کتاب «نژادپرستی و افراط‌گرایی؛ میراث استالین برای ناسیونالیسم ترکی-آذری» [Monuments and identities in the Caucasus : Karabagh, Nakhichevan and Azerbaijan in contemporary geopolitical conflict] به همت اِتیَن کوپو و ایگور دُرفمَن لازارِف [Igor Dorfmann-Lazarev & Haroutioun Khatchadourian] و ترجمه کاوه بیات منتشر شد.

نژادپرستی و افراط‌گرایی؛ میراث استالین برای ناسیونالیسم ترکی-آذری» [Monuments and identities in the Caucasus : Karabagh, Nakhichevan and Azerbaijan in contemporary geopolitical conflict] به همت اِتیَن کوپو و ایگور دُرفمَن لازارِف [Igor Dorfmann-Lazarev & Haroutioun Khatchadourian]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، کتاب «نژادپرستی و افراط‌گرایی» به تعامل پیچیده بین میراث فرهنگی و درگیری‌های ژئوپلیتیکی در منطقه قفقاز می‌پردازد، به ویژه با تمرکز بر مناطق قره باغ، نخجوان و آذربایجان. ایده اصلی کتاب این است که میراث فرهنگی و بناهای تاریخی منطقۀ قفقاز نقش مهمی در نزاع‌های ژئوپلیتیکی در این منطقه داشته است، بناهایی که صرفاً تاریخی نیستند بلکه عمیقاً با هویت‌ها و روایت‌های قومی در این منطقه عجین شده‌اند. این میراث غنی بوده است که امپراتوری‌های ایران، عثمانی و پس از آن شوروی درگیری‌های زیادی در آن منطقه داشته‌اند. این کتاب بررسی می‌کند که چگونه بناهای تاریخی و مکان‌های فرهنگی در قره باغ و نخجوان در هویت ملی ارمنی‌ها و آذربایجانی‌ها یک اصل مهم هستند. این بناها به‌عنوان پیوندهای ملموس با گذشته دیده می‌شوند و برای ادعاهای تاریخی بر سرزمین‌های مورد مناقشه، از طرف قدرت‌های مختلف، استفاده شده‌اند.

توضیح و علل و زمینه‌های شکل‌گیری یک سمت و سوی افراطی و نژادپرستانه در ناسیونالیسم ترکی-آذری، موضوع اصلی این مجموعه را تشکیل می‌دهد میراث برجای‌مانده از دانش محدود و مخدوش استالین به عنوان کمیسر امور ملیت‌های شوروی در یک برهه و زمامدار اتحاد جماهیر شوروی در مراحل بعد به گونه‌ای که در مقالۀ ایگور دُرفمَن لازارف می‌خوانیم یکی از دلایل اصلی بروز چنین عارضه‌های است و مناسباتی که در سال‌های بین دو جنگ اول و دوم جهانی بین گروهی از تبعیدی‌های قفقاز و آسیای میانه با محافل ترک‌گرای ترکیه شکل گرفت نیز همانگونه که در مقالۀ اِتیَن کوپو می‌خوانیم، دلیل دیگر.

نویسندگان توضیح می‌دهند که چگونه برخی بناها تخریب شده‌اند و برخی حفظ شده‌اند تا این منطقه در تسلط قدرتی خاص در بیاید. کار تا آن جایی پیش رفته است که حتی حافظت از برخی بناهای تاریخی جرم انگاشته شود و شامل اتهام سیاسی باشد. کتاب همچنین به نقش حقوق بین الملل در حفاظت از میراث فرهنگی در هنگام درگیری‌ها می‌پردازد.

نویسندگان دربارۀ آن چارچوب‌هایی که توسط کنوانسیون‌هایی مانند کنوانسیون لاهه برای حمایت از دارایی‌های فرهنگی در صورت درگیری‌های مسلحانه ایجاد شده است و چگونگی اعمال (یا نادیده‌گرفتن) این قوانین در قفقاز بحث می‌کنند. کتاب شامل مطالعات موردی فراوان است و هر مسئله را با مثال‌های متعدد شرح می‌دهد. همچنین در برخی موارد تصاویر و عکس‌هایی از این بناهای واقعی در کتاب قرار گرفته است که جنبۀ بصری این کتاب را تقویت نموده است. در نهایت قابل ذکر است که روش‌شناسی مناسب و مستندات دقیق این کتاب، آن را به منبعی ارزشمند برای علاقه‌مندان به مطالعات منطقۀ قفقاز کرده است.

کتاب «نژادپرستی و افراط‌گرایی؛ میراث استالین برای ناسیونالیسم «ترکی-آذری» با ترجمه کاوه بیات در ۱۵۸ صفحه و قیمت ۱۷۵ هزار تومان از سوی انتشارات شیرازه کتاب ما منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...