبل در تاریخ ۱۰ دسامبر (۱۹ آذر) برای گرامیداشت سالگرد مرگ آلفرد نوبل بانی اعطای این جایزه، تقدیم و مطرح شد.
لیندوئر گفت که تحمل اصلاحات داخلی در این آکادمی پس از رسوایی اخلاقی سال ۲۰۱۷ را ندارد. ساندستروم نیز دلایلی را برای استعفای خود برشمرد که شامل اعطای جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۹ به هاندکه می شود.

وی در یادداشتی در روزنامه سوئدی داگنز نی‌هتر (Dagens Nyheter) نوشت: انتخاب ادبی سال ۲۰۱۹، نه تنها انتخاب یک مجموعه کار، بلکه طبق برداشت اعضای داخلی و خارجی آکادمی و دفاع از موضعی بود، مبنی بر اینکه ادبیات فراتر از سیاست است که ایدئولوژی من نیست. انتخاب هاندکه به دلیل تعریف وی از اسلوبودان میلوسوویچ رئیس جمهوری یوگسلاوی سابق، خشم ساکنان منطقه بالکان و فراتر از آن را برانگیخت. همچنین پس از لغو اهدای جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۸ به دلیل رسوایی اخلاقی در این آکادمی، برندگان نوبل ادبی ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ به طور همزمان در سال جاری اعلام شدند.

هاندکه هفتادوشش ساله که در نزدیکی پاریس ساکن است، در یکی از کتاب های خود به کم اهمیت جلوه دادن جنایات جنگی صرب ها متهم است. وی همچنین به دلیل سخنرانی در مراسم خاکسپاری میلوسوویچ، با انتقاد شدیدی روبرو شد. وی در حالی درگذشت که به دلیل نسل کشی، جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت، تحت محاکمه بود.

نوبل ادبیات و برندگان سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹

جایزه نوبل ادبیات به عنوان یکی از جوایز مطرح ادبی در سطح جهانی، سال گذشته به دلیل رسوایی اخلاقی و مالی در آکادمی سوئد؛ نهاد متولی تعیین برنده، اعطا نشد. امسال این جایزه به دو نویسنده اعطا شد و به این ترتیب نام اولگا تورکاچوک نویسنده و شاعر پنجاه و هفت ساله لهستانی به عنوان برنده نوبل سال ۲۰۱۸ و پیتر هاندکه شاعر هفتادو شش ساله اتریشی برنده نوبل ۲۰۱۹ اعلام شد.

اولگا تورکاچوک، نویسنده، شاعر و کنشگر اجتماعی و روشنفکر لهستانی است که در سال ۲۰۱۸ برنده جایزه بوکر بین المللی برای رمانی به نام پروازها شد، اثری که پیش از آن جایزه نایک/NIKE لهستان به عنوان مهم ترین جایزه ادبی این کشور را برای وی به ارمغان آورده بود. وی که دانش آموخته روانشناسی از دانشگاه ورشو لهستان است، برای لحن اسطوره ای آثارش شناخته می شود. مبلغ نقدی این جایزه ۹ میلیون کرون سوئد (حدود ۹۰۰ هزار دلار آمریکا) ست و در مراسمی در استکهلم در ماه دسامبر (آذر/دی) همراه با لوح به برندگان اعطا می شود.

پیتر هاندکه، نمایشنامه نویس، داستان نویس و مترجم اتریشی است که پیش از این جوایز ادبی دیگری نظیر جایزه کافکا و جایزه گئورگ بوشر را از آن خود کرده است، از وی آثاری به زبان فارسی توسط علی اصغر حداد مترجم مطرح آلمانی به فارسی، برگردانده شده است.

