کتاب «درآمدی به تحلیل سیاست اجتماعی» با گردآوری و ترجمه معصومه قاراخانی توسط نشر کرگدن منتشر شد.

درآمدی به تحلیل سیاست اجتماعی معصومه قاراخانی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، در پشت جلد این اثر در معرفی آن آمده است: «تحلیل سیاست اجتماعی عرصه‌ای گسترده برای انجام پژوهش‌های کاربردی و بازخوانی و توسعه دانش نظری در زمینه سیاست اجتماعی است. مجموعه‌ای متنوع از رهیافت‌ها، روش‌ها و مدل‌های تحلیل در کنار یکدیگر ماهیت تحلیل سیاست اجتماعی را شکل می‌دهند. تحلیل سیاست می‌تواند ماهیتی چندسطحی (محلی، ملی و بین‌المللی) داشته باشد و با منطقه‌ای متنوع (استقرائی، قیاسی، استفهامی) و کاربست روش‌های مختلف (کمّی، کیفی و ترکیبی) انجام شود.

فهم درست تحلیل سیاست اجتماعی می‌تواند به اصلاح و بازبینی برداشت‌های غیرعلمی و سلیقه‌ای از آن و موضوعات موردمطالعه منجر شود و زمینه را برای انجام مطالعات خلاقانه و نوآورانه فراهم کند. انتظار می‌رود آگاهی از معرفت‌شناسی و روش‌شناسی تحلیل سیاست اجتماعی بتواند وسعت و عمق بیشتری به «بینش سیاست اجتماعی» عرضه کند؛ به‌ویژه در ایران که درک ناقص، سطحی و سلیقه‌ای از دانش موجود تحلیل سیاست اجتماعی فهم آن را با دشواری همراه کرده است.»

فهرست این اثر شامل پیشگفتار مترجم، تحلیل سیاست (ریچارد ک. کپوتو)، مروری بر تحلیل سیاست اجتماعی (ماری کاترین اکانر و اف. الن نتینگ)، پژوهش سیاست اجتماعی (آماندا کافی)، درباره توسعه سیاست اجتماعی چه می‌دانیم؟ پژوهش تطبیقی و تاریخی در چشم انداز تطبیقی و تاریخی (ادوین آمنتا) و تعریف سیاست اجتماعی تطبیقی (جوچن کلاسن) است.

معصومه قاراخانی در معرفی این‌کتاب می‌گوید: فصل‌های این کتاب، با هدف آشنایی و آموزش تحلیل سیاست اجتماعی به گونه‌ای انتخاب شده اند که نه تنها به معرفی تحلیل سیاست اجتماعی به گونه‌ای انتخاب شده اند که نه تنها به معرفی تحلیل سیاست اجتماعی، انواع و رویکردهای آن می‌پردازند، بلکه از خلال مباحث، منابع خوبی برای پژوهش‌های مرتبط به مخاطب علاقه مند معرفی می‌کنند. به ویژه مقاله‌های آمنتا (۲۰۰۳) و کلاسن (۲۰۱۳) ضمن اینکه ایده‌هایی برای مطالعه به پژوهشگران حوزه سیاست اجتماعی می‌دهند، می‌تواند نوعی گونه شناسی روش شناسی از مطالعات این حوزه نیز تلقی شوند، البته این به معنای نادیده گرفتن دیگر منابعی نیست که همین ویژگی‌ها را دارند و امکان آوردن آنها در این کتاب وجود نداشته است. معرفی پژوهش‌های علمی و آکادمیک در حوزه تحلیل سیاست اجتماعی نشان می‌دهد که نه تنها علوم اجتماعی (و خاصه جامعه شناسی) سیاستگذار به پایان نرسیده، بلکه گسترش علوم اجتماعی کاربردی در چهارچوب تحلیل سیاست اجتماعی ادامه دارد.

کتاب حاضر شامل پنج فصل برگزیده از پنج کتاب مختلف است. ترتیب مقالات در این کتاب نه بر مبنای ترتیب زمانی، بلکه بر مبنای تقدم محتوایی تنظیم شده است. فصل اول با عنوا تحلیل سیاست به قلم ریچارد ک. کپوتو از کتاب سیاست اجتماعی و عدالت اجتماعی به ویراستاری میشل ریج (۲۰۱۴) انتخاب شده است. این فصل به طور مشخص با توضیح ریشه‌های تاریخی و توسعه تحلیل سیاست، به تفکیک سیاست به مثابه خروجی سیاستی، فرایند و عملکرد می‌پردازد.

