مجید قیصری همزمان با انتشار چاپ دوم رمان «باغ تلو» پس از سیزده سال گفت: هنوز هنوز بغضی در این دو رمان برای من باقی‌مانده که نترکیده است.

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، سیزده سال پس از انتشار رمان «باغ تلو» اثر مهم و جنجالی مجید قیصری که در زمان انتشارش با اظهارنظرهای متفاوتی میان منتقدان روبرو شد، این کتاب بار دیگر و از سوی ناشری تازه تجدید چاپ شده است. قیصری در باغ تلو یکی از صریح‌ترین رمان‌های انتقادی خود را می‌نویسد. رمانی با قهرمان زن که از قضای روزگار رزمنده نیز بوده و پس از پایان جنگ و بازگشت به خانه طرد می‌شود. این رمان که یکی از داستان‌های تأثیرگذار در ادبیات داستانی دفاع مقدس است این روزها بار دیگر در دسترس مخاطبان ادبیات در ایران قرار گرفته‌است. به بهانه باز چاپ این رمان با مجید قیصری نویسنده این اثر به گفتگو نشستیم.

انتشار باغ تلو بعد از 13سال آزاد شد مجید قیصری

وی درباره علت افتادن این فاصله بلند میان انتشار چاپ اول و دوم این رمان گفت: «باغ تلو» برای اولین بار در سال ۱۳۸۵ منتشر شد. من برای انتشار این رمان دردسرهای زیادی کشیدم. ناشر من از آن زمان نشر افق بود و البته هنوز هم هست. آن سال‌ها آقای احمد غلامی مسئول تأیید اثر برای انتشار در این مؤسسه بود. یادم هست تازه جنجال‌های پس از انتشار رمان «من قاتل پسرتان هستم» احمد دهقان داشت کمی فروکش می‌کرد که این کتاب را دادم به نشر افق. آقای غلامی گفتند که امکان انتشارش را ندارند و کتاب حاشیه ساز می‌شود. این شد که رفتم سراغ چند ناشر خصوصی و دولتی دیگر و هیچ‌کسی زیر بار نرفت تا اینکه آقای علمی که مدتی بود در انتظار دریافت کتابی از من بود این کار را گرفت. البته من به ایشان نگفتم که داستانش چیست. ایشان خیلی سریع توانست مجوزش را بگیرد و منتشر کند. آنقدر هم سریع بود که حتی من نسخه پایانی کار را قبل از انتشار ندیدم. کمی بعد آقای علمی به من زنگ زد و گفت که با او تماس گرفته‌اند که دیگر دنبال تجدید چاپ کتاب نرود. همین هم شد که ایشان حتی برای توزیع کتاب هم دلسرد شد و در نهایت کتاب در همان چاپ اول ماند. با این همه کتاب جایزه مهرگان ادب را گرفت و خیلی رویش تبلیغ شد. این ماجراها گذشت و دوره آقای احمدی‌نژاد هم تمام شد. من در این فاصله چندباری مصاحبه کردم و به این رمان اشاره کردم تا اینکه از وزارت ارشاد اعلام کردند که انتشار دوباره کتاب مانعی ندارد اما باز هم نشر افق تمایلی برای بازنشر اثری که چاپ اولش با خودش نباشد نشان نداد. در نهایت سال قبل که این کار و کتاب ضیافت به صرف گلوله را که سال‌ها قبل نشر صریر را منتشر کرده برای بازنشر به انتشارات کوچه سپردم.

وی درباره انتشار این نسخه تازه از رمانش گفت: من برای این بازنشر مجبور شدم کار را دوباره بخوانم. حسم این بود که داستان هنوز خیلی سرپاست. دیدم که واقعاً نمی‌توانم هنوز چیزی به آن اضافه کنم. البته اگر امروز می‌خواستم بنویسمش، طور دیگری این کار را می‌کردم. اما هنوز هم این داستان سرپاست. راوی برهه‌ای از تاریخ ماست که خیلی خوب دیده نشده است. من هنوز هم ندیدم که در ادبیات این سال‌های ما داستانی نوشته شود که قهرمانش زنی باشد که می‌رود جبهه و وقتی بازمی‌گردد با او برخوردهای تلخی شود؛ به همان شکلی که در این رمان آمده است.

چاپ دوم باغ تلو مجید قیصری

قیصری در بخشی دیگری از این گفتگو افزود: من برای انتشار این کتاب و همچنین پس از آن بسیار سرخورده شدم. وقتی قرار است دو سه سال وقت بگذاری برای نوشتن و بعد برای انتشار به تو هجمه شود که چرا چنین نوشته‌ای سرخورده هم می‌شوی. تو داستان‌نویسی اما وقتی می‌نویسی و قدم به نقد اجتماع پیرامونت می‌گذاری از همه طرف به تو فشار می‌آورند. این باعث می‌شود در ادامه کارت راهت را تغییر بدهی و من هم ناچار از این شدم چون کارم نوشتن است. زمانی هم که در سال ۹۲ رمان «گور سفید» را نوشتم هنوز همین حس را داشتم اما دیگر نمی‌توانستم خودم را سانسور کنم، آنجا هم قصه‌ای را روایت کردم که سال‌ها بود با من بود و تازه آن موقع شد که بنویسمش. خودم حالا اعتراف می‌کنم که باغ تلو و گور سفید دو اثری بود که من نتوانستم در آنها حق مطلب را ادا کنم. نشد آن چیزی را که می‌خواستم بنویسم. هنوز بغضی در این دو رمان برای من باقی‌مانده که نترکیده است.

