چاپ نخست کتاب «علامه طباطبایی و تفسیر المیزان» تالیف عبدالله صلواتی از سوی نشر خانه کتاب منتشر و روانه بازار نشر شد. در این کتاب سعی شده تا زوایایی از کتاب گرانسنگ المیزان گزارش شود و دورنمایی از شخصیت علمی علامه طباطبایی و آراء و ویژگی‌های تفسیری وی فراروی مخاطبان قرار گیرد.

به گزارش ایبنا، این اثر، سی و پنجمین دفتر از مجموعه آثار «ایرانیان و قرآن» محسوب می‌شود که برای آشنایی نسل جوان قرآن‌پژوه با علامه طباطبایی و تفسیر وی تهیه و ارایه شده است.

المیزان، معیاری برای داوری‌های تفسیری، ملاکی در ارزیابی‌های قرآنی و قله باشکوهی در دانش الهی است که رسیدن بدان آرزوی اهل حکمت است. جامعیت آن، چشم‌های مفسران را خیره می‌کند و عمق آن، همه را به تحسین وا می‌دارد. علامه طباطبایی در این تفسیر، قرآن را به قرآن، تفسیر کرد و روایت و درایت را هم در این تبیین سهیم کرد.

توجه به دنیای امروز، توجه به نقش جامعه در تربیت دینی، نقد و بررسی جایگاه علوم جدید در تفسیر قرآن و نقد گسترده آرای تفسیری مفسران قدیم و جدید، از جمله مولفه‌های تفسیری المیزان است.

علامه طباطبایی به مدت سه دهه در حوزه علمیه قم، عمر شریفش را وقف طالبان علم و حکمت کرد که به تعبیر علامه حسن‌زاده آملی، وی با حضورش در قم، تفسیر و سیر و سلوک حقیقی به مشرب قرآن مجید را احیا کرده‌اند.

از علامه طباطبایی، آثار متعددی در موضوعاتی مانند تفسیر، فلسفه، فقه، کلام و عقاید برجای مانده است. آثار علامه همواره مورد توجه متخصصان فن و طالبان علم بوده‌اند، آثاری مانند بدایة‌الحکمة و نهایة‌الحکمة بارها ترجمه و شرح شده‌اند و از همان آغاز نگرش آن، به عنوان کتاب درسی در حوزه و دانشگاه تدریس می‌شود. همچنین درباره شخصیت علمی علامه و آثار او صدها مقاله و پایان‌نامه تدوین شده است.

المیزان از نگاه دیگران
علامه حسن‌زاده آملی درباره علامه طباطبایی و تفسیر المیزان می‌فرمایند: «ایشان مدت بیست سال قرآن کریم را به صورت تفسیر قرآن به قرآن تفسیر فرمود که مایه فخر عالم علم، مایه مباهات حوزه‌های علمیه است و کتاب قرن، بلکه کتاب دهر است». ایشان در موضع دیگر می‌فرمایند: «این تفسیر شهر حکمت و مدینه فاضله‌ای است که در آن از بهترین و بلندترین مباحث انسانی و شعب دینی از عقلی و نقلی و عرفانی و فلسفی و حکمت متعالیه و اخلاقی و اجتماعی و اقتصادی و غیرها بحث شده است... این تفسیر بیانگر قوه عقل‌نظری اوست و (برای آگاهی از) از عقل عملی‌اش رساله ولایتش را بخوانید.»

آیت‌الله جوادی آملی نیز درباره تفسیر المیزان می‌فرمایند: «المیزان در میان تفاسیر، چون کتاب قیم جواهرالکلام است که همانند آن هم کمبود گذشتگان ـ‌عیب‌ و نقص‌ـ را جبران کرد و هم زمینه تحقق آیندگان ـ‌تتمیم و تکمیل‌ـ را فراهم ساخت.»

