کتاب «دگرگونی جهان (درآمدی بر مانیفست حزب کمونیست)» نوشته بابک احمدی توسط نشر مرکز منتشر شد.

دگرگونی جهان (درآمدی بر مانیفست حزب کمونیست) بابک احمدی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، مانیفست حزب کمونیست نوشته کارل مارکس و فردریش انگلس یکی از آثار مهم کلاسیک فرهنگ و انسان‌شناسی است. مارکس و انگلس این‌جزوه مختصر ۴۰ صفحه‌ای را وقتی نوشتند که دو جوان انقلابی ۲۹ و ۲۷ ساله بودند. مانیفست حزب کمونیست ابتدای انقلاب قاره‌ای ۱۸۴۸ منتشر شد و مهم‌ترین متن تاریخ مکتب سوسیالیسم است که تا به حال کتاب‌ها و مقالات زیادی درباره‌اش نوشته شده‌اند.

برنامه گرایش انقلابی کمونیستی، راهنمای مبارزه عملی و نمایان‌گر مبانی نظری سرنگونی نظام طبقاتی زندگی اجتماعی از جمله موضوعاتی هستند که در این‌مانیفست به آن‌ها می‌پردازد. بابک احمدی در کتاب «دگرگونی جهان» زمینه تاریخی و فکری نگارش این‌مانیفست را تشریح کرده و درباره تاریخ‌اش، چاپ‌های مختلفش در طول ادوار مختلف، پیش‌گفتارهای مارکس و انگلس بر مانیفست و ترجمه‌های گوناگونش نوشته است. او پیش‌تر کتاب «واژه‌نامه فلسفی مارکس» را هم با همکاری نشر مرکز منتشر کرده است.

کتاب «دگرگونی جهان» ۳ فصل اصلی دارد که به‌ترتیب عبارت‌اند از «زمینه تاریخی و نظریِ نگارش مانیفست»، «تاریخ مانیفست» و «مفاهیم بنیادین مانیفست». احمدی پیش از این‌سه‌فصل در پیشگفتار کتاب، ابتدا مارکس و انگلس را معرفی کرده و سپس به بیان توضیحاتی درباره کتاب پرداخته است؛ ازجمله این‌که تلاش کرده در این‌اثر، زمینه اجتماعی، سیاسی و فکری نگارش مانیفست را همراه با شرح تاریخ عرضه آن‌ (چاپ‌های مختلف، ترجمه‌اش به زبان‌های گوناگون و رویکردهای متفاوت به آن در دوره‌های مختلف) و نیز مفاهیم اصلی‌ای که بسیاری برای نخستین‌بار در این بیانیه مطرح شده بودند، مطرح کند.

پس از پیشگفتار، در اولین فصل کتاب، ۵ بخش با این‌ترتیب آمده است: درآمد، وضعیت تاریخی و اجتماعی در زمان نگارش مانیفست، آرای سوسیالیستی در زمان نگارش مانیفست، گروه‌های انقلابی در نیمه نخست سده نوزدهم، فضای فکری و سیاسی آلمان در دهه ۱۸۴۰. دومین فصل این‌کتاب هم ۱۰ بخشِ سازمان عدالت، سازمان کمونیست‌ها، منابع مانیفست، عنوان مانیفست حزب کمونیست، فن بیان مانیفست، چاپ‌های مختلف مانیفست، پیش‌گفتار مانیفست، ترجمه‌های مانیفست، مانیفست در زبان فارسی و مانیفست پس از انگلس درج شده‌اند.

پیکار طبقاتی، زایش و رشد سرمایه‌داری، زوال و مرگ سرمایه‌داری، پرولتاریا، پیکار سیاسی، دفاع از کمونیست‌ها، مانیفست و گرایش‌های سوسیالیستی، حاکمیت پرولتاریا، جامعه کمونیستی، چالش‌های نظری و انتقادها هم ۱۰ بخشی هستند که در سومین فصل کتاب آمده‌اند.

در قسمتی از این‌کتاب می‌خوانیم:

در این‌ترجمه بیش‌تر از واژه «کارگر» استفاده شده، اما «پرولتاریا» و «رنجبران» هم به کار رفته است. هم‌چنین واژه «زحمت» به جای «کار» آمده، هم واژه‌ «فئودالیسم» آمده هم «ملوک‌الطوایفی»، واژه‌های «متاع» به جای «کالا»، «ادوات» به جای «ابزار»، «لات‌های پابرهنه» به جای «لومپن پرولتاریا»، «دارایی» به جای «مالکیت» (هرچند در مواردی «مالکیت» هم آمده)، «سیادت رنجبران» به جای «سلطه سیاسی پرولتاریا»، «عائله» به جای «خانواده» به کار رفته‌اند، اما زبان ترجمه گاه به زبان امروز ما نزدیک است: «کارگران وطن ندارند، چیزی را که ندارند نمی‌شود از آن‌ها گرفت.»

