کتاب «اندیشه سیاسی محمدمهدی شمس‌الدین» اثر مجید مرادی به همت مؤسسه بوستان کتاب به چاپ رسید.

اندیشه سیاسی محمدمهدی شمس‌الدین» اثر مجید مرادی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، آیت‌الله محمدمهدی شمس‌الدین در باب نظام سیاسی، نظریه‌ای تأسیسی و گسسته از دیگر نظریات سیاسی در اندیشه اسلامی ارائه کرده و این نظریه مرکز توجه متفکران مسلمان(شیعه و سنی) قرار گرفته است. برخلاف غالب نظریه‌های دولت که میان شهروند مسلمان و غیر مسلمان تمایز قائل است، این نظریه حقوق کامل شهروندی را برای همه افراد تابع دولت در نظر می‌گیرد و به همین دلیل ظرفیت بالایی برای مردم سالاری دینی فراهم می‌آورد.

این نظریه نه عنصر مردم را نادیده می‌گیرد، نه عنصر دین را منزوی می‌کند، بلکه ولایت را از آن امت می‌داند و نوعی نظارت و اشراف تئوریک و نیز ولایت قضایی را برای فقیه محفوظ می‌شمارد تا ضمانتی برای حفظ درون مایه دینی نظام سیاسی دموکراتیک فراهم آورد.

اثر حاضر با اهدافی چون تبیین زندگی و زمانه حاکم بر اندیشه سیاسی شمس الدین، چیستی اندیشه سیاسی کلان وی، روش شناسی استنباط وی در مباحث نوپدید سیاسی و امکان ارائه نظریه‌های دولت متناسب با برخی جوامع مثل لبنان صورت گرفته است.

این کتاب در چهار فصل تألیف شده است؛ فصل اول با عنوان «زندگی و آثار علمی» به نگارش درآمده و در آن زندگی و زمانه و زندگی علمی و فعالیت‌های فکری و اجتماعی مورد بررسی قرار گرفته و گزیده آثار (نظام الحکم و الاداره فی الاسلام، بین الجاهلیه و الاسلام و...) شرح داده شده است.

نویسنده در دومین فصل از این کتاب با عنوان «زمینه‌های ذهنی و عینی تحول اندیشه شمس الدین» به بررسی زمینه‌های عینی حیات فکری سیاسی شمس الدین (برزخ فضای سنتی و جنبش الحادی، فروپاشی خلافت عثمانی و شکل‌گیری جریان سکولار در جهان اسلام) پرداخته و زمینه‌های ذهنی (آشنایی با اندیشه نائینی، تنوع مذهبی و طایفه‌ای لبنان و بازیابی و بازخوانی عهدنامه مدینه) را مورد تأکید قرار داده است.

در فصل سوم با عنوان «منابع اندیشه سیاسی شمس الدین» اجتهاد در منابع شناخته شده و استنباط و واقعیت تبیین شده و مقاصد شریعت و کاستی‌های روش شناختی اجتهاد سنتی به رشته تحریر درآمده است.

«مسائل و مؤلفه‌های اندیشه سیاسی شمس الدین» عنوان چهارمین و آخرین فصل از کتاب حاضر است که در آن مفهوم و هدف سیاست و دلایل وجوب حکومت مورد بررسی قرار گرفته، مبانی فقهی و کلامی نظام سیاسی ولایت امت بر خویش و انعطاف احکام مربوط به امور غیر عبادی بیان شده و سیاست داخلی، مالی و خارجی مورد تأکید قرار گرفته است.

آیت الله محمدمهدى شمس‌الدين (۱۹۳۶- ۲۰۰۱م)، فقیه، نظریه پرداز سیاسی و رئیس سابق مجلس اعلای شیعیان لبنان بود.

................ هر روز با کتاب ................

جلد سوم از جایی آغاز می‌شود که دو بحث قبلی به سیاست می‌رسند: اگر آزادی به قانون عمومی و نظم غیرمتمرکز نیاز دارد، چگونه باید قدرت سیاسی را مهار کرد؟ در واقع، کتاب از اقتصاد شروع نمی‌شود و به سیاست ختم نمی‌شود؛ بلکه از محدودیت دانش انسان آغاز می‌کند و به محدودیت قدرت انسان می‌رسد... زبان، عرف، بخش مهمی از حقوق و البته بازار، بدون طراحی و برنامه‌ریزی ایجاد شده و حاصل مشارکت میلیون‌ها انسان است... آیا انسان می‌تواند جامعه را به‌طور عقلانی و از بالا طراحی کند؟ ...
نویسنده سعی دارد به این پرسش اساسی پاسخ دهد که آیا مشروعیت و ساختار حاکمیت در اسلام می‌تواند بر پایه‌ی عقد «وکالت» (نمایندگی از طرف مردم و شهروندان) استوار باشد یا لزوماً باید در قالب «ولایت» تعریف شود؟... در اسلام، هیچ‌کس بر دیگری حق حکومتِ تحمیلی ندارد؛ بلکه این حقِ خودِ انسان‌هاست که برای اداره‌ی زندگی اجتماعی‌شان، نماینده و وکیل انتخاب کنند. بنابراین، مشروعیتِ اعمال قدرت در دولت، از تنفیذ و توکیل آحاد شهروندان نشأت می‌گیرد ...
پرسش اصلی رمان صرفاً این نیست که آیا آرمان‌ها شکست خورده‌اند یا نه.پرسش عمیق‌تر این است: انسان پس از شکست آرمان‌ها چگونه می‌تواند همچنان معنا و هویت خود را حفظ کند؟... پاسخی که ابراهیم برمی‌گزیند، نه پیروزی است و نه تسلیم. او راهی دیگر را انتخاب می‌کند: پذیرفتن شکست تاریخی، بدون آنکه به خیانت، گریز از واقعیت یا انکار زندگی پناه ببرد ...
گویی انسان‌ها ترمزِ خود را از دست داده‌اند و آن کُدِ اخلاقی که نگهبان عقل سلیم بود، فروریخته است. در دنیای امروز، همه می‌خواهند فاشیست باشند؛ یعنی می‌خواهند نفرت، محورِ زندگی‌شان باشد... ما با گوشت و پوست خود احساس کردیم «دیگری» بودن چه معنایی دارد... نوشتن پاسخی است به بی‌عدالتی‌هایی که ما را احاطه کرده‌اند، و در عین حال، ستایشی است از زیبایی زندگی و شادی‌هایش ...
انسان‌ها با ترس، طمع، امید، حسرت و مقایسه زندگی می‌کنند و همین احساسات، حتی در آگاه‌ترین افراد، تصمیم‌های مالی را شکل می‌دهد. از این منظر، «روان‌شناسی پول» بیش از آنکه درباره پول باشد، کتابی درباره انسان معاصر و رابطه پرتنش او با مفهوم ثروت و دارایی است... اوزل به‌جای ارائه نسخه‌های مستقیم یا توصیه‌های دستوری، تجربه زندگی سرمایه‌گذاران، کارآفرینان، میلیاردرها و حتی افراد عادی را روایت می‌کند و از دل این داستان‌ها روایت خود را برمی‌سازد و بحث را به پیش می‌راند ...