جایزه ویژه‌ی «پن پینتر» 2024 برای نویسنده شجاع سال به «علا عبدالفتاح» [alaa abdelfatah] رسید که با وجود اتمام دوران محکومیت پنج ساله خود همچنان در زندان مصر به سر می‌برد.

علا عبدالفتاح» [alaa abdelfatah]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایسنا، علا عبدالفتاح، نویسنده، توسعه‌دهنده نرم‌افزار و فعال بریتانیایی-مصری به عنوان نویسنده شجاع از سوی انجمن قلم (پن) انتخاب شد. این چهره ۴۲ ساله علی‌رغم اینکه محکومیت پنج ساله خود را به اتهام «انتشار اخبار کذب» کامل کرده است، هنوز در زندان مصر به سر می‌برد.

صنعا سیف، خواهر عبدالفتاح، ماه گذشته گفت: «به یاد داشته باشیم که او مرد بی‌گناهی است که هیچ جرمی مرتکب نشده است، اما با این وجود او در ۲۹ سپتامبر دوران زندان خود را به پاپان می‌رساند».

«نویسنده شجاع» بخشی از جایزه ادبی «پن پینتر» است و به نویسنده‌ای تعلق می‌گیرد که بتواند در تحقق خواسته هارولد پینتر یعنی «بیان حقیقت واقعی زندگی و جامعه» تاثیرگذار باشد. هر سال برنده جایزه ادبی پن پینتر جایزه خود را با نویسنده شجاعی که از میان فهرست کوتاهی از نویسندگان بین المللی که فعالانه از آزادی بیان دفاع کرده‌اند، سهیم می‌شود.

آرونداتی روی [Arundhati Roy] نویسنده هندی که برنده جایزه ادبی پن پینتر ۲۰۲۴ است، عبدالفتاح را به عنوان برنده جایزه نویسنده شجاع انتخاب کرده است.

Arundhati Roy wins PEN Pinter Prize

این نویسنده هندی گفت که می‌خواهد جایزه خود را با عبدالفتاح تقسیم کند، به همان دلیلی که مقامات مصری تصمیم گرفتند به‌جای آزاد کردنش در ماه گذشته، او را دو سال دیگر در زندان نگه دارند؛ زیرا صدای عبدالفتاح به همان اندازه که زیباست، خطرناک است و درک او از آنچه امروز با آن روبه‌رو هستیم همانند لبه خنجر تیز است.

عبدالفتاح، رهبر قیام ۲۰۱۱ مصر که باعث سرنگونی دیکتاتور سابق حسنی مبارک شد یکی از برجسته‌ترین زندانیان سیاسی مصر است که اکثریت دهه گذشته را در بازداشت گذرانده است. او در سال ۲۰۱۹ دستگیر شد و در دسامبر ۲۰۲۱ محکوم شد. مقامات مصری در ۲۹ سپتامبر، زمانی که حکم پنج ساله وی تمام شد، از آزادی او خودداری کردند، زیرا دو سالی را که او در بازداشت موقت سپری کرده بود محاسبه نکردند که خلاف موازین حقوقی بین‌المللی و قوانین جزایی مصر است.

در مراسمی در کتابخانه بریتانیا برگزار شد، لینا عطاالله، سردبیر روزنامه مستقل مصری «مدی مصر»، این جایزه را از طرف عبدالفتاح پذیرفت و گفت: «علا در نوشته‌هایش، مقالات روزنامه‌ها، پست‌های رسانه‌های اجتماعی و نامه‌های زندان، حقیقت را از طریق زبان پیدا می‌کرد. او همیشه این کار را نه به عنوان یک عمل تفکر خودخواهانه، بلکه به عنوان دعوتی برای یادگیری، فکر کردن و ادامه دادن با آن انجام داده است».

نائومی کلین، نویسنده و ستون‌نویس آمریکایی گاردین، که در این مراسم سخنرانی کرد، گفت: «علا عبدالفتاح مظهر شجاعت بی‌امان و عمق فکری است که آرونداتی روی (برنده جایزه ادبی پن پیننتر ۲۰۲۴) نماینده قدرتمند آن است و این موضوع انتخاب او را به‌عنوان نویسنده شجاع سال بسیار مناسب می‌سازد».

آرونداتی روی همچنین در این مراسم اعلام کرد که سهمش از جایزه نقدی پن پینتر به صندوق امداد کودکان فلسطین اهدا خواهد شد.

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

او «آدم‌های کوچک کوچه»ــ عروسک‌ها، سیاه‌ها، تیپ‌های عامیانه ــ را از سطح سرگرمی بیرون کشید و در قامت شخصیت‌هایی تراژیک نشاند. همان‌گونه که جلال آل‌احمد اشاره کرد، این عروسک‌ها دیگر صرفاً ابزار خنده نبودند؛ آنها حامل شکست، بی‌جایی و ناکامی انسان معاصر شدند. این رویکرد، روایتی از حاشیه‌نشینی فرهنگی را می‌سازد: جایی که سنت‌های مردمی، نه به عنوان نوستالژی، بلکه به عنوان ابزاری برای نقد اجتماعی احیا می‌شوند ...
زمانی که برندا و معشوق جدیدش توطئه می‌کنند تا در فرآیند طلاق، همه‌چیز، حتی خانه و ارثیه‌ خانوادگی تونی را از او بگیرند، تونی که درک می‌کند دنیایی که در آن متولد و بزرگ شده، اکنون در آستانه‌ سقوط به دست این نوکیسه‌های سطحی، بی‌ریشه و بی‌اخلاق است، تصمیم می‌گیرد که به دنبال راهی دیگر بگردد؛ او باید دست به کاری بزند، چراکه همانطور که وُ خود می‌گوید: «تک‌شاخ‌های خال‌خالی پرواز کرده بودند.» ...
پیوند هایدگر با نازیسم، یک خطای شخصی زودگذر نبود، بلکه به‌منزله‌ یک خیانت عمیق فکری و اخلاقی بود که میراث او را تا به امروز در هاله‌ای از تردید فرو برده است... پس از شکست آلمان، هایدگر سکوت اختیار کرد و هرگز برای جنایت‌های نازیسم عذرخواهی نکرد. او سال‌ها بعد، عضویتش در نازیسم را نه به‌دلیل جنایت‌ها، بلکه به این دلیل که لو رفته بود، «بزرگ‌ترین اشتباه» خود خواند ...
دوران قحطی و خشکسالی در زمان ورود متفقین به ایران... در چنین فضایی، بازگشت به خانه مادری، بازگشتی به ریشه‌های آباواجدادی نیست، مواجهه با ریشه‌ای پوسیده‌ است که زمانی در جایی مانده... حتی کفن استخوان‌های مادر عباسعلی و حسینعلی، در گونی آرد کمپانی انگلیسی گذاشته می‌شود تا دفن شود. آرد که نماد زندگی و بقاست، در اینجا تبدیل به نشان مرگ می‌شود ...
تقبیح رابطه تنانه از جانب تالستوی و تلاش برای پی بردن به انگیره‌های روانی این منع... تالستوی را روی کاناپه روانکاوی می‌نشاند و ذهنیت و عینیت او و آثارش را تحلیل می‌کند... ساده‌ترین توضیح سرراست برای نیاز مازوخیستی تالستوی در تحمل رنج، احساس گناه است، زیرا رنج، درد گناه را تسکین می‌دهد... قهرمانان داستانی او بازتابی از دغدغه‌های شخصی‌اش درباره عشق، خلوص و میل بودند ...