«شهریار شهر سنگستان» تالیف علی احمدپور در سه بخش «زندگی‌نامه اخوان و سیر اشعار و افکارش»، «ویژگی‌های سبکی» و «زیباشناسی شعر اخوان و معرفی آثار و کتاب‌شناسی» به بررسی شیوه شاعری مهدی اخوان ثالث پرداخته است.

به گزارش ایبنا، آشنایی با مهدی اخوان ثالث به عنوان یکی از نام آشنایان زبان و ادب فارسی، انس با اشعار و آثار او و تاثیر آثار اخوان در تثبیت و رواج شعر نیمایی به عنوان یکی از بنیانگذاران شعر نیمایی از مهم‌ترین انگیزه‌های تالیف این کتاب است.

بخش نخست این کتاب، شرح حال اخوان همراه تمامی مسائلی است که در زندگی، اندیشه و تکوین شخصیت و جهان‌بینی این شاعر از ابتدای تولد(1307) تا هنگام مرگ(1369) تاثیر داشته است.

بخش دوم ویژگی‌های برجسته سبکی، همراه شواهد زیادی از آثار اوست و هشت فصل را شامل می‌شود.

این فصل‌ها دربرگیرنده مباحثی چون «رمز و رمزگرایی به عنوان یکی از شاخص‌های مهم و چشمگیر در اشعار نو اخوان»، «نارضایتی از وضع موجود که به اشکال مختلف در شعرهای او رخ می‌نماید، همچون: خشم و خروش، نفرت و نفرین، طنز و لودگی، دعوت به تلاش و امیدواری، یا مرثیه‌خوانی و ناامیدی»، «عشق به ایران و انعکاس جلوه‌های ملی و محلی»، «زبان و کاربردهای باستان‌گرایانه»، «قصه‌پردازی و روایت‌گری»، «اهمیت وزن و موسیقی»، «آزمودن انواع و قالب‌های مختلف و برخی ابداعات» و «استقبال، پیروی و تاثیرپذیری» اند.

بخش سوم از این کتاب نیز سه فصل «زیباشناسی شعر اخوان»، «معرفی آثار و گزیده اشعار» و «کتاب‌شناسی اخوان ثالث» را شامل می‌شود.

در بررسی «زیبا‌شناسی شعر اخوان» این موضوع با نگرشی جدید به هفت حوزه تقسیم و در هر حوزه شواهدی برای آن ارائه شده است.

این حوزه‌ها عبارتند از «ابهام و ایهام یا بیان غیر مستقیم و کوشش ذهن»، «انواع تقابل‌ها نظیر: تضاد، پارادوکس، موازنه و برقراری قرینه‌ها»، «گونه‌های مختلف اغراق از طریق تشبیهات و استعاره‌ها»، تصویرگرایی و قابلیت تجسم و انواع حس و حال دادن‌ها به کلام از طریق صور خیال»، «انواع تاکیدها و تناسب‌های موجود بین لفظ و معنا»، «وزن، خوش‌آهنگی و تناسبات لفظی» و «پرداختن به موضوعات جالب و مضامین عالی».

احمدپور در مقدمه این کتاب نوشته است: «تنوع موضوعات این کتاب و ربط و پیوند بسیاری از آن‌ها با یکدیگر باعث شده تا برای مزید استفاده خوانندگان به مطالب مفید جنبی و اصلی بارها ارجاع داده شوند. این مسئله به علاوه تعمد در آوردن مثال‌ها و شواهد مختلف کتاب را به فرهنگ‌واره‌ای موضوعی تبدیل کرده است. همچنین برای آشنایی بیشتر با نمونه‌های نثر و سبک نویسندگی اخوان، به آوردن برخی آراء، نقل‌قول‌ها و شواهد منثور نیز توجه ویژه‌ای شده است.»

