مجموعه ۳ جلدی «شاهنامه فردوسی به زبان ساده برای جوانان» نوشته مصطفی جمشیدی و با ویرایش و تعلیقات سامان اصفهانی، توسط نشر ترنگ راهی بازار نشر شد.

به گزارش مهر، میرجلال‌الدین کزازی پژوهشگر و استاد ادبیات شناخته‌شده کشور نیز برای این‌مجموعه دیباچه‌ای با عنوان «ورجاوندِ بی‌همانند» نوشته که در آن درباره شاهنامه و ضرورت بازنویسی‌اش برای جوانان گفته است.

شاهنامه فردوسی برای نوجوانان مصطفی جمشیدی

مصطفی جمشیدی متولد سال ۱۳۲۰ در قزوین است که در سال ۱۳۴۲ پس از دریافت دیپلم ریاضی به استخدام آموزش و پرورش درآمده و در دبستان‌های شمیران به تدریس پرداخت. او در سال ۱۳۴۸ مدرک کارشناسی بازرگانی و در سال ۱۳۵۷ هم مدرک کارشناسی ارشد مدیریت را دریافت کرد. مشاغلی که جمشیدی طی سالیان و دهه‌های مختلف داشته، ارتباطی به ادبیات و شاهنامه ندارند اما او طی این‌سال مشغول گردآوری، تدوین و بازنویسی این اثر مهم ادبیات فارسی بوده است.

مجموعه مذکور، ۷ کتاب یا فصل دارد که در حجم ۵۹۹ صفحه گرد آمده‌اند. عناوین اصلی کتاب اول که ابتدا «پیش‌گفتار»، «سخن آغازین» و «ستایش سلطان محمود» را شامل می‌شود، به این‌ترتیب است: کیومرث، هوشنگ، تهمورث، جمشید، ضحاک، فریدون، منوچهر، نوذر، زَوِطهماسب، گرشاسب، کی‌قباد، کی‌کاووس. در کتاب دوم هم مخاطب با این عناوین اصلی روبرو می‌شود: پادشاهی کی‌کاووس، داستان رستم و سهراب، سیاوش، پادشاهی کی‌خسرو. هرکدام از عناوین اصلی نامبرده، عناوین فرعی زیادی را شامل می‌شوند که این‌عناوین فرعی در کتاب سوم از جلد اول مجموعه، از «خوار کردن خسرو توس را» شروع شده و به «باز آمدن بیژن با گستهم» می‌رسد.

کتاب چهارم هم با پیشگفتار و ادامه داستان کیخسرو آغاز شده و با سپردن شاهی به بهمن و مرگ گشتاسپ پایان پیدا می‌کند. کتاب پنجم هم این عناوین اصلی را در بر می‌گیرد: پادشاهی بهمن اسفندیار، پادشاهی همای،‌ پادشاهی داراب، پادشاهی دارا، پادشاهی اسکندر، داستان کرم هفتواد، پادشاهی اردشیر، پادشاهی شاپور، پادشاهی بهرام بهرام، پادشاهی شاپور پسر شاپور، پادشاهی بهرام گور. در کتاب ششم ابتدا پیشگفتار و سپس ادامه داستان بهرام گور چاپ شده و سپس با پادشاهی پیروز پسر یزدگرد، پادشاهی بلاش پسر پیروز، پادشاهی قباد پیروز و در نهایت پادشاهی هرمزد ادامه پیدا می‌کند.

کتاب هفتم، آخرین فصل مجموعه «شاهنامه فردوسی به زبان ساده برای جوانان» است که با «پادشاهی خسروپرویز سی و هشت سال بود» آغاز می‌شود و با داستان باربد رامشگر ادامه پیدا می‌کند. چند بخش پایانی کتاب هفتم، پیش از رسیدن به کتابنامه از این قرارند: کشته‌شدن یزدگرد به دست خسرو آسیابان، بر تخت نشستن ماهوی سوری، لشگر کشیدن بیژن به جنگ ماهوی سوری، جنگ بیژن با ماهوری و کشته شدن ماهوی، تاریخ انجام شاهنامه.

جلد اول مجموعه، کتاب‌های اول تا پایان چهارم را شامل می‌شود. جلد دوم نیز از کتاب پنجم شروع شده و تا پایان این‌فصل ادامه دارد. سوم جلد مجموعه مذکور هم دربرگیرنده کتاب‌های ششم و هفتم است.

