«شهریار شهر سنگستان» تالیف علی احمدپور در سه بخش «زندگی‌نامه اخوان و سیر اشعار و افکارش»، «ویژگی‌های سبکی» و «زیباشناسی شعر اخوان و معرفی آثار و کتاب‌شناسی» به بررسی شیوه شاعری مهدی اخوان ثالث پرداخته است.

به گزارش ایبنا، آشنایی با مهدی اخوان ثالث به عنوان یکی از نام آشنایان زبان و ادب فارسی، انس با اشعار و آثار او و تاثیر آثار اخوان در تثبیت و رواج شعر نیمایی به عنوان یکی از بنیانگذاران شعر نیمایی از مهم‌ترین انگیزه‌های تالیف این کتاب است.

بخش نخست این کتاب، شرح حال اخوان همراه تمامی مسائلی است که در زندگی، اندیشه و تکوین شخصیت و جهان‌بینی این شاعر از ابتدای تولد(1307) تا هنگام مرگ(1369) تاثیر داشته است.

بخش دوم ویژگی‌های برجسته سبکی، همراه شواهد زیادی از آثار اوست و هشت فصل را شامل می‌شود.

این فصل‌ها دربرگیرنده مباحثی چون «رمز و رمزگرایی به عنوان یکی از شاخص‌های مهم و چشمگیر در اشعار نو اخوان»، «نارضایتی از وضع موجود که به اشکال مختلف در شعرهای او رخ می‌نماید، همچون: خشم و خروش، نفرت و نفرین، طنز و لودگی، دعوت به تلاش و امیدواری، یا مرثیه‌خوانی و ناامیدی»، «عشق به ایران و انعکاس جلوه‌های ملی و محلی»، «زبان و کاربردهای باستان‌گرایانه»، «قصه‌پردازی و روایت‌گری»، «اهمیت وزن و موسیقی»، «آزمودن انواع و قالب‌های مختلف و برخی ابداعات» و «استقبال، پیروی و تاثیرپذیری» اند.

بخش سوم از این کتاب نیز سه فصل «زیباشناسی شعر اخوان»، «معرفی آثار و گزیده اشعار» و «کتاب‌شناسی اخوان ثالث» را شامل می‌شود.

در بررسی «زیبا‌شناسی شعر اخوان» این موضوع با نگرشی جدید به هفت حوزه تقسیم و در هر حوزه شواهدی برای آن ارائه شده است.

این حوزه‌ها عبارتند از «ابهام و ایهام یا بیان غیر مستقیم و کوشش ذهن»، «انواع تقابل‌ها نظیر: تضاد، پارادوکس، موازنه و برقراری قرینه‌ها»، «گونه‌های مختلف اغراق از طریق تشبیهات و استعاره‌ها»، تصویرگرایی و قابلیت تجسم و انواع حس و حال دادن‌ها به کلام از طریق صور خیال»، «انواع تاکیدها و تناسب‌های موجود بین لفظ و معنا»، «وزن، خوش‌آهنگی و تناسبات لفظی» و «پرداختن به موضوعات جالب و مضامین عالی».

احمدپور در مقدمه این کتاب نوشته است: «تنوع موضوعات این کتاب و ربط و پیوند بسیاری از آن‌ها با یکدیگر باعث شده تا برای مزید استفاده خوانندگان به مطالب مفید جنبی و اصلی بارها ارجاع داده شوند. این مسئله به علاوه تعمد در آوردن مثال‌ها و شواهد مختلف کتاب را به فرهنگ‌واره‌ای موضوعی تبدیل کرده است. همچنین برای آشنایی بیشتر با نمونه‌های نثر و سبک نویسندگی اخوان، به آوردن برخی آراء، نقل‌قول‌ها و شواهد منثور نیز توجه ویژه‌ای شده است.»

«ارغنون»، «آخر شاهنامه»، «از این اوستا»، «در حیاط کوچک پاییز در زندان»، «مجموعه مقالات اخوان»، «زندگی می‌گوید: اما باید زیست»، «دوزخ، اما سرد»، «بدعت‌ها و بدایع
نیما یوشیج»، «عطا و لقای نیما یوشیج»، «تو را ای کهن بوم و بر دوست دارم»، «نقیضه و نقیضه‌سازان» از جمله سروده‌ها و آثار اخوان ثالثند که در این کتاب معرفی و بررسی شده‌اند.

