محمدحسن ابریشمی، پژوهشگر حوزه تاریخ کشاورزی کتاب «رستنی‌ها و پدیده‌های نباتی در تاریخ طبری» را در مرکز نشر دانشگاهی به چاپ رساند.

محمدحسن ابریشمی رستنی‌ها و پدیده‌های نباتی در تاریخ طبری

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، محمد‌بن جریر طبری، دانشمند و مفسر و مورخ نامدار، در اثر مشهور خود تاریخ طبری، حوادث عمدۀ جهان را از آغاز آفرینش تا سال ۳۰۲ هجری در ۱۵ جلد نقل کرده و ضمن شرح وقایع، از رستنی‌ها و درختان و پدیده‌های گیاهی بسیاری نام برده و گاه به معرفی یا ذکر اوصافی از آنها پرداخته است. کتاب حاضر پژوهشی ژرف در باب این رستنی‌ها و پدیده‌های منسوب به آنها در تاریخ طبری است که با همان ترتیب حوادث تاریخی و شرح وقایع مربوط تدوین شده است. در این مطالعه، علاوه بر تاریخ طبری، به فراوانی از تاریخنامه طبری (منسوب به ابوعلی بلعمی) ترجمه تفسیر طبری (متعلق به قرن چهارم) و دیگر منابع تاریخی و متون کهن بهره گرفته شده است.

ابریشمی این اثر خود را در سه گفتار تدوین کرده است؛ گفتار اول که از آغاز تا اسلام نام دارد، دربردارنده آفرینش، آب، خاک، درخت، قلم و نی است که روایاتی درباب آفرینش و همه مخلوقات، زمان، نور و ظلمت است.

در این گفتار، درختان موز و کُنار، درختان کُندر، سدر و در اصل خروج آدم از بهشت بررسی شده است. سی‌گونه میوه‌های بهشتی، اسامی سی‌گونه میوه بهشتی در نوشته طبری، طبقه‌بندی میوه‌ها در برخی دیگر از متون کهن فارسی، گندم، بذر کشتن و درو کردن و آس کردن از دیگر مطالب این گفتار است.

این پژوهشگر حوزه تاریخ کشاورزی در ادامه این گفتار به ریشه تاریخی برخی باورها، خروس و ماکیان، طعام و علف پرداخته و نیز سدر، حنوط، نخستین آتش‌پرست، انگور، شیره و مِی را از نظر گذرانده است. موارد اشاره شده بخشی از این مطالب مندرج در گفتار اول است که علاقه‌مندان می‌‌توانند تمامی آنها را در این گفتار مطالعه کنند.

گفتار دوم این کتاب به بعد از اسلام تا پایان سال سیصد و دو هجری اختصاص یافته است. در این گفتار ابتدا چوب‌های سقف خانه خدا، از کلیسا به کعبه و سپس نخل‌ها و کشت، نخستین مسجد پیامبر، نماز زیر درخت بررسی شده است.

وی در بخش دیگری از این گفتار به خوردنی، روغن، نخلستان خبیر، خرمابنان، خرما و غلات در تاریخ طبری اشاره کرده است. خیزران، قضیب (تازیانه) بافته شده با «خیزران» و ادیم (چرم)، برنج یا حریره زهرآلود؟ یا «برنج» در وجه «کته؟» یا «دمپخت؟» از جمله مطالب گفتار دوم است. انواع غذاها، حلواها، آش‌ها، شهد و شکر و نبات مصری و نیز حلوای آذربایجان، زیلوی محفوری دیگر مطالب خواندنی گفتار دوم هستند.

گفتار پایانی کتاب «رستنی‌ها و پدیده‌های نباتی در تاریخ طبری» به قبل و بعد از اسلام تا پایان قرن سوم هجری اختصاص دارد. در این گفتار ابتدا به وجود درختان سرسبز در کاخ-باغ‌های هخامنشی، اوصاف کاخ-باغ ساسانی مداین، تصوری از کاخ‌های هخامنشی، رستنی‌ها در منقوشات کاخ‌ها و فرش‌های ایرانی ساسانیان و فرش مشهور ساسانیان با نقوش گل و گیاه و کشتزار بررسی و در اختیار خوانندگان قرار گرفته است. از دیگر مطالب خواندنی این گفتار وجوه تسمیه رستنی‌ها در نام دختران در تاریخ طبری است. زعفران و مباحث مربوط به این رستنی خوش‌بو دیگر مطلب این بخش است.