در قسمتی از «پادشاهی شاپور پسر شاپور» از این‌مجموعه می‌خوانیم:

پادشاهی شاپور پسر شاپور پنج سال و چهار ماه بود

پس از آنکه شاپور به جای پدر بر تخت شاهی تکیه زد، به ناموران باخرد و موبدان جهان‌دیده چنین گفت: بدانید که آغاز همه تباهی‌ها دروغ است،‌ پس هرگز به گرد دروغ نگردید! هنگام سخن گفتن سنجیده و کم سخن بگویید که مرد بسیارگوی از آبروی خود خواهد کاست! برای رستگاری چهار گوهر را بایست ارج نهید: فراگرفتن هنرهای مختلف،‌ آزاده بودن، میانه‌روی در هر کار و گزافه‌نبودن. اگر این چهار گوهر را گرامی بدارید، همواره جهان‌آفرین یار و یاور شما خواهد بود.

پنج سال و چهار ماه از پادشاهی شاپور گذشته بود که روزی با تعدادی از همراهان به شکارگاه رفت. پس از شکار و خوردن غذا، شاپور به چادر خویش رفت و به استراحت پرداخت. پس از اندک زمانی، باد و طوفان سختی درگرفت و بر اثر شدت باد، تیرک چادر شاپور شکست و بر سر او فرود آمد و او را کشت...

۳ جلد این‌مجموعه با شمارگان هزار نسخه به چاپ رسیده‌اند و در مجموع، هزار و ۵۳۸ صفحه حجم دارند.

رضاشاه می‌خواست همانطور که ایلات و عشایر را از صحنه‌ی سیاست و قدرت دور کرد؛ روحانیت را هم به حاشیه ببرد اما ناخواسته با تخریب روحانیت، بزرگترین خدمت را به روحانیون کرد... در دوره قاجار روحانیت سهم بزرگی از قدرت داشت... دخالت روحانیت در سیاست سابقه سو و مخالفان بسیاری در بین روحانیت داشت... ...
کارو ولش تو ادعا که بیستیم؛ جز خودمون به فکر هیچکی نیستیم... کنج اداره عمرمون تباه شد؛ بس که نشستیم دلمون سیاه شد... نمی دن آدمو فرشته‌ها لو؛ کسی نمی گیره از آدم آتو... قدیم که نرخ‌ها به طالبش بود؛ ارزش صندلی به صاحبش بود... فقیه اگه بالای منبر می‌نشست؛ جَوون سه چار پله پایین‌تر می‌شِست... مردا بدون میز هم عزیزن؛ رفوزه‌ها همیشه پشت میزن ...
چرا فوتبال می‌بینیم؟ چرا دیکتاتورها سیری‌ناپذیرند؟ یا ما چگونه در زبان محاوره سعی می‌کنیم دراماتیک باشیم؟... یک تلویزیون با حق انتخاب بین هفتصد کانال نه آزادی بلکه اجبار است. دستگاهی که آفریده‌ایم نیاز به تماشا شدن دارد؛ زیرلب به ما می‌گوید: «برای قبضه کردن توجه شما از هیچ کاری دریغ نخواهم کرد... همان‌گونه که خوراک فکری تبلیغات، همه‌مان را به مقام برده‌های مصرف‌کننده تنزل می‌دهد، هنر دراماتیک، آفریننده و بیننده را به مقام مشارکت‌کننده ترفیع می‌دهد ...
داستان که نه، قصه هم نیست... سبک روایت همان سبک خاص نویسنده در کتابهای روایت فتح است: پیش بری روایت به سبک پس و پیش گفتن وقایع در عین به هم پیوستگی برای در تعلیق نگه داشتن مخاطب... جراحی اختلاف نظرهای علمای نجف بخصوص درباره اضلاع مثلث حکومت، مردم و حوزه؛ که مهمترین انگیزه شهید صدر برای ما شدن و بزرگترین سد در مقابل او نیز بوده است، کار بسیار سختی است که نویسنده از پس آن برنیامده ...
می‌گویند شهریار ماکیاولی همیشه کنار تخت استالین است. غیر از این هم از او انتظار نمی‌رفت: پس از این کتاب، هیچ سخن به‌واقع مهمی درباره اخلاقیات سیاسی گفته نشده است... خوانش این آثار باید در ارتباط و تعامل با محیط صورت گیرد... اثر منفور و مهوّع آدولف هیتلر هم در کنار کتاب‌های خردمندانی همچون هابز و لاک و مونتسکیو و برک و دوتوکویل و هایک و رالز، فصلی را به خود اختصاص داده است. ...