کتاب «تصورهای اجتماعی تجدد» [Modern social imaginaries] تألیف چارلز تیلور [Charles Taylor]  با ترجمه و تحشیه فرهنگ رجایی به همت انتشارات دانشگاه امام صادق(ع) منتشر شد.

تصورهای اجتماعی» [Modern social imaginaries] تجدد تألیف چارلز تیلور [Charles Taylor]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، در پشت جلد این اثر در معرفی آن آمده است: در روزگار ما، مسئله تجدد را باید از زاویه‌ای تازه مطر ح کرد: آیا در اینجا با یک پدیده رو به رو هستیم. یا باید از چندگونگی تجدد صحبت کنیم؛ صیغه جمع منعکس کننده این واقعیت است که فرهنگ‌های دیگر به ویژه غیرغربی به شکل خاص خود متجدد شده اند که نمی‌توان آنها را با آن نظریه کلی، که در ابتدا با مورد غرب صورت بندی شده، به طور مناسب فهمید. کتاب حاضر این فرضیه را به بحث می‌گذارد که اگر ما از خود فهمی به یک تعریف واضح‌تر دست پیدا کنیم که جزء شاکله تجدد است، خواهیم توانست به مقولات ریشه‌ای و معاصر تجدد وضوح و روشنایی بخشیم. تجدد غربی در این نگرش از نوع خاصی از تصور اجتماعی جداناشدنی است و تفاوت میان تجددهای چندگانه امروز را می‌توان با این تصورهای گوناگون از جامعه فهمید.

چارلز تیلور از انگشت شمار فیلسوفان بزرگ در دوران معاصر است که هم به پرسش‌های ابدی می‌پردازد و هم به مقولات روزمره اجتماع خود و جهان توجه دارد. از نظر روش وی به صورتی مبتکرانه دو شیوه اندیشیدن فلسفی، یعنی تحلیلی (نگرش سنتی‌تر و تاکید بر خردورزی) را با قاره‌ای (نگرشی بر پدیدار شناسی و اگزیستانسیالیستی تاکید دارد که زادگاهش اکثراً در اروپای قاره‌ای بود) را به طور کاربردی در هم آمیخته است. مترجم این کتاب نیز دانشور علوم سیاسی در حوزه تخصصی نظریه‌های سیاسی و روابط بین الملل و استاد تمام دانشگاه کارلتون کاناداست. اهل کتاب با آثار تألیفی، ترجمه، مقالات و مصاحبه‌های وی آشنا هستند.

در کتاب حاضر نویسنده به توصیف وضع موجود انسان در غرب در چارچوب انگاره، جهان بینی و نظام ارزشی مفهوم تجدد می‌پردازد و در پی آن است که تبیینی منطقی از پدیدار شدن تصور اجتماعی مبتنی بر تجدد در غرب ارائه دهد. نگارنده این کتاب معتقد است که هر نظم اجتماعی بر تصوری از اجتماع مطلوب بنا شده است. برای تبیین این موضوع این کتاب از دو قسمت متمایز تشکیل شده است.

چهار فصل اول به پرسش چیستی تجدد و تحول تاریخی آن در غرب از سده هفدهم تا به امروز اختصاص دارد. ادعای مهم این فصل‌ها این است که چرخشی در تعریف انسان از خود و جایگاهش در اجتماع صورت گرفته است. از فصل پنجم تا آخر کتاب به به چگونگی نقش بسترزدایی در تصور اجتماعی از تجدد می‌پردازد و به باز شدن و تجسم یافتن جنبه‌های مختلف این بسترزدایی عظیم در سپهرهای خصوصی، عمومی، اقتصاد، اجتماع، سیاست، فرهنگ و تاریخ همت می‌گمارد. بایستی این نکته را در این کتاب مد نظر داشت که بحث تیلور به ادعای خودش بر نحوه شکل گیری تصور اجتماعی تجدد در غرب تمرکز دارد اما نباید این برداشت موجب شود که چنین برداشتی برای خواننده غیر غربی درس مهمی ندارد. این اثر نه تنها در جهت جهان شناسی جدید سرنخ‌های مهمی را ارائه می‌کند بلکه الگوی بسیار استواری ارائه می‌دهد که در آن امکان گفتگوی با خود و یا با جهان پیش رو را مهیا می‌کند.

کتاب حاضر در پی آن است که تبیینی منطقی از پدیدارشدن تصور اجتماعی مبتنی بر تجدد در غرب ارائه دهد. برای رسیدن به این هدف، با این‌که خود تیلور به صراحت از چنین تقسیم‌بندی‌ای صحبت نمی‌کند، اما به گمان مؤلف، کتاب حاضر از دو قسمت متمایز تشکیل شده است. چهار فصل اول به پرسش چیستی تجدد و تحول تاریخی آن در غرب از سده هفدهم تا به امروز اختصاص دارد. ادعای مهم این فصل‌ها این است که چرخشی در تعریف انسان از خود و جایگاهش در اجتماع صورت گرفته است.

تیلور فصل چهارم خود را با این جمله به پایان می‌برد: «از این پس به این پرسش می‌پردازیم که چگونه بسترزدایی در تصور اجتماعی تجدد کار می‌کند». این حرف انتقال منطقی و مناسبی از ادعای اول تیلور به بخش دوم کتاب است. به این ترتیب، می‌توان گفت که از فصل پنجم تا آخر کتاب به باز شدن و تجسم یافتن جنبه‌های مختلف این «‌بسترزدایی عظیم» در سپهرهای خصوصی، عمومی، اقتصاد، اجتماع، سیاست، فرهنگ و تاریخ می‌پردازد.

