کتاب «پلورالیسم در موسیقی پست‌تونال» توسط نشر افکار منتشر شد.

پلورالیسم در موسیقی پست‌تونال علی احمدی فر

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، کتاب «پلورالیسم در موسیقی پست‌تونال» نوشته علی احمدی فر یازدهمین جلد از «مجموعه‌ی موسیقی جهان» در نشر افکار است که در ۱۶۵ صفحه قطع وزیری به بهای چهل‌هزار تومان منتشر شده است. 

نویسنده در مقدمه‌ خود با شرحی بر موسیقی مدرن و پست‌مدرن و نیز مفاهیم موسیقی تونال و پست‌تونال، می‌نویسد: «تجربه ­گرایی­‌ای که از اوایل قرن بیستم آغاز گشت، با وجودِ تمامی دستاوردهای مدرنیسم، موسیقیِ بعد از جنگ جهانی دوم و به‌خصوص در دهه­‌های ۶۰ و ۷۰ با امتزاج و اختلاطِ عناصر مختلف و بازگشت به گذشته و موسیقیِ تونال در نیمۀ دوم قرن بیستم، باعث شروع پست­ مدرنیسم می‌شود. سوال تاریخیِ تاریخ معاصر این است که پست­ مدرنیسم رو به جلو حرکت می‌­کند یا رو به عقب؟

تصویری که به‌دست می‌­آید، این‌گونه است که به‌طور کل، المان­‌های مکاتب و نگرش­‌های هنری مختلف، متفاوت و متضادِ کلاسی­سیسم، رمانتی­سیسم، امپرسیونیسم، اکسپرسیونیسم، مینی­مالیسم، سریالیسم، موسیقی اکسپریمنتال، موسیقی کانسپچوال، موسیقی باروک، قرون وسطی و رنسانس، موسیقی­‌های محلی و بومی، میکروتونالیته، موسیقی جاز و راک و پاپ، موسیقی تصادفی و بسیاری عوامل متضاد آهنگسازی به‌طور هم‌زمان در یک کمپوزیسیون دیده می‌­شود. این همزمانی ایسم‌­های متعدد، که از مشخصه‌­های موسیقی معاصر به‌شمار می‌آید، پلورالیسم در موسیقی پست­تونال است.»

احمدی‌فر، مفهوم پلورالیسم در موسیقی را چنین شرح داده است:

«پلورالیسم در دوره‌­های مختلف تاریخ به‌شکل‌های مختلف ظهور پیدا کرده، اما در هنر معاصر به اصلی‌­ترین مشخصۀ این دوره مبدل گشته ­است که برای آشنایی و درک آن باید تقریباً تمامی مکتب­‌ها، سبک‌ها و نگرش‌­های تأثیرگذار تاریخ موسیقی را به‌طور تخصصی شناخت. از منظر تاریخ مدونِ موسیقی، پلورالیسمِ موسیقی معاصر، ریشه در دوآلیسمی دارد که از رنسانس آغاز گشت و همین‌طور تا امروز، به‌شکل پیچیده و چند وجهی‌­ای، ادامه دارد، به‌شکلی که در هر دوره­‌ای به‌گونه‌­ای و به‌خصوص در دورۀ معاصر به‌طرز شگفت‌آوری، بسط و گسترش یافت. گذشته از سیر تاریخی پیوستۀ رنسانس تا امروز، از منظر دیگری ریشه­‌های پلورالیسم را که به‌اندازۀ کلِ موسیقی فولکلور اقوام و ملل جهان از دوران باستان گسترده است، می­توان بررسی کرد.

این گوناگونی بسیار گسترده که انتهای گسترۀ آن قابل رؤیت نیست، گسترده­‌ترین و پلورالیستی­ترین وجوه تاریخ موسیقی است. اگر این دنیای گسترده و لایتناهی پلورالیستی دوران کهن را ریشه­‌های درخت تنومند تاریخ موسیقی که در تندباد تاریخ سربرافراشته و تا امروز رشد کرده و شاخ و برگ­‌های آن به‌مثابه موسیقی معاصر بر تاریخ معاصر سایه افکنده، در نظر بگیریم، به ارتباط تشابه عجیب و در عین حال متضادی بین ریشه­‌های گستردۀ موسیقی کهن و شاخ و برگ­‌های متنوع و بی­شمار موسیقی معاصر پی خواهیم برد. این درخت که نماد رشد تفکر موسیقی در تاریخ بشر است و بالطبع بخش قابل توجهی از آن، در تاریخ علمی موسیقی اروپا نمو یافته، رشد کرده و زیبایی کلاسیک یافته، در اوج رشدِ تنۀ اصلی خود در اواخر قرن نوزدهم به موسیقی روسیه و سپس اروپای شرقی و بعد از آن به موسیقی آمریکا و در آخر به‌اندازۀ تمام ممالک و مناطق مختلف جهان امروز گسترده می­‌شود.»