کتاب «شهریار شهر سنگستان» (شیوه شاعری و جمال شعری مهدی اخوان ثالث) تالیف علی احمد‌پور، استادیار دانشگاه آزاد اسلامی تربت جام با شمارگان سه‌هزار نسخه و قیمت 5800 تومان توسط نشر کلهر منتشر و راهی بازار نشر شده است.

در دادگاه طلاق هفتمین زنش حضور دارد... هر دو ازدواج‌های متعدد کرده‌اند، شکست‌های عاطفی خورده‌اند و به دنبال عدالت و حقیقتند... اگر جلوی اشتهاتون به زن‌ها رو نگیرین بدجوری پشیمون می‌شین... اشتتلر تا پایان داستان، اشتهایش را از دست نداد، ترفیع شغلی نگرفت و پشیمان هم نشد... دیگر گاوصندوق نمی‌دزدند بلکه بیمه را گول می‌زنند و با ساختن صحنه تصادف، خسارت می‌گیرند... صاحب‌منصب‌ها و سیاستمداران، پشت ویترین زندگی‌شان، قانون و عدالت را کنار می‌گذارند ...
زنی خوش‌پوش و آراسته که خودش را علاقه‌مند به مجلات مد معرفی می‌کند... از تلاش برای به قدرت رسیدن تا همراهی برای در قدرت ماندن... قانون برای ما، تصمیم حزب است... پژوهشگرانی که در رساله‌های علمی به یافته‌های دانشمندان غربی ارجاع می‌دادند به «دادگاه‌های شرافت» سپرده می‌شدند... دریافت جایزه خارجی باعث سوءتفاهم بین مردم کشور می‌شد... ماجرای ویلایی که با پول دولت ساخت همه‌ خدمات او به حزب را محو کرد... سرنوشت تلخ او خودکشی ست ...
روابط متقابل زردشتیان و مسلمانان... ادبیات پیش‌گویانه با ایجاد مشابهت‌هایی میان تولد و زندگی‌نامه‌ی محمد[ص]، زردشت و شاهان ایرانی برقراری روابط اجتماعی میان دو گروه را آسان‌تر کرد... پیروزی مسلمانان تجلی لطف خداوند توصیف می‌شد و هر شکست زردشتیان گامی به سوی آخرالزمان... از مهمترین علل مسلمان شدن زردشتیان: ایمان خالصانه به اسلام، باور به اینکه پیروزی‌های اعراب اعتبار اسلام را تأیید می‌کند، به‌دست آوردن آزادی(اسیران)، تهدید به مرگ، انگیزه‌های مالی و اجتناب از پرداخت خراج ...
جنبش‌های اجتماعی نوعی همبستگی اجتماعی به ارمغان می‌آورند که می‌توانند فرصتی برای احیای دو عنصر کلیدی حیات مبتنی بر سرمایه اجتماعی ـ یعنی ارزش‌های مشترک و ارتباطات بیشتر ـ فراهم کند... «اجتماع» عرصه‌ای است که نه منافع فردی در آن سیطره دارد، نه فرد در جمع ذوب شده است... سه‌ضلع دولت، بازار و اجتماع سرنوشت جامعه را رقم می‌زنند... برخورد انحصارگرایانه گروه‌های مذهبی نسبت به سکولارها در داخل و دین‌ستیزی بنیادگراهای سکولار در خارج کشور، منازعه‌ای برابر نیست ...
قدرت در هر زمان و مکان نقاب‌هایی مسخ‌شده از چهره‌ی دین می‌سازد و آن را به‌عنوان دین عرضه می‌کند تا ستم خویش را مشروع جلوه دهد... نشان می‌دهد که خوانش ایدئولوژیک از حاکمیت چگونه بر دیدگاه اسلام‌گرایانی همچون ابوالاعلی مودودی و سید قطب تاثیر گذاشته است... بسیاری از حاکمان از شعار «اطاعت از اولی‌الامر» استفاده می‌کنند و افراد جامعه را سرکوب و آزادی آن‌ها را سلب می‌کنند... معترضان از عثمان خواستند که ترک حکومت کند، اما او نپذیرفت و به‌جای حل اعتراضات از طریق دموکراتیک دست به خشونت زد ...