این نویسنده افزود: این دو رمان البته برای انتشار با ممیزی مواجه نشد اما در نوشتن این دو اثر من خودم را سانسور کردم و همه آن چیزی که می‌خواستم را نشد که بگویم. وقت نوشتن «باغ تلو» دائم دنبال راهی بودم که بتوانم حرفم را بزنم و ناچار تن به خودسانسوری دادم. وقتی به نگارش گور سفید رسیدم این خودسانسوری جایش را داد به نوعی زبان استعاری و در لفافه که همان کارکرد را داشت. ای‌کاش فضا طوری بود که نویسنده بتواند حرفش را بزند اما عملاً این امکان مهیا نیست و تو ناچاری که بروی به سمت دیگری. من در «باغ تلو» خیلی شفاف حرف زدم اما خیلی حرف‌ها را هم نزدم که هنوز هم نمی‌توانم بزنم.

این نویسنده ادامه داد: سیزده سال است در جغرافیای نگارش داستان من با خودم همین کار را کرده‌ام. می‌پرسید حرفم چیست؟  من نویسنده وقتی چنین چیزی می‌گویم در میان همین جامعه ادبی تکفیر می‌شوم. این در حالی است که من خیلی در رمان‌هایم با مصداق‌های عینی صحبت نکرده‌ام. همیشه به نقد رفتارها و پدیده‌های اجتماعی پرداخته‌ام و نه نقد شخص. تا ادبیات این حرف‌ها را نزند و مردم نخوانندش که نمی‌شود امیدی به اصلاح جامعه داشت. حالا هی به ادبیات بگویید به جای اینکه از مار بگوید تنها شکل مار را بکشد. اینها راه به جایی نمی‌برد و خاصیتی به ادبیات نمی‌افزاید.

[چاپ دوم «باغ تلو» اثر مجید قیصری در 156 صفحه و توسط کتاب کوچه منتشر شده است.]

................ هر روز با کتاب ...............

با منع تفکر و تدبر در قرآن و روایات، به طور کلی ظاهر حدیث را جانشین عقل و معارض با عقلانیت تلقی کرده و آن را عملاً در جایگاه برتر از قرآن قرار دادند... عقل ستیزان حنبلی در تقابل با عقلانیت اعتزالی... عقل ستیزان اشعری و نقش قدرت سیاسی در گرایش به اشعریت... یک دیده‌بان هوشیار در اعماق وجودش بیدار است تا او را همواره به چالش بکشد... صفویه زمینه‌ساز ظهور اخباری‌گری... برای هزاران حدیث مشهور سندسازی کرد... سفیهان در روایت می‌کوشند و عالمان در درایت ...
جهان پرآشوب بورس پاریس... توصیف و تحلیل جایگزین موقعیت و داستان حماسی... سوداگر و بنده پول است... ورشکسته است و در این شرایط در پی تأسیس بانک... از دربانِ روزنامه گرفته تا استاد دانشگاه و وکیل مجلس به تبی یگانه گرفتار می‌آیند: تب پول و کسب سود بیشتر... به همه اطمینان می‌دهد که میل به ثروت‌اندوزی و کسب سود یگانه انگیزه راستین ادامه زندگی است ...
روایت زوجی که هم در پشت دوربین (در حین ساخت فیلم) و هم در جلوی آن به یکدیگر دل می‌بازند... دخترک وحشت زده‌ای بود که مطلقا به قابلیت‌های خودش اطمینانی نداشت. می‌ترسید روی پرده ظاهر شود... با اینکه سهم زیادی در کشف و معرفی ویلیام فاکنر و به ویژه دست‌گیری از او در ایام بی پولی‌اش داشته، اما با فروتنی از نقش و اهمیت بسیار زیاد او در فیلمهایش می‌گوید ...
برخی دولت‌ها غارتگر هستند؛ یعنی رهبرانشان غیر از غارت منابع کشور دستاوردی برای ملتشان ندارند، هیچ اراده‌ای هم برای توسعه ندارند... دولت‌های توسعه‌گرا به دو نوع دموکراتیک و اقتدارگرا تقسیم می‌شوند... توسعه را به‌عنوان هدف کانونی خود در نظر می‌گیرد و کلیه اهداف دیگر را به نفع توسعه به حاشیه می‌راند؛ یعنی اهدافی مثل عدالت یا مثلاً دموکراسی و آزادی‌های مدنی... دیوان‌سالاری‌های کارآمد، شایسته‌سالار، فنی، به دور از حاشیه‌های سیاسی... بستر بین‌المللی مناسب ...
با وجود تخیل شاعرانه، حقیقتی تاریخی را روایت کرده است... دختر ارشد آسیابان فقیری است دارای چهار فرزند... در کنار غار ماسابیل به دیداری نایل می‌آید و نخستین بار «بانو»ی خود را می‌بیند... خانواده، مدرسه، مقامات غیردینی و مقامات روحانی، همگی علیه او متحد می‌شوند... عبور بی‌واسطه‌ی وجه الهی به وجه بشری از طریق تقوای عشق... نخستین معجزه بهبود جوانی‌ست که از زمان تولد فلج بود ...