در این فصل هم شرحی از چشم اندازها، روش‌ها و تکنیک‌های تحلیل سیاست آمده است و هم با کاربست تحلیل سیاست اجتماعی به مثابه رویکردی در مددکاری اجتماعی الگویی روشنگرانه و قابل تسری به دیگر رشته‌ها و حرفه‌های مرتبط با سیاست اجتماعی به دست داده شده است. این فصل تأییدی است بر ایده اکانر و نتینگ (۲۰۱۱) مبنی بر خاکستری بودن مرزهای رشته‌ها، سال‌ها، نظریه‌ها و روش‌های تحلیل سیاست اجتماعی.

فصل دوم با عنوان مروری بر تحلیل سیاست اجتماعی از ماری کاترین اُکانر و اف اِلن نتینگ (۲۰۱۱) فصل اول از کتاب تحلیل سیاست اجتماعی است. در این فصل که درآمدی بر کتاب آنها تلقی می‌شود، نویسندگان ضمن اذعان به وجود رابطه بین سیاست و عمل، شکل‌های متفاوت سیاست و سپس سطوح سیاستگذاری محلی، ایالتی، ملی و بین‌المللی را مطرح می‌کنند. اکانر و نتینگ تحلیل سیاست را به دلیل هدفمندی و نظام مندی آن مشابه پژوهش می‌دانند. آنها باور دارند می‌توان بر مبنای شیوه‌های عملیاتی کردن تحلیل سیاست نظریه‌ها و چهارچوب‌های مفهومی فرایند سیاستگذاری رویکردی فازی را در تحلیل سیاستگذاری تلاش می‌کنند، درکی از شیوه‌های اصلی تحلیل سیاست اجتماعی ارائه کنند.

انتخاب این فصل برای کتاب حاضر به این دلیل بوده است که ضمن معرفی سیاست اجتماعی، چشم اندازی روشن از تعریف و انواع سیاست و چهارچوب‌ها، مدل‌ها، شکل‌ها و سطوح سیاستگذاری ارائه می‌کند. این چشم انداز برای پژوهشگران در انتخاب موضوعات تحلیل سیاست اجتماعی راهگشا است.

فصل سوم با عنوان پژوهش سیاست اجتماعی فصل هشتم از کتاب مفهوم پردازی دوباره سیاست اجتماعی (چشم انداز جامعه شناختی به سیاست اجتماعی مرسوم) از آماندا کافی (۲۰۰۴) است. در این فصل نویسنده با پرداختن به چرخش‌های روش شناختی در علوم اجتماعی، بر لزوم کنار گذاشتن بحث‌های روش شناختی در رهیافت‌های کمی و کیفی تولید می‌کند. به نظر نویسنده هرچند سیاست اجتماعی پیشینه تجربی قوی و پرباری در گردآوری و ارزیابی داده‌ها دارد، در اصل وامدار روش‌های پژوهش علوم اجتماعی به ویژه جامعه شناسی است. با توجه به گسترش مهارت‌های پژوهش در علوم اجتماعی، پیشنهاد نویسنده برای اینکه سیاست اجتماعی نیز رشته‌ای علمی تلقی شود این است که پژوهشگران این حوزه باید از بنیان‌های معرفت شناختی و روش شناختی و نحوه استفاده از آنها آگاهی داشته باشند و مهارت لازم را در این زمینه کسب کنند. این فصل به دلیل مطرح کردن کاربست برخی تکنیک‌های تحلیل علوم اجتماعی برای پژوهشگران سیاست اجتماعی آگاهی بخش است.

فصل چهارم با عنوان درباره توسعه سیاست اجتماعی چه می‌دانیم؟ پژوهش تطبیقی و تاریخی در چشم انداز تطبیقی و تاریخی از ادوین آمنتا (۲۰۰۳) از کتاب تحلیل تاریخی تطبیقی در علوم اجتماعی با ویراستاری جیمز ماهوتی و دتریچ روشمایر است. در این فصل ضمن تعریف مطالعه تاریخی، مروری جامع بر انواع مطالعات تطبیقی و تاریخی در حوزه سیاست اجتماعی ارائه می‌شود.

