جایزه بوکر عربی 2020 به عبدالوهاب عیساوی، نویسنده الجزایری برای نگارش رمان تاریخی «دیوان اسپارتی» [الدیوان السبرطی] تعلق گرفت.

دیوان اسپارتی  الدیوان السبرطی بوکر عربی 2020 عبدالوهاب عیساوی

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نقل از روزنامه الیوم السابع- برگزارکنندگان جایزه بوکر عربی برنده مهم‌ترین جایزه داستانی جهان عرب را در حالی اعلام کردند که به دلیل شیوع ویروس کرونا سیزدهمین دوره این جایزه به صورت آنلاین برگزار شد و عبدالوهاب عیساوی، نویسنده الجزایری برای نگارش رمان تاریخی «دیوان اسپارتی» به عنوان برنده معرفی گردید.

رئیس هیئت داوران جایزه بوکر ضمن تحسین اثر برگزیده برای کیفیت عالی و تعدد صداها درباره آن گفت «مطالعه این رمان فرصت خوبی برای خواننده فراهم می‌آورد تا از تاریخ الجزایر به اسلوب داستانی و از خلال آن با تاریخ درگیری‌های کل منطقه مدیترانه آشنا شود. این رمان از خواننده دعوت می‌کند تا به فهم و درک درستی از ماجراهای اشغال و چگونگی شکل‌گیری مقاومت به اشکال مختلف آن برسد. این رمان پرعمق تاریخی اما فقط در گذشته درنگ نکرده بلکه سبب می‌شود خواننده به وضعیت موجود نیز بنگرد و آن را زیر ذره‌بین سوال ببرد.»

عبدالوهاب عیساوی، رمان‌نویس الجزایری در سال 1985 در منطقه جلفا الجزایر متولد شد. اولین رمان او به عنوان «سینمای یعقوب» برنده جایزه اولین رمان در رقابت ریاست جمهوری سال 2012 شد و در سال 2015 نیز جایزه آسیه جبار را که یکی از مهم‌ترین جوایز رمان در الجزایر است برای رمان «سييرا دي مويرتي» دریافت کرد. در سال 2017 نیز رمان دیگرش با عنوان «دایره‌ها و درها» برنده جایزه سعاد الصباح شد و در همان سال نیز جایزه کتارا را برای رمان «سفر به آثار فراموش‌شده» که هنوز رنگ چاپ به خود ندیده دریافت کرد.

عیساوی پس از اعلام نامش به عنوان برنده در مصاحبه اختصاصی با برگزارکنندگان جایزه بوکر عربی گفت «رمان تاریخی، داستان را برای نفس داستان بازسازی نمی‌کند؛ بلکه هدف مهم و اساسی آن جست‌وجو، تحقیق و رسیدن به جواب درباره پرسش‌های کنونی پیرامون شرایطی است که ما آن را درون فضاهای اولیه که اول‌بار به وجود آمده‌اند زندگی می‌کنیم.»

اعضای هیئت داوران امسال جایزه بوکر عربی به ریاست محسن جاسم الموسوی، منتقد عراقی عبارت بودند از: چون بیار ابی صعب، منتقد و روزنامه‌نگار لبنانی، ویکتوریا زاریتوفسکایا، پژوهشگر روسی، امین الزاوی، رمان‌نویس الجزائری و ریم ماجد، روزنامه‌نگار مصری.

پنج نامزد نهایی دیگر جایزه بوکر عربی که از میان 16 اثری که به مرحله نخست مهم‌ترین جایزه ادبی جهان عرب در سال 2020 راه یافته بودند شامل رمان‌های «هیزم سارایوو» نوشته سعید الخطیبی از الجزایر، «پادشاه هند» نوشته جبور الدویهی از لبنان، «محله روسی» نوشته خلیل الرز از سوریه، «فردقان» نوشته یوسف زیدان از مصر، و رمان «تانکر» نوشته عالیه ممدوح از عراق بودند.

