هشت اثر از ایران به فهرست کتاب برای کودکان با نیازهای ویژه ۲۰۲۳ دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان راه پیدا کرد.

کودکان خاص

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایسنا، گروه جوایز کتاب برای کودکان با نیازهای ویژه شورای کتاب کودک در جلسه داوری اسفندماه ۱۴۰۰ از میان کتاب‌های رسیده هشت عنوان را برای معرفی به دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان (IBBY) انتخاب کرد.

در بخش کتاب‌های حسی-لمسی

«آشنایی قطعه گمشده با دایره بزرگ» اقتباس از داستان «قطعه گم شده» شل سیلوراستاین، طراحی و اجرای سودا آزادی نمین. هنرمند با نوآوری و خلاقیت به گونه‌ای چالش برانگیز و بازی‌گونه کتاب اصلی را برای کودکان با آسیب بینایی طراحی کرده است. تضاد رنگ‌ها امکان حرکت چشم در صفحه را برای کودک کم‌بینا فراهم می‌کند.

«زنبور طلایی ویزویزکنان کجا میره؟» طراحی و اجرای هاله حق بجانب به شکل ساده ولی در عین حال گویا و روان به آموزش جهت‌یابی به خردسالان می‌پردازد.

هر دو کتاب حسی- لمسی برای کودکان با اختلال بینایی و همه کودکان با ویژگی‌های متفاوت مناسب هستند.

در بخش شخصیت معلول

«تصویر آخر» نویسنده لیلا دارابی، نشر پیدایش. با روایتی ساده، حقیقی و باورپذیر به خوبی دنیای افراد اوتیستیک و خانواده آن‌ها و مشکلاتی را که دارند به تصویر می‌کشد.

«دارکوب۱۸+۲» نویسنده محمدهادی محمدی، تصویرگر سلیمه باباخان، انتشارات موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان. با نمادسازی و زبانی شاعرانه به مساله ناشنوایی و دنیای کودک ناشنوا می‌پردازد. نداشتن بعد مکانی و زمانی، بهره‌گیری از تصاویر زیبا و زنده و چندلایه بودن اثر از ویژگی‌های بارز اثر محسوب می‌شود.

در بخش کتاب‌های تصویری برای همه

«مادر» سراینده ایرج میرزا تصویرگر هدا حدادی، انتشارات میرماه. بهره‌گیری از تصاویر ساده و هماهنگ با موضوع کتاب و ایجاد ادراک شاعرانه در کودک ناشنوا. برای کودکان ناشنوا و با اختلال خواندن مناسب است.

«تو یک جهانگردی» نویسنده شهرزاد شهرجردی، تصویرگر غزل فتح الهی، انتشارات فاطمی. با پیرنگی قوی و هماهنگی متن و تصویر دنیای پناهجویان، سختی‌ها و دغدغه‌های مهاجرت اجباری و... به‌ویژه وضعیت کودکان در این شرایط را روایت می‌کند.

«به کرگدن بگو بره» نویسنده اعظم مهدوی، تصویرگر پدرام کازرونی، انتشارات فاطمی. فضاسازی ماهرانه و هماهنگ با متن و موانع ذهنی برای ارتباط با دیگران در برخی از کودکان (اوتیسم) را نشان می‌دهد. تصویر مستقل از متن بوده و امکان تصویرخوانی به تنهایی را برای مخاطب ایجاد می کند.

«چپکی» نویسنده زهرا جلایی‌فر، تصویرگر هاجر مرادی، شرکت انتشارات علمی فرهنگی. به خوبی دغدغه‌های یک کودک طلاق را نشان می دهد. کنش کودک جذاب است و داستان با نگاه خوبی به ماجرا بخصوص در زمینه حل مسئله از زاویه دید کودک می‌پردازد.

دفتر بین المللی کتاب برای نسل جوان هر دو سال یک بار فهرستی از کتاب‌های مناسب برای کودکان ویژه را به منظور ایجاد فرصت لذت از کتاب برای کودکان ویژه، تشویق ناشران و توسعه این نوع محصولات منتشر می‌کند. داوری نهایی در تورنتو کانادا برگزار می‌شود و آثار برگزیده در فهرست دوسالانه‌ای تحت عنوان کتاب برای کودکان با نیازهای ویژه منتشر و در نمایشگاه کتاب کودک بلونیا ۲۰۲۳ به نمایش گذاشته می‌شوند.

................ هر روز با کتاب ...............

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...