انگیزه‌ علامه در نگارش المیزان
کاستی‌ها و کژی‌های مسلک‌های تفسیری، کثرت آرای تفسیری نادرست از جمله اصالت دادن به ماده، علم‌زدگی و تفسیر قرآن براساس علوم تجربی، همچنین تفسیر قرآن براساس فرضیه‌ها و پیش‌فرض‌های علمی ـ‌از جمله مسلمات کلامی، فلسفی و عرفانی‌ـ ‌کم‌توجهی به تفسیر به ویژه شیوه ارزشمند تفسیر قرآن به قرآن را می‌توان از انگیزه‌های نگارش تفسیرالمیزان تلقی کرد.

روش تنظیم مطالب در المیزان
در تفسیر المیزان، آیات بر پایه سیاق واحد یا به دلیل در برداشتن یکی از اهداف سوره، به بخش‌هایی تقسیم می‌شود. هر بخش ممکن است مشتمل بر یک یا چند آیه باشد و در مواردی حدود بیست آیه را در برمی‌گیرد. اغلب سوره‌های کوتاه یکجا مورد بررسی قرار می‌گیرند.

همچنین در این تفسیر، پس از دسته‌بندی آیات، بخشی با عنوان «بیان» می‌آید که در آن، به یک یا چند موضوع هفتگانه پرداخته می‌شود.

نکته قابل تامل این که مولف المیزان در این تفسیر به آیات‌الاحکام نمی‌پردازد و بحث درباره آنها را مربوط به کتاب‌های فقه می‌داند، نه تفسیر.

علامه در آغاز تفسیر هر سوره، هدف یا اهداف اساسی سوره و آیات را بیان می‌کند. به عنوان نمونه، هدف سوره حمد را اظهار عبودیت و هدف کلی سوره مائده را دعوت به وفای به عهد و حفظ پیمان‌های درست و برحذر داشتن از شکستن عهد و بی‌اعتنایی به آن می‌داند. همچنین در آغاز هر سوره، آیات مکی و مدنی را مشخص کرده، گاهی آرای متفاوت در این رابطه را مورد بررسی قرار می‌دهد.

مسائل لغوی و ادبی نیز به قدر لزوم جهت توضیح الفاظ و عبارات و روشن شدن مقصود آیات مطرح می‌شود. علامه در این بخش با لحاظ سیاق آیات، برخی آیات را به کمک برخی دیگر، تفسیر می‌کند. وی همچنین در بسیاری از موارد، آرای مفسران را ذکر می‌کند و از پاره‌ای از آنان استفاده کرده، برخی را مورد نقد قرار می‌دهد.

مولف المیزان پس از اتمام بحث‌ها و بیانات تفسیری، به نقل و نقد روایات تفسیری مرتبط با آیات مورد بحث می‌پردازد. در این بخش، روایات رسول خدا(ص) و اهل‌بیت(علیهم‌السلام) هم از طرق عامه و هم خاصه، ذکر می‌شود. علامه به دلیل حجیت نیافتن کلام صحابه و تابعین و آشفتگی آنها، بجز در پاره‌ای موارد، به روایات تفسیری صحابه و تابعین نمی‌پردازد و در موارد از بسیار، پاره‌ای از روایات را به لحاظ سند یا محتوا مردود می‌شمارد و گاهی به تبیین سازگاری روایات با یکدیگر و هماهنگی آنها با آیات می‌پردازد. همچنین در خلال این کتاب، بحث‌های مختلف فلسفی، علمی، تاریخی، اجتماعی و اخلاقی مطرح می‌شود.
منابع تفسیری المیزان
علامه طباطبایی در تفسیر المیزان، از منابع تفسیری و غیرتفسیری بهره برده است. مفردات راغب اصفهانی، صحاح، لسان‌العرب، قاموس‌المحیط و مصباح‌المنیر، از جمله کتاب‌های لغت مورد استفاده علامه بوده‌اند.

