طاقت بیار رفیق! | سازندگی
تاریخ دوران پهلوی و پس از آن، سالهای دهه شصت، بستر و فضای مناسبی برای خلق داستان و رمان است. فضایی دراماتیک پر از ایدههایی که هرگز کهنه نمیشوند. رمزوراز حوادث آن دوره همیشه برای مخاطب خواندنی و شنیدنی است، اما متاسفانه کمتر به آن پرداخته شده و همان اندک پرداخت نیز با دانش کم و سطحینگری نویسندگان همراه بوده است. نویسندهها در این گونه آثارشان سعی کردهاند بیشتر از تجربه زیسته خود، همعصران خود، یا با گوشدادن و خواندن خاطرات افرادی که کموبیش در وقایع آن روزگار بیشتر ناظر بودهاند تا دخیل بهره ببرد و کمتر تن به یک تحقیق جامع تاریخی و جامعهشناسی دادهاند.
در «خانهی آفاق»، دومین رمان سارا نظری که از سوی نشر برج منتشر شده، با وجود اینکه نویسنده از منظر تاریخی و تحقیق در مورد فضای سیاسیفرهنگی جامعه آنزمان کمی ضعیف عمل کرده، اما سعی کرده است فضاومکانِ خاص داستان خودش را خلق کند.
قهرمان داستان بهخاطر شرایط خانوادگی، فقر فرهنگی و اقتصادی، ازدواج مجدد مادرش ناچار میشود از خانه فرار کند و به گروهی سیاسی بپیوندد. گروهی که به ذَم خودشان دغدغهیشان مردم و طبقهای است که همیشه مورد ظلم و بیتوجی بودهاند. او حالا به تصور خودش آرمانی دارد که به او اعتمادبهنفس میدهد و زندگیاش را ارزشمند میکند. اما در ذهنش مدام منتظر تأیید و تحسین مادر است. او دوست دارد حالا که ظاهراً برای خودش کسی شده و دارد برای جامعهای تصمیم میگیرد و مقابل شاه مملکتی ایستاده، مادرش به او افتخار کند.
نویسنده در ابتدای رمان، خانه تیمی را نشان میدهد که توسط یکی از اعضای دستگیرشده گروه شناسایی شده است. با فروپاشی و کشتهشدن باقی اعضای این خانه، محبوبه مجبور میشود به گذشتهاش رجعت کند و سراغ زنی برود که روزگاری خانهاش پناه او و مادرش بوده است. زنی بهنام «آفاق» که برای محبوبه آغوش گرم مادری است که از او دریغ شده و او در تمام لحظههای فقرونداری در خانه آفاق شاد و سرزنده زندگی میکرده. اما وقتی با آفاق روبهرو میشود و خانهاش را میبیند، انگار از دنیای رویاگونهاش در درهای از سیاهی و کثافت پرت میشود. هیچچیزی در خانه آفاق و اطرافیان او شبیه آن چیزی نیست که در ذهن و خاطره محبوبه هک شده بود. نویسنده برای نشاندادن بخشی از جامعه ایران در بحبوحه انقلاب سراغ محلهای پرت و دور از اجتماعِ شهری بهنام «زورآباد» رفته است؛ جاییکه مردمش با زور و خدعه زمینها را صاحب شده و خانه ساختهاند.
نویسنده در داستانش شخصیت زنِ چریکی را خلق کرده است که نسبت به قهرمانهای سایر داستانهای سیاسیانقلابی که معمولا زنهای چریک یا سیاهِ سیاه هستند یا فریبخورده و سرخورده از سازمان و جامعه، دستیافتنیتر و قابل درکتر است. در این رمان زن قهرمان را میتوانی باور کنی، بشناسی، نزدیکش شوی، نقدش کنی و همراهش شوی. دنیای ذهنی و تاریکش را بفهمی و با او همدردی کنی. او یک ربات چریک نیست که تنها وظیفهاش به سرانجامرساندن آرمانهای سازمانش باشد. او خودش را جدا از مردمی که کنارشان با اکراه زندگی میکند و با آنها تفاوت دارد نمیبیند. او به آنها خشم میگیرد درحالیکه قبول دارد با شرایطی که آنها دارند جز این نمیتوانند زندگیای داشته باشند. او همچنان امید دارد و به این میاندیشد چطور میشود جور دیگری این مردم را نجات داد.
................ تجربهی زندگی دوباره ...............
