«شهریار شهر سنگستان» تالیف علی احمدپور در سه بخش «زندگی‌نامه اخوان و سیر اشعار و افکارش»، «ویژگی‌های سبکی» و «زیباشناسی شعر اخوان و معرفی آثار و کتاب‌شناسی» به بررسی شیوه شاعری مهدی اخوان ثالث پرداخته است.

به گزارش ایبنا، آشنایی با مهدی اخوان ثالث به عنوان یکی از نام آشنایان زبان و ادب فارسی، انس با اشعار و آثار او و تاثیر آثار اخوان در تثبیت و رواج شعر نیمایی به عنوان یکی از بنیانگذاران شعر نیمایی از مهم‌ترین انگیزه‌های تالیف این کتاب است.

بخش نخست این کتاب، شرح حال اخوان همراه تمامی مسائلی است که در زندگی، اندیشه و تکوین شخصیت و جهان‌بینی این شاعر از ابتدای تولد(1307) تا هنگام مرگ(1369) تاثیر داشته است.

بخش دوم ویژگی‌های برجسته سبکی، همراه شواهد زیادی از آثار اوست و هشت فصل را شامل می‌شود.

این فصل‌ها دربرگیرنده مباحثی چون «رمز و رمزگرایی به عنوان یکی از شاخص‌های مهم و چشمگیر در اشعار نو اخوان»، «نارضایتی از وضع موجود که به اشکال مختلف در شعرهای او رخ می‌نماید، همچون: خشم و خروش، نفرت و نفرین، طنز و لودگی، دعوت به تلاش و امیدواری، یا مرثیه‌خوانی و ناامیدی»، «عشق به ایران و انعکاس جلوه‌های ملی و محلی»، «زبان و کاربردهای باستان‌گرایانه»، «قصه‌پردازی و روایت‌گری»، «اهمیت وزن و موسیقی»، «آزمودن انواع و قالب‌های مختلف و برخی ابداعات» و «استقبال، پیروی و تاثیرپذیری» اند.

بخش سوم از این کتاب نیز سه فصل «زیباشناسی شعر اخوان»، «معرفی آثار و گزیده اشعار» و «کتاب‌شناسی اخوان ثالث» را شامل می‌شود.

در بررسی «زیبا‌شناسی شعر اخوان» این موضوع با نگرشی جدید به هفت حوزه تقسیم و در هر حوزه شواهدی برای آن ارائه شده است.

این حوزه‌ها عبارتند از «ابهام و ایهام یا بیان غیر مستقیم و کوشش ذهن»، «انواع تقابل‌ها نظیر: تضاد، پارادوکس، موازنه و برقراری قرینه‌ها»، «گونه‌های مختلف اغراق از طریق تشبیهات و استعاره‌ها»، تصویرگرایی و قابلیت تجسم و انواع حس و حال دادن‌ها به کلام از طریق صور خیال»، «انواع تاکیدها و تناسب‌های موجود بین لفظ و معنا»، «وزن، خوش‌آهنگی و تناسبات لفظی» و «پرداختن به موضوعات جالب و مضامین عالی».

احمدپور در مقدمه این کتاب نوشته است: «تنوع موضوعات این کتاب و ربط و پیوند بسیاری از آن‌ها با یکدیگر باعث شده تا برای مزید استفاده خوانندگان به مطالب مفید جنبی و اصلی بارها ارجاع داده شوند. این مسئله به علاوه تعمد در آوردن مثال‌ها و شواهد مختلف کتاب را به فرهنگ‌واره‌ای موضوعی تبدیل کرده است. همچنین برای آشنایی بیشتر با نمونه‌های نثر و سبک نویسندگی اخوان، به آوردن برخی آراء، نقل‌قول‌ها و شواهد منثور نیز توجه ویژه‌ای شده است.»

«ارغنون»، «آخر شاهنامه»، «از این اوستا»، «در حیاط کوچک پاییز در زندان»، «مجموعه مقالات اخوان»، «زندگی می‌گوید: اما باید زیست»، «دوزخ، اما سرد»، «بدعت‌ها و بدایع
نیما یوشیج»، «عطا و لقای نیما یوشیج»، «تو را ای کهن بوم و بر دوست دارم»، «نقیضه و نقیضه‌سازان» از جمله سروده‌ها و آثار اخوان ثالثند که در این کتاب معرفی و بررسی شده‌اند.

کتاب «شهریار شهر سنگستان» (شیوه شاعری و جمال شعری مهدی اخوان ثالث) تالیف علی احمد‌پور، استادیار دانشگاه آزاد اسلامی تربت جام با شمارگان سه‌هزار نسخه و قیمت 5800 تومان توسط نشر کلهر منتشر و راهی بازار نشر شده است.

ما سه‌چهارم عمرمان را به خواستن و نتوانستن می‌گذرانیم... نظر به این‌که آن بالا نوشته شده وجود من برایتان ضروری است، من می‌توانم از این مزیت هر چند دفعه‌ای که موقعیت اجازه دهد، سوء‌استفاده کنم... ضوابط اخلاقی، مقرراتی است که به نفع خودمان برای سایرین وضع می‌کنیم... هیچ‌کس نمی‌داند این چرخ گردون چه می‌خواهد یا چه نمی‌خواهد، چه‌بسا خودش نیز نداند! ...
گوناگونی فرهنگی پدیده‌ای است انکارناپذیر و محوناشدنی ... فرایند تصمیم‌گیری‌های سیاسی چگونه باید تنظیم شود که در عین احترام به این تفاوت‌ها، همزیستی مسالمت‌آمیز شهروندان نیز رعایت شود؟... آیا کیملیکا با تمسک به بحث سنتی لیبرال در باب آزادی انتخاب در ارائه ابزار لازم برای حل تفاوت فرهنگی موفق شده یا خیر؟!... ...
همان موقع مطبوعات فرانسه ویرشان گرفته بود که سربه‌سر رضا شاه بگذارند از طریق بازی کردن با واژه فرانسه chat (تلفظ: «شا» به معنی «گربه») و واژه «شا= شاه»... به عضویت سازمان جوانان حزب توده ایران درآمدم و فعالیتم آنچنان بالا گرفت که دیگر رمق و وقتی برای دوره دکتری باقی نماند... به جرم فعالیت سیاسی سه سال به زندان افتادم در زندان کار اصلی‌ من ترجمه بود ...
پدر و پسر با انگلیسی‌ها دست در یك كاسه داشته‌اند!... مجبورند چاقوی كندی را كه می‌خواهند با آن سر میرزا را ببرند، تیز كنند... یا یكی مثل صادق‌ ریش كه ادعای مبارزه دارد چگونه در دود و دم و آب‌شنگولی غرق است؟ ... شاید پروین دوستم ندارد و تمام آن سه ‌سال خودم را گول زدم و با خیالش خوش بودم... پیرمرد نگران پسر چریك است، اما پسر به این نگرانی وقعی نمی‌گذارد و راه خودش را می‌رود. ...
همه چیز به جز تخت و میز تحریرم باید می‌رفت. اولین بار که دوستی برای ملاقاتم آمد و دید چیزی جز یک میز بزرگ و تختی کوچک در خانه نیست، به شوخی گفت: چرا برای اتاق خوابت متصدی پذیرش گذاشتی؟ ... تصمیم گرفتم این کتاب جدید را پشت دستم، روی دستمال توالت یا دستمال سفره بنویسم... قبل از آن‌که خانه را به مبلغ ۹۰ هزار دلار بفروشم، سه رمان دیگر پشت آن میز نوشتم ...