کتاب حاضر در چهار فصل سامان یافته است. زندگینامه، آثار، تفسیر و آرا و نمونه‌های تفسیری، عناوین فصول چهارگانه این اثرند.

در انتهای این اثر، نمایه‌ای از آیات، روایات، اشخاص، گروه‌ها، جای‌ها، کتاب‌ها و اصطلاحات و موضوعات نیز درج شده است.

چاپ نخست کتاب «علامه طباطبایی و تفسیر المیزان» با شمارگان 3000 نسخه، 148 صفحه و به بهای 24000 ریال راهی بازار نشر شد.

 

یک نفرکمونیست انشایی درباره خمس خواند و آن را نژادپرستی دانست... تمام گروهها حذف شدند و کتابفروشی‌ها و بساط ها جمع شد... رمان ما را عرفی می کند و ما را وارد جامعه می کند. رمان بخوانید تا حرف دیگران را بفهمید... فکر نمی کنم هیچ آخوندی در ایران به اندازه آقای مطهری مطالعه کرده باشد... ما ادعا می‌کنیم همه چیز داریم و همه چیز می فهمیم و مرتب دنیا را متهم می کنیم که به ما نیاز دارد درحالی که ما نیازمندیم... درباره آثار خودم: شرمنده ام! حرف دیگری ندارم. ...
همراهان شاه به او گفته بودند که این مدارس، جوانان را یاغی می‌کند... مکتب‌داران تبریز، این رقیب تازه‌نفس را برنتافتند و مردم را علیه او تحریک کردند... متهم به فعالیت‌های ضد دینی شد... پیش از او، تحصیل دانش، ویژه‌ی طبقه‌ی مرفه بود... ۲۷ جلد کتاب درسی برای سوادآموزان فارسی‌زبان نوشت... بیشتر مدارس او در زمان حیات او تعطیل یا ویران شدند... یکی از ده شخصیت تأثیرگذار و سرنوشت‌‌ساز تاریخ معاصر ایران ...
آقای رئیس جمهور رمان دیکتاتوری است نه رمان دیکتاتور. انتقادی است از فقر (مردم کشور همه فقیرند) و خیانت (هر شهروندی خانواده‌اش را انکار می‌کند) و فساد (وجدانها پست و مبتذل است) که این نظام بی‌حاصل که نمی‌تواند به انجام دادن کاری مثبت به نفع کسی افتخار کند به بار می‌آورد. به همین جهت خواننده از همان ابتدا احساس خفگی می‌کند و این فشار مرتباً شدت می‌یابد و هنگامی که رمان در آخرین فصل خود موسوم به «زنده مدفون» به اوج خود می‌رسد، این احساس به خفقان نزدیک می‌شود. ...
حدیث «الملك یبقی مع الكفر و لایبقی مع الظلم» از سخنان پرآوازه دیگریست که در هیچ منبع حدیثی به عنوان روایت نقل نشده و در قرن یازدهم هجری وارد کتب شده است. البته میرزای نائینی فقیه دوران مشروطه از این حدیث به عنوان نص مجرب (یعنی حدیثی که به تجربه ثابت شده) یاد می‌کند... در منابع روایی حدیثی دال بر نحوست ماه صفر یافت نمی‌شود. همین‌طور بشارت به خروج از ماه صفر و دعاهای دوری از بلا در این ماه. ...
«خشم» نیکول نسبت به نادیده‌گرفتن خودش از سوی چارلی، سبب می‌شود درخواست طلاق کند... نیکول حواسش به جزئیات زندگی است و چارلی دقتی به این جزئیات ندارد... نیکول احساس می‌کند که در بازی زندگی بازنده شده ... کسانی که پاره‌ای از «ما» می‌شوند، هویت تازه‌ای می‌یابند، علاوه بر آنچه داشته‌اند... همه از زاویه منفعت «خود»شان به رابطه نگاه می‌کنند.‌.. نه تاب جدایی دارند و نه توان ساختن رابطه‌ای تازه. ...