در ابتدای این اثر نظرات هشت تن از پژوهشگران از جمله سیدعبدالله انوار، دُره میرحیدر، حسن ابراهیم‌زاده، علی‌محمد بخشوده، علیرضا طلایی، محمدحسن راشد محصل، سید احمد امامی درباره کتاب حاضر به جاپ رسیده است.

«رستنی‌ها و پدیده‌های نباتی در تاریخ طبری» نوشته محمدحسن ابریشمی از سوی مرکز نشر دانشگاهی به قیمت ۱۹۰ هزار تومان در ۷۸۲ صفحه منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

در دادگاه طلاق هفتمین زنش حضور دارد... هر دو ازدواج‌های متعدد کرده‌اند، شکست‌های عاطفی خورده‌اند و به دنبال عدالت و حقیقتند... اگر جلوی اشتهاتون به زن‌ها رو نگیرین بدجوری پشیمون می‌شین... اشتتلر تا پایان داستان، اشتهایش را از دست نداد، ترفیع شغلی نگرفت و پشیمان هم نشد... دیگر گاوصندوق نمی‌دزدند بلکه بیمه را گول می‌زنند و با ساختن صحنه تصادف، خسارت می‌گیرند... صاحب‌منصب‌ها و سیاستمداران، پشت ویترین زندگی‌شان، قانون و عدالت را کنار می‌گذارند ...
زنی خوش‌پوش و آراسته که خودش را علاقه‌مند به مجلات مد معرفی می‌کند... از تلاش برای به قدرت رسیدن تا همراهی برای در قدرت ماندن... قانون برای ما، تصمیم حزب است... پژوهشگرانی که در رساله‌های علمی به یافته‌های دانشمندان غربی ارجاع می‌دادند به «دادگاه‌های شرافت» سپرده می‌شدند... دریافت جایزه خارجی باعث سوءتفاهم بین مردم کشور می‌شد... ماجرای ویلایی که با پول دولت ساخت همه‌ خدمات او به حزب را محو کرد... سرنوشت تلخ او خودکشی ست ...
روابط متقابل زردشتیان و مسلمانان... ادبیات پیش‌گویانه با ایجاد مشابهت‌هایی میان تولد و زندگی‌نامه‌ی محمد[ص]، زردشت و شاهان ایرانی برقراری روابط اجتماعی میان دو گروه را آسان‌تر کرد... پیروزی مسلمانان تجلی لطف خداوند توصیف می‌شد و هر شکست زردشتیان گامی به سوی آخرالزمان... از مهمترین علل مسلمان شدن زردشتیان: ایمان خالصانه به اسلام، باور به اینکه پیروزی‌های اعراب اعتبار اسلام را تأیید می‌کند، به‌دست آوردن آزادی(اسیران)، تهدید به مرگ، انگیزه‌های مالی و اجتناب از پرداخت خراج ...
جنبش‌های اجتماعی نوعی همبستگی اجتماعی به ارمغان می‌آورند که می‌توانند فرصتی برای احیای دو عنصر کلیدی حیات مبتنی بر سرمایه اجتماعی ـ یعنی ارزش‌های مشترک و ارتباطات بیشتر ـ فراهم کند... «اجتماع» عرصه‌ای است که نه منافع فردی در آن سیطره دارد، نه فرد در جمع ذوب شده است... سه‌ضلع دولت، بازار و اجتماع سرنوشت جامعه را رقم می‌زنند... برخورد انحصارگرایانه گروه‌های مذهبی نسبت به سکولارها در داخل و دین‌ستیزی بنیادگراهای سکولار در خارج کشور، منازعه‌ای برابر نیست ...
قدرت در هر زمان و مکان نقاب‌هایی مسخ‌شده از چهره‌ی دین می‌سازد و آن را به‌عنوان دین عرضه می‌کند تا ستم خویش را مشروع جلوه دهد... نشان می‌دهد که خوانش ایدئولوژیک از حاکمیت چگونه بر دیدگاه اسلام‌گرایانی همچون ابوالاعلی مودودی و سید قطب تاثیر گذاشته است... بسیاری از حاکمان از شعار «اطاعت از اولی‌الامر» استفاده می‌کنند و افراد جامعه را سرکوب و آزادی آن‌ها را سلب می‌کنند... معترضان از عثمان خواستند که ترک حکومت کند، اما او نپذیرفت و به‌جای حل اعتراضات از طریق دموکراتیک دست به خشونت زد ...