مجموعه ۳ جلدی «شاهنامه فردوسی به زبان ساده برای جوانان» نوشته مصطفی جمشیدی و با ویرایش و تعلیقات سامان اصفهانی، توسط نشر ترنگ راهی بازار نشر شد.

به گزارش مهر، میرجلال‌الدین کزازی پژوهشگر و استاد ادبیات شناخته‌شده کشور نیز برای این‌مجموعه دیباچه‌ای با عنوان «ورجاوندِ بی‌همانند» نوشته که در آن درباره شاهنامه و ضرورت بازنویسی‌اش برای جوانان گفته است.

شاهنامه فردوسی برای نوجوانان مصطفی جمشیدی

مصطفی جمشیدی متولد سال ۱۳۲۰ در قزوین است که در سال ۱۳۴۲ پس از دریافت دیپلم ریاضی به استخدام آموزش و پرورش درآمده و در دبستان‌های شمیران به تدریس پرداخت. او در سال ۱۳۴۸ مدرک کارشناسی بازرگانی و در سال ۱۳۵۷ هم مدرک کارشناسی ارشد مدیریت را دریافت کرد. مشاغلی که جمشیدی طی سالیان و دهه‌های مختلف داشته، ارتباطی به ادبیات و شاهنامه ندارند اما او طی این‌سال مشغول گردآوری، تدوین و بازنویسی این اثر مهم ادبیات فارسی بوده است.

مجموعه مذکور، ۷ کتاب یا فصل دارد که در حجم ۵۹۹ صفحه گرد آمده‌اند. عناوین اصلی کتاب اول که ابتدا «پیش‌گفتار»، «سخن آغازین» و «ستایش سلطان محمود» را شامل می‌شود، به این‌ترتیب است: کیومرث، هوشنگ، تهمورث، جمشید، ضحاک، فریدون، منوچهر، نوذر، زَوِطهماسب، گرشاسب، کی‌قباد، کی‌کاووس. در کتاب دوم هم مخاطب با این عناوین اصلی روبرو می‌شود: پادشاهی کی‌کاووس، داستان رستم و سهراب، سیاوش، پادشاهی کی‌خسرو. هرکدام از عناوین اصلی نامبرده، عناوین فرعی زیادی را شامل می‌شوند که این‌عناوین فرعی در کتاب سوم از جلد اول مجموعه، از «خوار کردن خسرو توس را» شروع شده و به «باز آمدن بیژن با گستهم» می‌رسد.

کتاب چهارم هم با پیشگفتار و ادامه داستان کیخسرو آغاز شده و با سپردن شاهی به بهمن و مرگ گشتاسپ پایان پیدا می‌کند. کتاب پنجم هم این عناوین اصلی را در بر می‌گیرد: پادشاهی بهمن اسفندیار، پادشاهی همای،‌ پادشاهی داراب، پادشاهی دارا، پادشاهی اسکندر، داستان کرم هفتواد، پادشاهی اردشیر، پادشاهی شاپور، پادشاهی بهرام بهرام، پادشاهی شاپور پسر شاپور، پادشاهی بهرام گور. در کتاب ششم ابتدا پیشگفتار و سپس ادامه داستان بهرام گور چاپ شده و سپس با پادشاهی پیروز پسر یزدگرد، پادشاهی بلاش پسر پیروز، پادشاهی قباد پیروز و در نهایت پادشاهی هرمزد ادامه پیدا می‌کند.

کتاب هفتم، آخرین فصل مجموعه «شاهنامه فردوسی به زبان ساده برای جوانان» است که با «پادشاهی خسروپرویز سی و هشت سال بود» آغاز می‌شود و با داستان باربد رامشگر ادامه پیدا می‌کند. چند بخش پایانی کتاب هفتم، پیش از رسیدن به کتابنامه از این قرارند: کشته‌شدن یزدگرد به دست خسرو آسیابان، بر تخت نشستن ماهوی سوری، لشگر کشیدن بیژن به جنگ ماهوی سوری، جنگ بیژن با ماهوری و کشته شدن ماهوی، تاریخ انجام شاهنامه.

جلد اول مجموعه، کتاب‌های اول تا پایان چهارم را شامل می‌شود. جلد دوم نیز از کتاب پنجم شروع شده و تا پایان این‌فصل ادامه دارد. سوم جلد مجموعه مذکور هم دربرگیرنده کتاب‌های ششم و هفتم است.

در قسمتی از «پادشاهی شاپور پسر شاپور» از این‌مجموعه می‌خوانیم:

پادشاهی شاپور پسر شاپور پنج سال و چهار ماه بود

پس از آنکه شاپور به جای پدر بر تخت شاهی تکیه زد، به ناموران باخرد و موبدان جهان‌دیده چنین گفت: بدانید که آغاز همه تباهی‌ها دروغ است،‌ پس هرگز به گرد دروغ نگردید! هنگام سخن گفتن سنجیده و کم سخن بگویید که مرد بسیارگوی از آبروی خود خواهد کاست! برای رستگاری چهار گوهر را بایست ارج نهید: فراگرفتن هنرهای مختلف،‌ آزاده بودن، میانه‌روی در هر کار و گزافه‌نبودن. اگر این چهار گوهر را گرامی بدارید، همواره جهان‌آفرین یار و یاور شما خواهد بود.