«ارغنون»، «آخر شاهنامه»، «از این اوستا»، «در حیاط کوچک پاییز در زندان»، «مجموعه مقالات اخوان»، «زندگی می‌گوید: اما باید زیست»، «دوزخ، اما سرد»، «بدعت‌ها و بدایع نیما یوشیج»، «عطا و لقای نیما یوشیج»، «تو را ای کهن بوم و بر دوست دارم»، «نقیضه و نقیضه‌سازان» از جمله سروده‌ها و آثار اخوان ثالثند که در این کتاب معرفی و بررسی شده‌اند.

کتاب «شهریار شهر سنگستان» (شیوه شاعری و جمال شعری مهدی اخوان ثالث) تالیف علی احمد‌پور، استادیار دانشگاه آزاد اسلامی تربت جام با شمارگان سه‌هزار نسخه و قیمت 5800 تومان توسط نشر کلهر منتشر و راهی بازار نشر شده است.

اول لولئین خانه مسجدشاه بود که زمینی معادل هزار و چند صد متر مساحت را در بر گرفته، چهل دهانه مستراح در آن بنا شده بود که با سرقفلی‌ای معادل سی چهل هزار تومان و روزانه ده دوازده تومان عایدات خرید و فروش می‌شد... ممنوع شدن مصرف علنی تریاک، ممنوعیت عربده کشی و آوازه خوانی در خیابان‌ها، ممنوعیت خرس رقصانی و لوطی عنتری، ممنوعیت ورود حمامی با لباس نیمه برهنه به داخل خیابان و ممنوعیت قضای حاجت در معابر... ...
و عناصر و دیدگاه‌های مطرح‌شده را روشمند كرد، درست همان‌طوركه دكارت با «كوجیتو» مساله تشكیك را كه پیش از او محمد غزالی، آگوستین و دیگران بر آن اندیشه گماشته بودند‌، روشمند كرد... این شاعران خودخوانده برای بی‌اهمیت نشان دادن ایرادات و سستی سروده‌های‌شان «پیرمرد» را سپر بلا كرده‌اند و نام لغزش‌های خود را زیر پوشش اصطلاحاتی مانند «گسترش دستور زبان»، ‌«آشنایی‌زدایی»، ‌«حس‌آمیزی» و امثال اینها پنهان می‌سازند. ...
دشنام‌های ناموسی، حالا رسیده است به شعارهای ضد میهنی... حذف نود فقط بر می‌گشت به حذف مرجعیت اجتماعی به دست گروهی که هیچ مرجعیتی نداشتند!... یک شترمرغ می‌آورم که در یک مسابقه‌ی رقاصی برنده شده است.... در ارشاد کسی می‌نشست که ماموریت‌ش کشیدن ماژیک روی تصاویر زنان برهنه‌ی مجلات بود... هیچ‌کدام در هیچ کاری حرفه‌ای نشدید... با ستاره مربع این بحران را حل کن مدیر شبکه! ...
برای وصل‌کردن آمده بود، وقتی همه در پی فصل بودند. سودای «مکتب تلفیق» داشت، وقتی «مکتب تفکیک» فراتر از نام یک جریان فکری، توصیفی بود برای کنش غالب فعالان مذهبی و سیاسی. دنبال تطبیق بود. دنبال جوش‌دادن... منبر جای حدیث و آیه و تفسیر است، جای نصیحت و تذکر... موعظه‌ی واعظ قرار است کسی که پای منبر نشسته را متنبّه کند؛ نه آن‌که او را بشوراند. باید به آرامش برساندش، نه آن‌که به هیجان. ...
«مراقب قدرت دایره‌ها باش!» این توصیه‌ی مادربزرگ شافاک به نوه‌ی دختری‌اش است. به نظر او هر یک از ما درون یک مجموعه دایره زندگی می‌کنیم. دایره‌هایی که اگر مراقب منطقه نفوذ و حدود آنها نباشیم؛ خطر مرگ ما را تهدید می‌کند. مرگی در سکوت و بی‌ هیاهو... ...