جلد نخست مجموعه سه‌جلدی «تک‌گویی در سینمای ایران» به‌قلم رسول نظرزاده به همت نشر تابان خرد منتشر شد.

تک‌گویی در سینمای ایران رسول نظرزاده

به گزارش کتاب نیوز به نقل از هنرآنلاین، رسول نظرزاده با اعلام این خبر گفت: جلد نخست این مجموعه روندی تاریخی دارد و با مرور سینمای ایران از سال ۱۳۱۱ تا ۱۳۵۹ به هر فیلمی که در آن تک‌گویی استفاده شده پرداخته‌ام.

این نویسنده و پژوهشگر، پیدا کردن و بازبینی فیلم‌ها را در دهه‌های گوناگون کاری سخت و طاقت‌فرسا دانست و افزود: با تمام تلاشی که انجام گرفته است برخی فیلم‌ها پیدا نشد و یا نسخه‌ای از آن ها موجود نبود. دیدن تمام فیلم‌های سینمای ایران و یادداشت‌برداری حدود پنج سال به‌طول انجامید. فیلم‌ها از منابع گوناگون شخصی، کانال‌های مجازی، آرشیو دانشگاهی، دوستان و اطرافیان تهیه و به امانت گرفته و یا خریداری شده‌اند. متاسفانه در ایران مرکزی برای آرشیو و بایگانی فیلمنامه‌های سینما وجود ندارد و بخش زیادی از اسناد سینما در حال نابود شدن هستند.

نظرزاده با این توضیح که تک‌گویی‌ها، نزدیک شدن به حرف‌های ناگفته و دنیای درونی نقش‌ها هستند و اغلب در تنهایی به‌صورت مونولوگ درونی یا بیرونی بیان می‌شوند و حجمی از اطلاعات ضروری فیلم را به مخاطب ارائه می‌دهند، ادامه‌داد: این صداها جنبه‌های پنهانی بحران‌های حل نشده نقش‌های اصلی فیلم‌ها را بیان می‌کنند. صحنه‌هایی که در آن می‌توان صدای بغض‌ها، رنج‌ها، خطاها، اعتراف‌ها، درد دل‌ها و از سویی رجزخوانی‌ها و خودگویی‌های نقش‌های اصلی یا فرعی را شنید. صداهایی که در آن صدای درونی زن‌ها، مردها و قشرهای مختلف مردم با لحن‌های مختلف در دهه‌های مختلف را می‌توان پی‌گیری کرد.

او با بیان این که مطالعه «تک‌گویی در سینمای ایران» نشان می‌دهد لحن، زبان و واژه‌ها چگونه تغییر می‌کنند، اظهارداشت: زبان تک‌گویی‌ها طی سال‌ها و دهه‌های مختلف کم‌کم، کابردی‌تر، درونی‌تر و محاوره‌ای‌تر شده‌اند و لغات و اصطلاحات تازه‌ای به آن‌ها وارد و از حالت اندرزی خارج شده‌اند. تک‌گویی‌های این کتاب می‌تواند الهامی برای بازیگران و فیلمنامه‌نویسان سینمای ایران باشد. همچنین علاقه‌مندان و پژوهشگران براساس دسته‌بندی‌های این تک‌گویی‌ها می‌توانند به پژوهش‌های تازه رو بیاورند.

نظرزاده با این توضیح که جلد نخست مجموعه «تک‌گویی در سینمای ایران» را انتشارات تابان خرد به چاپ رسانده است، اضافه‌کرد: این کتاب در سه جلد عرضه خواهد شد، جلد اول از ۱۳۱۱ تا ۱۳۵۹ با تک‌گویی فیلم «حاجی‌آقا آکتور سینما» آغاز و با تک‌گویی فیلم «زنده باد» ساخته خسرو سینایی به پایان می‌رسد. فیلم‌ها بر اساس دهه‌های مختلف دسته‌بندی شده‌اند. فرضا «تک‌گویی از آغاز تا پایان دهه ۳۰» شامل تک‌گویی فیلم‌هایی مانند «امیر ارسلان نامدار»، «رستم و سهراب»، «دختران حوا» و... «تک‌گویی فیلم‌های دهه ۴۰» مانند «انتقام روح»، «در انتهای ظلمت»، «مادر فداکار»، «گنج قارون»، «سلطان قلب‌ها»، «طوفان نوح»، «قصه شب یلدا» و... در آخر «تک‌گویی فیلم‌های دهه ۵۰» مانند «فرار از تله»، «نقره‌داغ»، «دیوار شیشه‌ای»، «ایوب»، «شهر قصه»، «شورش» و... تمامی فیلم‌ها همراه عکس و تحلیل هستند و پیدا کردن عکس مناسب برای هر فیلم، وقت و توان زیادی به خود اختصاص داده است.