فصل پنجم با عنوان تعریف سیاست اجتماعی تطبیقی از جوچن کلاسن، فصل چهارم از کتاب راهنمای سیاست اجتماعی تطبیقی با ویراستاری پاتریشیا کنت (۲۰۱۴) است. نویسنده در این فصل تلاش می‌کند سیاست اجتماعی تطبیقی را تعریف کند، اما پیش از آن به ابهامات مربوط به ماهیت و تعریف پژوهش تطبیقی در علوم اجتماعی اشاره می‌کند، وضعیتی که برای سیاست اجتماعی تطبیقی نیز موضوعیت دارد. از این رو کلاسن، به ابعاد روش شناختی تعریف سیاست اجتماعی تطبیقی توجه و تحلیل سیاست اجتماعی را نوعی روش شناسی قلمداد می‌کند. او سعی می‌کند برخی گفتمان‌های موازی و چارچوب‌های تحلیلی درباره منبع، اهداف و رهیافت‌های مربوط به سیاست اجتماعی تطبیقی را که طی زمان تکوین یافته است مطرح کند و آنها را در قالب رهنمودهایی در اختیار خوانندگان بگذارد.

کتاب درآمدی به تحلیل سیاست اجتماعی با گردآوری و ترجمه معصومه قاراخانی عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی در 224صفحه توسط نشر کرگدن و به بهای ۷۰ هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

شناخت ما از خودمان را معطوف به نوشته‌های غیرایرانی کردند... سرنوشت تاسیس پارلمان در ایران با مشاهدات سفرنامه‌نویسان گره خورده... مفهوم و کارکرد پارلمان در اواخر دوره ناصری... مردم بیشتر پیرو و تابع بودند، یعنی متابعت و اطاعت از دالِّ سیاسی مرکز قدرت، امری پذیرفته شده تلقی می‌شده ... مشورت برای نخبگان ایرانی اغلب جنبه تاسیسی نداشته و تنها برای تایید، ‌همفکری و یاری‌دهندگی به شاه مورد استفاده قرار می‌گرفته... گفت‌وگو و تعاملی بین روشنفکران ملی‌گرا و روحانیون مشروطه‌خواه ...
با خنده به دنیا آمده است... به او لقب سفیر شادی، خنده و گشاده‌رویی می‌دهند... از لرزش بال حشره‌ای تا آه زنی در حسرت عشق را می‌تواند بشناسد و تحلیل کند... شخصیتی که او به‌عنوان معجزه‌گر در روابط انسانی معرفی می‌کند و قدرت‌اش را در برقراری و درک ارتباط با آدم‌ها و سایر موجودات به‌تفصیل نشان می‌دهد، در زندگی شخصی خود عاجز از رسیدن به تفاهم است ...
سرچشمه‌های ایران‌دوستی متعدد هستند... رفتار دوربین شعیبی در مکان مقدسی مثل حرم، رفتاری سکولاریستی است... جامعه ما اما جامعه بیماری است و این بیماری عمدتا محصول نگاه سیاسی است. به این معنا که اگر گرایش‌های دینی داری حتما دولتی و حکومتی هستی و اگر می‌خواهی روشنفکر باشی باید از دین فاصله بگیری... در تاریخ معاصر همین روس‌ها که الان همه تکریم‌شان می‌کنند و نباید از گل نازک‌تر به آنها گفت، گنبد امام رضا (ع) را به توپ بستند اما حرم امن ماند ...
با بهره‌گیری از تکنیک کات‌آپ و ‌تکه‌تکه کردن روایت، متن‌هایی به‌ظاهر بریده‌ و ‌بی‌ربط را نوشته ‌است، تکه­‌هایی که در نهایت همچون پازلی نامرئی خواننده را در برابر قدرت خود مبهوت می‌کند... با ژستی خیرخواهانه و گفتاری مبتنی بر علم از هیچ جنایتی دریغ نمی‌کند... مواد مخدر به نوعی تسلط و کنترل سیستم بدن ‌ِفرد معتاد را در دست می‌گیرد؛ درست مانند نظام کنترلی که شهروندان بدون آن احساس می‌کنند ناخوش‌اند، شهروندانی محتاج سرکوب امیال­شان... تبعید‌گاهی‌ پهناور است که در یک کلمه خلاصه می‌شود: مصونیت ...
آمریکایی‌ها از این شرایط بسیار بیمناک بودند و فکر می‌کردند ممکن است در ایران هم یک حکومت کمونیستی دایر شود... کیانوری به مصدق پیغام داده بود که اگر شما موافقت کنید می‌توانیم کودتا را خنثی کنیم... مصدق خودش را قربانی کرد ... حزب توده ایران و همه احزاب کمونیستی به‌خصوص در جهان‌سوم این اشکال را از اول داشتند که برای استالین جایگاه دیگری قائل بودند و او را مثل بُت می‌پرستیدند... حضور مستشاران آمریکایی یکی از بهانه‌های حزب توده در کارشکنی به ضد مصدق بود ...