 آلفرد نوبل (۱۸۳۳ تا ۱۸۶۹) شیمی‌دان، مهندس، مخترع و تاجر سوئدی که برای کشف دینامیت و مالکیت کارخانه اسلحه سازی بوفور سوئد مشهور است؛ کمی قبل از مرگ در ۲۷ نوامبر ۱۸۹۵ سومین و آخرین وصیت نامه خود را نوشت و در آن تمام اموال و منافع حاصل از آن را به اهدای پنج جایزه نوبل در رشته‌های شیمی، فیزیک، زیست شناسی یا پزشکی، ادبیات و صلح اختصاص داد و به طور خاص وصیت کرده جایزه نوبل ادبیات به فردی داده شود که «شاهکارترین اثر را در سال گذشته در بهترین شکل ارائه داده باشد»؛ وی همچنین مسئولیت تعیین برنده هر یک از این جوایز را مشخص و آکادمی سوئد را نهاد مسئول انتخاب فرد برنده و اهدای این جایزه کرده است.

درحین اینکه بورخس از ادبیات ناب دفاع می‌کرد، هیچ مشکلی نمی‌دید که با دیکتاتور خورخه رافائل ویدلا برای صرف شام قرار بگذارد؛ با کسی که بار اصلی مسئولیت 30 ‌هزار مرد و زن ناپدیدشده‌ آرژانتینی و صدها کودک ربوده‌شده بر دوش او بود... این سرکوبگری تروریستی ناگزیر به خودسانسوری انجامید... رسانه‌ها و تلویزیون در دست معدود بنگاه‌ها است و آزادی عقیده در آن خیال‌پردازی‌ای بیش نیست ...
هیچ خبری از حجاب راهبه‌ها و سوگند خوردنشان نیست، درعوض آیرا از سنت روایت پیکارسک استفاده می‌کند... مرا آماده کرده‌اند که فرشته‌ باشم، فرشته‌ نگهبان همه‌ مجرمان، دزدها و قاتلان... این کارهای خوبی که در تنهایی و خیالاتش انجام می‌دهد، سزار را تبدیل به راهبه می‌کند. ولی، در زندگی واقعی، او یک دروغگوی قهار است... رمز و راز دروغگوی خوب‌ بودن را فاش می‌کند: «باید خیلی قانع‌کننده وانمود کنی که چیزهای واضح را نمی‌دانی.» ...
متوجه ماده‌مگس جوانی شد که در مرز میان پوره و سس نشسته بود... پوست آبدار و سبزش، بانشاط زیر نور خورشید می‌درخشید... دور کمرش چنان شکننده و ظریف بود که گویا می‌توانست با سبک‌ترین نسیم بشکند... جابه‌جایی حشره و انسان و توصیفات آبدار و تنانه از مگس علاوه بر شوخی شیطنت‌آمیز پلوین با توصیفات رمان‌‌های احساساتی و حتی کلاسیک، کاریکاتورگونه‌ای است گروتسک از وضعیت بشر ...
سیر آفاق و انفس مردی جوان و آمریکایی به‌نام لاری برای یافتن معنای زندگی است که از غرب تا شرق عالم را طی می‌کند... تحت تاثیر زیبایی او نمی‌تواند بدی‌هایش را ببیند... زنی سطحی، حسود و کینه‌توز است... به نظر من آن‌ها که می‌گویند عشق بدون شهوت می‌تواند وجود داشته باشد، چرند می‌گویند. وقتی مردم می‌گویند بعد از آنکه شهوت مرد، عشق هنوز زنده است، دارند از چیز دیگری صحبت می‌کنند که عشق نیست، انس و مهر و همخویی و عادت است ...
بسیاری از مردم اطلاعات گسترده‌ای پیرامون انسان و جهان و طبیعت و شریعت در ذهن جمع‌آوری می‌کنند اما در برابر ساده‌ترین آسیب‌های نفسانی؛ تمایلات ناصواب درونی زانو می‌زنند... برخی رنج‌ها آدمی را از پای در می‌آورند؛ از ارزش و آرامش جان می‌کاهند و اثری تلخ و گاهی جبران‌ناپذیر در زندگی از خود به جای می‌گذارند. رنج دلبستگی‌های حقیر؛ رنج برخاسته از جهل و نادانی و رنج وابستگی به تایید و تکذیب دیگران از این جنس است. ...