جلد اول از مجموعه سه‌جلدی «تک‌گویی در سینمای ایران» به‌قلم رسول نظرزاده در 368صفحه وزیری و با قیمت 158هزار تومان توسط نشر تابان خرد منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

ما نباید از سوژه مدرن یک اسطوره بسازیم. سوژه مدرن یک آدم معمولی است، مثل همه ما. نه فیلسوف است، نه فرشته، و نه حتی بی‌خرده شیشه و «نایس». دقیقه‌به‌دقیقه می‌شود مچش را گرفت که تو به‌عنوان سوژه با خودت همگن نیستی تا چه رسد به اینکه یکی باشی. مسیرش را هم با آزمون‌وخطا پیدا می‌کند. دانش و جهل دارد، بلدی و نابلدی دارد... سوژه مدرن دنبال «درخورترسازی جهان» است، و نه «درخورسازی» یک‌بار و برای همیشه ...
همه انسان‌ها عناصری از روباه و خارپشت در خود دارند و همین تمثالی از شکافِ انسانیت است. «ما موجودات دوپاره‌ای هستیم و یا باید ناکامل بودن دانشمان را بپذیریم، یا به یقین و حقیقت بچسبیم. از میان ما، تنها بااراده‌ترین‌ها به آنچه روباه می‌داند راضی نخواهند بود و یقینِ خارپشت را رها نخواهند کرد‌»... عظمت خارپشت در این است که محدودیت‌ها را نمی‌پذیرد و به واقعیت تن نمی‌دهد ...
در کشورهای دموکراتیک دولت‌ها به‌طور معمول از آموزش به عنوان عاملی ثبات‌بخش حمایت می‌کنند، در صورتی که رژیم‌های خودکامه آموزش را همچون تهدیدی برای پایه‌های حکومت خود می‌دانند... نظام‌های اقتدارگرای موجود از اصول دموکراسی برای حفظ موجودیت خود استفاده می‌کنند... آنها نه دموکراسی را برقرار می‌کنند و نه به‌طور منظم به سرکوب آشکار متوسل می‌شوند، بلکه با برگزاری انتخابات دوره‌ای، سعی می‌کنند حداقل ظواهر مشروعیت دموکراتیک را به دست آورند ...
نخستین، بلندترین و بهترین رمان پلیسی مدرن انگلیسی... سنگِ ماه، در واقع، الماسی زردرنگ و نصب‌شده بر پیشانی یک صنمِ هندی با نام الاهه ماه است... حین لشکرکشی ارتش بریتانیا به شهر سرینگاپاتام هند و غارت خزانه حاکم شهر به وسیله هفت ژنرال انگلیسی به سرقت رفته و پس از انتقال به انگلستان، قرار است بر اساس وصیت‌نامه‌ای مکتوب، به دخترِ یکی از اعیان شهر برسد ...
تجربه‌نگاری نخست‌وزیر کشوری کوچک با جمعیت ۴ میلیون نفری که اکنون یک شرکت مشاوره‌ی بین‌المللی را اداره می‌کند... در دوران او شاخص سهولت کسب و کار از رتبه ١١٢ (در ٢٠٠۶) به ٨ (در ٢٠١۴) رسید... برای به دست آوردن شغلی مانند افسر پلیس که ماهانه ٢٠ دلار درآمد داشت باید ٢٠٠٠ دلار رشوه می‌دادید... تقریبا ٨٠درصد گرجستانی‌ها گفته بودند که رشوه، بخش اصلی زندگی‌شان است... نباید شرکت‌های دولتی به عنوان سرمایه‌گذار یک شرکت دولتی انتخاب شوند: خصولتی سازی! ...