در سال ۱۳۰۶ شمسی در نشریه ایران نو وابسته به حزب دمکرات که به سلیمان‌میرزا اسکندری نزدیک بود بخش‌هایی از مانیفست با عنوان اعلان اشتراکیت منتشر شد. احتمالا ترجمه کار محمدامین رسول‌زاده بود. برخی تاریخ‌نگاران نوشته‌اند که فرقه کمونیست ایران نیز در آوریل ۱۹۳۰ (فروردین ۱۳۰۹) بیان‌نامه حزب کمونیست را بدون نام مترجم در اتحاد شوروی چاپ و در اروپا توزیع کرد. خسرو شاکری نوشته سلطان‌زاده (نام اصلی‌اش آوتیس میکائیلیان)، که نظریه‌پرداز و از مبارزان حزب کمونیست ایران بود، مانیفست را ترجمه کرده بود. هیچ نشانی از آن ترجمه یافت نشده است. به احتمال زیاد این خبر درست نیست، زیرا سلطان‌زاده به زبان فارسی تسلط نداشت و نوشته‌هایی هم که از او به فارسی منتشر شده‌اند نتیجه همکاری دوستان فارسی‌زبان‌اش (چون ابوالقاسم ذروره) بوده‌اند و او توانایی ترجمه مانیفست به زبان فارسی را نداشته است. سلطان‌زاده نظریه‌پرداز برجسته‌ای بود و در جلسات بین‌الملل سوم (مشهور به کمینترن) با لنین بر سر مساله ملی جدل کرده بود و در دوره ترورهای استالینی در سال ۱۹۳۷ یا ۱۹۳۸ کشته شد. ابوالقاسم ذروه نیز در آن سال‌ها قربانی ترور استالینی شد.

این‌کتاب با ۲۷۲ صفحه، شمارگان هزار و ۲۰۰ نسخه و قیمت ۶۵ هزار و ۲۰۰ تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

نماینده‌ی دو طیف متفاوت از مردم ترکیه در آستانه‌ی قرن بیستم‌اند... بر فراز قلعه‌ای ایستاده که بر تمامی آن‌چه در طی قرن‌ها به مردم سرزمین‌اش گذشته اشراف دارد... افسری عالی‌رتبه است که همه‌ی زندگی خود را به عشقی پرشور باخته، اما توان رویارویی با معشوق را ندارد... زخمی و در حالتی نیمه‌جان به جبهه‌های جنگ فرستاده می‌شود... در جایی که پیکره‌ی روح از زخم‌های عمیق عاطفی پر شده است، جنگ، گزینه‌ای است بسی بهتر از زیستن در تلخیِ حسرت و وحشتِ تنهایی ...
از اوان‌ جوانی‌، سوسیالیستی‌ مبارز بود... بازمانده‌ای از شاهزاده‌های منقرض شده (شوالیه‌ای) که از‌ حصارش‌ بیرون‌ می‌آید و در صدد آن است که حماسه‌ای بیافریند... فرانسوای‌ باده گسار زنباره به دنیا پشت پا می‌زند. برای این کار از وسایل و راههای کاملا درستی استفاده نمی‌کند‌ ولی‌ سعی در بهتر شدن دارد... اعتقادات ما با دین مسیح(ع) تفاوتهایی دارد. و حتی نگرش مسیحیان‌ نیز‌ با‌ نگرش فرانسوا یا نویسنده اثر، تفاوتهایی دارد ...
فرهنگ و سلطه... صنعت آگاهی این اعتقاد کاذب را برای مردم پدید می‌آورد که آنها آزادانه سرنوشت خود و جامعه‌شان را تعیین می‌کنند... اگر روشنفکران از کارکردن برای صنعت فرهنگ سر باز زنند، این صنعت از حرکت می‌ایستد... دلش را خوش می‌کرد سلیقه‌اش بهتر از نازی‌هاست و ذهنیت دموکراتیک خویش را با خریدن آنچه نازی‌ها رو به انحطاط می‌خواندند، نشان دهد... در اینجا هم عده‌ای با یکی‌کردن ادبیات متعهد با ادبیات حزبی به هر نوعی از تعهد اجتماعی در ادبیات تاخته‌اند ...
دختر بارها تصمیم به تمام‌کردن رابطه‌شان می‌گیرد اما هر بار به بهانه‌های مختلف منصرف می‌شود. او بین شریک و همراه داشتن در زندگی و تنهابودن مردد است. از لحظاتی می‌گوید که در تنهایی گاهی به غم شدیدی دچار می‌شود و در لحظه‌ای دیگر با خود تصور می‌کند که شریک‌شدن خانه و زندگی از تنها بودن هم دشوارتر است و از اینکه تا آخر عمر کنار یک نفر زندگی کند، پیر شود، گرفتار هم شوند و به نیازها و خُلق و خوی او توجه کند می‌نالد ...
دکتر مجد در کتاب «قحطی بزرگ و نسل کشی در ایران» برای اولین بار اسناد مربوط به قتل عام بیش از 10 میلیون ایرانی در قحطی «عمدی» جنگ جهانی اول را با تکیه بر اسناد و مدارک و گزارش‌های آرشیو وزارت امور خارجه‌ی آمریکا و آرشیو روزنامه‌ها منتشر کرده است... در ایرلند مردم برای یادآوری جنایت بریتانیا در قحطی سیب‌زمینی؛ هر سال هفته‌ی بزرگداشت کشته‌شدگان قحطی دارند... ملت ایران به ققنوس تشبیه شده و به فاجعه عادت کرده است ...