فرهنگ رجایی (متولد ۱۳۳۱) دانشور علوم سیاسی در حوزه تخصصی نظریه‌های سیاسی و روابط بین‌الملل و استاد تمام دانشگاه کارلتون در کشور کاناداست. وی تاکنون در دانشکده روابط بین‌الملل، وزارت خارجه، دانشگاه تهران، دانشگاه امام صادق (ع)، تربیت مدرس، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و دانشگاه شهید بهشتی در ایران، و دانشگاه‌های ویرجینیا و ایالتی شانیِ اوهایو در آمریکا، هامبولت در آلمان و آکسفورد در انگلستان تدریس و تحقیق کرده است.

اهل کتاب با آثار تألیفی، ترجمه‌، مقالات و مصاحبه‌های وی آشنا هستند. دغدغه اصلی وی مطالعه وضع بشر و به ویژه چگونه انسانی عمل کردن است؛ یا به وجهی که وی مسئولیت را مستقیماً متوجه فرد و خود شخص می‌داند، چگونگی «انسان‌ورزی»، مقوله‌ای که به ورای زمان و مکان و فرهنگ و آموزه و اندیشه می‌رود.

از نظر ره‌یافت و روش وی بر «تمدن» به عنوان واحد مطالعه تمرکز می‌کند، که آن را اوج انسان‌ورزی در روی زمین می‌داند. و ازآنجاکه وی تأثیرگذارترین متغیّر در انسان‌ورزی را مقوله هویت و سه بُعد تشکیل‌دهنده آن، یعنی فهم و تعریف فرد از خود، از رابطه‌اش با «دیگری»، و رابطه با کل زیستِ جهان آدمی می‌داند، تقریباً تمام آثارش به مقوله هویت و جنبه‌های فکری، دنیایی و مادی حیات آدمی، به ویژه عبرت‌گرفتن از تمدن‌ها، شامل تمدن تجدد، اختصاص دارد.

کتاب تصورهای اجتماعی تجدد به بهای ۳۴ هزار تومان و به همت انتشارات دانشگاه امام صادق (ع) منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

وقتی پلیس مخفی از من بازجویی می‌کرد، اغلب می‌گفت: یادت نرود نانی که خورده‌ای مال رومانی است... اگر مردم رومانی را دوست ندارند- همیشه می‌گفتند «مردم» نمی‌گفتند «رژیم»- پس باید به غرب و پیش دوستان فاشیستم بروند... هر کتاب را حداقل 20 بار می‌نویسم... اما اغلب سراغ نخستین نسخه می‌روم... در مورد من، چیزی برای کشف کردن وجود نداشت چون در تمام آپارتمانم شنود گذاشته بودند... مردم باید برای غذا در صف می‌ایستادند اما هرگز با کمبود میکروفن مواجه نمی‌شدیم ...
ژاپنی‌ها مالزی را تصرف کردند و هزاران اسیر انگلیسی را واداشتند که خط آهنی در جنگل‌های بیرمانی و تایلند بکشند. پانصد نفر از ایشان را به نزدیک رودخانه‌ی کوای می‌آورند تا در آنجا پلی در نقطه‌ای بنا کنند که از نظر رزمی بسیار مهم است... سه تن با چتر نجات در جنگلی نزدیک مرز بیرمانی فرود می‌آیند و عملیات تخریب پل را در همان روز افتتاح آن تدارک می‌بینند... سرهنگ به ژاپنی‌ها اطلاع می‌دهد ...
گفت که هر دو کتاب من را خوانده است و کتاب‌های خیلی افتضاحی بوده‌اند... بچسب به قصه زندگی خودت... یک گوشه‌ای مشغول نقشه‌کشیدن برای این بودم که با پول جایزه چه کار کنم... داستان‌نویسی را به سبک چارلز دیکنز شروع کردم... من را به مدرسه خصوصی فرستادند و خدا می‌داند پدرم چطور هزینه آن را می‌پرداخت... اخراج شدم... بازیگر شدم... از خانه فرار کردم... نقاش صحنه بود و سال‌ها بود که عاشقش بودم... با دو بچه ترکمان کرد... ...
شاهنشاه می‌فرمایند: هرجا که امکان ساختن سدی باشد ایجاد خواهیم کرد... تالاب هورالعظیم، تالاب شادگان، دریاچه بختگان و دریاچه پریشان همگی خشک شده‌اند... اولین نتیجه مستقیم خشکی دریاچه‌ها: گردوغبار و آلودگی هوا... این مملکت احتیاج به هیچ دشمنی نداره، خودمون داریم خودمون رو می‌کشیم... طی ۱۰ سال گذشته بیش از یک میلیون نخل بر اثر شوریِ آب پایین دستِ سدهای کرخه، خشک شده‌اند. این تعداد تقریبا معادل کل خسارت جنگ ۸ ساله به نخلستان‌های جنوب است ...
مهمترین رمان مارتین زوتر... دنیایی کوچک اما پیچیده و سرشار از کشمکش‌های پرشور بر سر تصاحب قدرت... مهره‌ ضعیفی است که به یک‌باره قدرتی عظیم در دست می‌گیرد و در برابر خانواده‌ معنوی خود از آن بهره می‌جوید... این امکان و فرصت بزرگ، به‌هیچ‌وجه پول یا موقعیت اجتماعی برتر نیست... آنچه این نهاد قدرت را در برابر عضوی از خود آسیب‌پذیر می‌کند، مناسباتی است که برقرار کرده است... خانواده برای بقای خود می‌جنگد... ...