پنج سال و چهار ماه از پادشاهی شاپور گذشته بود که روزی با تعدادی از همراهان به شکارگاه رفت. پس از شکار و خوردن غذا، شاپور به چادر خویش رفت و به استراحت پرداخت. پس از اندک زمانی، باد و طوفان سختی درگرفت و بر اثر شدت باد، تیرک چادر شاپور شکست و بر سر او فرود آمد و او را کشت...

۳ جلد این‌مجموعه با شمارگان هزار نسخه به چاپ رسیده‌اند و در مجموع، هزار و ۵۳۸ صفحه حجم دارند.

باهوش و بی‌سواد و می‌خواره و یکی از مریدهای دیدرو است... به شیوه‌ی خود، رؤیای آینده‌ای درخشان را در سر می‌پرورانند و خود را از بابت فقری که گرفتارش هستند دلداری می‌دهند... به زن جوانی از طبقه‌ی اشراف برمی‌خورد... از قید قیمومت شوهر پیرش آزاد می‌شود و با لوسین می‌گریزد... وارد محافل روزنامه‌نگاری می‌شود... احتیاج به پول و جاه‌پرستی مایه‌ی آن می‌شود که ادبیات را رها کند و به سوی عالم سیاست برود... او که آزادی‌خواه بود، سلطنت‌طلب می‌شود ...
تن‌تن به نوعی‌ هری‌ پاتر‌ زمان‌ خود بود... فعال، کنجکاو، مؤدب، در عین‌حال سنت‌شکن... یک دریانورد کهنه کار، بددهن و غرغرو که اعتیاد شدید به‌ الکل‌ دارد و شیشه‌ مشروبش عین ناموسش می‌ماند... داستان‌ها توسط تصاویری پشت سرهم‌ و به‌ صورت‌ دکوپاژی‌ دقیق‌ و خطی‌ و روان‌ تعریف می‌شوند... در مجموعه تن‌تن سکس و خشونت محلی‌ از‌ اعراب‌ ندارد... مردم به دو دسته‌ تقسیم می‌شوند یا متمدن شهرنشین‌اند و یا دهاتی و گاوچران! ...
نماینده‌ی دو طیف متفاوت از مردم ترکیه در آستانه‌ی قرن بیستم‌اند... بر فراز قلعه‌ای ایستاده که بر تمامی آن‌چه در طی قرن‌ها به مردم سرزمین‌اش گذشته اشراف دارد... افسری عالی‌رتبه است که همه‌ی زندگی خود را به عشقی پرشور باخته، اما توان رویارویی با معشوق را ندارد... زخمی و در حالتی نیمه‌جان به جبهه‌های جنگ فرستاده می‌شود... در جایی که پیکره‌ی روح از زخم‌های عمیق عاطفی پر شده است، جنگ، گزینه‌ای است بسی بهتر از زیستن در تلخیِ حسرت و وحشتِ تنهایی ...
از اوان‌ جوانی‌، سوسیالیستی‌ مبارز بود... بازمانده‌ای از شاهزاده‌های منقرض شده (شوالیه‌ای) که از‌ حصارش‌ بیرون‌ می‌آید و در صدد آن است که حماسه‌ای بیافریند... فرانسوای‌ باده گسار زنباره به دنیا پشت پا می‌زند. برای این کار از وسایل و راههای کاملا درستی استفاده نمی‌کند‌ ولی‌ سعی در بهتر شدن دارد... اعتقادات ما با دین مسیح(ع) تفاوتهایی دارد. و حتی نگرش مسیحیان‌ نیز‌ با‌ نگرش فرانسوا یا نویسنده اثر، تفاوتهایی دارد ...
فرهنگ و سلطه... صنعت آگاهی این اعتقاد کاذب را برای مردم پدید می‌آورد که آنها آزادانه سرنوشت خود و جامعه‌شان را تعیین می‌کنند... اگر روشنفکران از کارکردن برای صنعت فرهنگ سر باز زنند، این صنعت از حرکت می‌ایستد... دلش را خوش می‌کرد سلیقه‌اش بهتر از نازی‌هاست و ذهنیت دموکراتیک خویش را با خریدن آنچه نازی‌ها رو به انحطاط می‌خواندند، نشان دهد... در اینجا هم عده‌ای با یکی‌کردن ادبیات متعهد با ادبیات حزبی به هر نوعی از تعهد اجتماعی در ادبیات تاخته‌اند ...