علی احمدی‌فر، متولد ۱۳۵۵ در تهران، آهنگساز، پژوهشگر موسیقی معاصر و مدرس علوم آهنگسازی است. وی هارمونی کلاسیک، سبک‌شناسی و تاریخ موسیقی معاصر را نزد استاد کیوان میرهادی آموخته و هم‌اکنون به تدریس، تألیف و آهنگسازی مشغول است.

................ هر روز با کتاب ...............

هنر |
تلویزیون بی‌دلیل روشن می‌شود و تصویری را نشان می‌دهد. در كنار نگاه دوربین‌نگار روایت، تلویزیون قرار دارد. تلویزیون و ساعت دیجیتال و روایت دوربین‌گونه به عنوان عناصری مدرن، اتاق را احاطه می‌كنند... فرد متجاوز به دختر روسپی می‌تواند شكل دیگری از مرد درون تلویزیونی باشد كه ناگهان روشن می‌شود... دختری است در جایگاه و موقعیتی كه با زیبایی‌اش تبدیل به پدیده‌ای می‌شود كه عكسش روی مجلات مد می‌نشیند و در نقطه مقابلش دختر فاحشه چینی است. ...
با کشتی‌گیر اسراییلی کشتی می‌گیرم چون تن من به تن او بخورد بخشی از گفت‌وگوست... با این شیوه ما نباید وارد سازمان ملل هم بشویم؛ نباید در المپیادهای علمی هم شرکت کنیم... چیزی که ناکارآمد هست باید حذف بشود یا اصلاح... اگر خدای نکرده! وزیر ارشاد بشوم اولین کاری که می‌کنم رفتن به قم و گرفتن اجازه از علما برای پیوستن به کنوانسیون برن (حمایت از حق مولف در آثار ادبی و هنری) است ...
از این کتاب تا امروز بیش از 10 ترجمه در کتابخانه ملی ثبت شده: «اجرام آسمانی»، «بانوان مهتاب»، «دختران مهتاب»، «دختران ماه»، «ماه خاتون‌ها»، «زنان ماه» و «بانوان ماه»... روند جامعه‌ای را با تمرکز بر زنان آن در یک دوره یکصد ساله بازنمایی کند. از این‌ رو شاخص‌ترین مساله «گفتمان نسل»هاست؛ گفتمانی که گذار شخصیت‌ها را از سنت به مدرنیته می‌نماید... در برزخ گذشته زندگی می‌کنند و گویی راه گریزی از آن ندارند ...
اولین کتاب دانشگاهی است که به جامعه‌شناسی اسلام و تا حدودی تشیع می‌پردازد... برخی معتقدند جامعه‌شناسی دین مربوط به مسیحیت است نه اسلام... در بنیادگرایی ما با دین بدون فرهنگ مواجهیم... مطالعه تحولات تاریخی و سازمانی روحانیت... جامعه‌شناسان فرانسوی ترجیح می‌دهند درباره قبایل استرالیا یا اسکیموها تحقیق کنند تا اینکه مسلمانان را موضوع تحقیق قراردهند ...
«سووشون» رمانِ تجاوز است، تجاوز به روح یک ملت... مردمی که مورد تجاوز قرار گرفته‌اند با تجاوزگران هم‌داستان می‌شوند... همه زن‌ها حتی چهره‌های منفی مثل «عزت‌الدوله» هر یک به‌نوعی وجوه گوناگونِ ستمدیدگی، بی‌پناهی، ناکامی و تحملِ زن ایرانی را به نمایش می‌گذارند... می‌خواستم بچه‌هایم را با محبت و در محیط آرام بزرگ کنم اما الان با کینه بزرگ می‌شوند...هر هفته نان و خرما به دیوانه‌خانه و زندان می‌فرستد... تاریخ در این رمان لَق نمی‌زند یعنی آدم‌ها از بستر واقعی برخاسته‌اند ...