جایزه بوکر عربی از مهم‌ترین جوایز داستانی جهان عرب به شمار می‌رود که در سال 2007 به همت هیئت گردشگری و فرهنگ ابوظبی و با حمایت و پشتیبانی جایزه بوکر بریتانیا پایه‌گذاری شد. این جایزه صرفا در حوزه رمان برگزار می‌شود.

به هریک از شش نامزد راه یافته به مرحله نهایی مبلغ ده هزار دلار و برنده نهایی مبلغ 50 هزار دلار تعلق می‌گیرد؛ علاوه بر این‌که رمان برگزیده نهایی به زبان انگلیسی نیز ترجمه خواهد شد.

سال گذشته رمان «پست شبانه» نوشته هدی برکات برنده جایزه بوکر عربی در سال 2019 شد.

................ هر روز با کتاب ...............

با نوشتن کتاب‌های عاشقانه نمی‌توانستم درآمد کسب کنم، زیرا در ژاپن بازاری برای این ژانر وجود نداشت... یک زن خانه‌دار معمولی است که همیشه کم‌اهمیت‌تر از مردان دیده می‌شود... سمبل زنانی است که نمی‌توانند در جامعه ارتقا پیدا کنند... چند‌سال پیش جنایات بسیاری را زنان جوان رقم می‌زدند؛ حالا کودکان هستند که مردم را می‌کشند... مردم نمی‌دانند چه کاری باید انجام دهند تا از این وضع خارج شوند ...
بچه‌هایی كه بر اثر آسیب‌های اجتماعی و پیشینه مسائل خانوادگی‌شان، انواع مشكلات اخلاقی را داشتند... در حقیقت روزنوشت‌های ماكارنكو از این تجربه واقعی و اصیل است... چه کسی می‌توانست تا این اندازه به شكلی غیرقابل‌تصور، صدها کودک را که زندگی با چنین وضع قساوت‌بار و تحقیرآمیزی مچاله‌شان کرده بود تغییر دهد؟... خودش در جایی از حامله شدن یكی از دختران در همان دوران گزارش می‌دهد ...
ابتدا به‌صورت سناریو نوشته شد؛ فیلم شد و بعد تصمیم گرفتم رمان را بنویسم... بعد از کودتای ۱۹۸۰ در ترکیه چهار سال از زندگی‌ام را در زندان گذرانده بودم، لذا با طرز برخورد حکومت‌های نظامی با دموکراسی آشنایی نزدیک داشتم... من مدت‌هاست که به دنیا از دریچه دولت‌ها نمی‌نگرم... هیچ نمونه‌ای از خوشبختی و سعادت انسان‌ها در سیستم‌های سوسیالیستی و چپ‌گرا حتی در اوج قدرتشان سراغ ندارم ...
زمان بازدهی حوزه آموزش طولانی است و به‌همین‌خاطر ایده نوسازی از بالا با اعمال زور را مطرح می‌کردند... اگر ما ملتی داشته باشیم که جاهل باشد، آن‌گاه استبداد بر او تداوم پیدا می‌کند... آنهایی که می‎فرستیم خارج تحصیل می‌کنند و برمی‎گردند، حتی اگر ترقی‎خواه، مشروطه‎خواه و آزادی‎طلب باشند، وقتی با وضعیتی روبه‌رو می‎شوند که نمی‎توانند در آن کاری کنند، ناامید می‎شوند... سعی می‌کند رضاشاه، استبداد و سلطنت را بلاموضوع کند. ...
زن در تاریخ انگلستان مطلقا بی‌اهمیت است... در قصه ها عنان زندگی شاهان و فاتحان به دست اوست ولی در واقعیت برده مردان است...زنها باید به چیزهای دیگری به جز آنچه فکر می‌کردند فکر می‌کردند! ... این را بنویس! به آن فکر کن!... تصور کنید شکسپیر خواهری داشت که در نبوغ با او برابری می‌کرد. ولی افسوس که دخترک را هرگز به مدرسه نفرستادند، هیچ وقت نتوانست دستور زبان و منطق یاد بگیرد، پیش از پایان نوجوانی به اجبار ازدواج کرد و سرانجام پس از فرار از منزل جوانمرگ شد. ...