کتاب «روایت جنگ در دل جنگ» [Images, combattants et martyrs : la guerre Iran-Irak vue par le cinéma iranien] با نگاهی به مستندهای شهید سیدمرتضی آوینی از دید یک نویسنده فرانسوی منتشر شد.

روایت جنگ در دل جنگ» [Images, combattants et martyrs : la guerre Iran-Irak vue par le cinéma iranien]

به گزارش خبرگزاری مهر، کتاب «روایت جنگ در دل جنگ» در آستانه روز هنر انقلاب اسلامی و چهلمین سال آغاز دفاع مقدس توسط انتشارات بنیاد سینمایی فارابی و نشر واحه منتشر شد.

کتاب «روایت جنگ در دل جنگ»، تالیف انیس دوویکتور[Agnès Devictor] استاد دانشگاه سوربن است. محمدمهدی شاکری مترجم و مریم امینی سرویراستار آن بوده‌اند و ترجمه و انتشار این کتاب در چارچوب همکاری بنیاد سینمایی فارابی، انتشارات واحه و انجمن ایران شناسی فرانسه در ایران (ایفری) به انجام رسیده است.

ایفری سفارش ترجمه این کتاب را ۲ سال پیش انجام داد و پس از امضای قراردادی سه جانبه از سوی ایفری، بنیاد سینمایی فارابی و نشر واحه، برگردان به فارسی کتاب که توسط محمدمهدی شاکری به انجام رسیده بود سرانجام در ماه‌های پایانی سال گذشته در قالب کتاب به چاپ رسید تا این اثر در آستانه بیستم فروردین ۹۹ سالروز شهادت شهید سیدمرتضی آوینی - روز هنر انقلاب اسلامی ارائه شود.

در یادداشت ناشر کتاب آمده است: «تصمیم به مشارکت نشر واحه در چاپ این کتاب از این جهت گرفته شد که شاید بتواند جای خالی پژوهش روش‌مند در زمینه آثار سینمایی و مکتوبات شهید آوینی را اندکی پر کند.»

کتاب «روایت جنگ در دل جنگ» در چهار فصل «جنگ به روایت سینمای داستانی» شامل ۴ بخش در باب مشخصه‌های ژانری، نسل‌های سینماگر، نشانه‌شناسی، تصویر ذهنی کربلا در میزانسن‌های سینمایی و ...، «انقلاب در نگاه چیز دیگری را دگرگونه فیلم گرفتن» شامل ۲ بخش در باب نوگرایی، تجربه‌ها، تعهد در روایت و نگاه، «فیلم‌های مرتضی آوینی از جبهه جنگ» شامل ۳ بخش در باب روش‌شناسی، نگاه انسان‌شناسانه، بازتاب‌ها و تصاویر حذفی و «در میان امر مرئی و امر نامرئی- مستند جنگی به مثابه مناسک عرفانی» شامل ۴ بخش در باب تأثیر عرفان شیعی، ارجاعات عرفانی، تأویل سینمایی و... است.

انیس دوویکتور نویسنده این کتاب متولد ۱۹۷۱ دانش آموخته کارشناسی علوم سیاسی تطبیقی و دکترای سیاستگذاری فرهنگی با موضوع سیاستگذاری سینمایی از نگاه جمهوری اسلامی ایران است. او مدرس دانشگاه آوینیون در مقطع کارشناسی ارشد بوده و از سال ۲۰۱۱ به بعد در بخش تاریخ سینما و تاریخ هنر در دانشگاه سوربن مشغول به تدریس است. انیس دوویکتور علاوه بر فعالیت‌های پژوهشی و مشارکت در برپایی برنامه‌های فرهنگی مختلف، نگارش کتاب تصاویر رزمندگان و شهدای جنگ تحمیلی در سینما را به انجام رسانده، کتاب «روایت جنگ در دل جنگ» بخش‌هایی از این کتاب است که توسط نویسنده برای چاپ در ایران برگزیده شده است.

در پیش درآمد این کتاب آمده است: در تاریخ سینما به‌ندرت پیش آمده است که جنگی که در بیرون سالن‌های سینما روی می دهد در قالب فیلم داستانی روی پرده سینما برود. بدین ترتیب این مطالعه بافت‌محور به آن چشم‌انداز سینمایی می‌پردازد که «اثر» مرتصی آوینی در آن جای خواهد گرفت. این کتاب می‌کوشد تا پژوهش در محتوای این فیلم‌ها و با نظرداشت شرایط ساخت آنها از زمان تصویربرداری تا تفسیر بافاصله از رویداد، نشان دهد چگونه این فیلم‌ها منبعی گران‌بها برای مشارکت در تاریخ‌نگاری این جنگ و تاریخ جهانی سینمای جنگ محسوب می‌شوند.»

................ هر روز با کتاب ...............

شاه می‌خواست بین استبداد پادشاهی سنتی و سنت دموکراتیک غربی آشتی ایجاد کند... اصلاحات ارضی موجب کاهش شدید پایگاه اقتدار سنتی زمین‌دارها و توسعه پایگاه اقتدار محدود شاه شد؛ سپاه‌های دانش، بهداشت و ترویج و آبادانی فاصله بین مناطق شهری و روستایی را پر کردند و نفوذ و کنترل رژیم بر حوزه‌های دور از دسترس را میسر نمودند ضمن آنکه به گسترش ماشین نظامی شاه مشروعیت بخشیدند... بیشتر تحلیل‌ها و داده‌ها مربوط به دهه 1340و 1350 است ...
نازی‌ها در فیلم‌های زندگینامه‌ای‌شان درباره چهره‌هایی چون بیسمارک یا فردریک کبیر وجوهی از شخصیت آنها را پررنگ می‌کردند که یادآور تصویری بود که در رسانه‌ها از هیتلر ساخته بودند... فیلمفارسی‌های روستایی نیمه نخست دهه چهل در تبلیغ اصلاحات ارضی گشاده‌دستند... ساختمان پلاسکو و فروشگاه بزرگ ایران که در فیلم‌های دهه چهل تجدد و مصرف‌گرایی را نمایندگی می‌کنند، در اخلاف دهه پنجاهی آنها وسیله‌ای برای نمایش شکاف طبقاتی‌اند ...
هفته‌هاست که حتی یک ماهی نیامده است که به طعمه‌ی قلاب‌های او دهن بزند، ولی ناامید نمی‌شود و برای بار هشتاد و پنجم راه دریا را در پیش می‌گیرد... وقت ظهر، ماهی بزرگی به قلاب می‌اندازد... ماهی در اعماق حرکت می‌کند و قایق را به دنبال خود می‌کشد...ماهی‌گیر پیر زمزمه می‌کند: «ای ماهی، من دوستت دارم و احترامت می‌گذارم، خیلی احترامت می‌گذارم. ولی تو را خواهم کشت»... ماهی سیمین‌فامْ سرانجام خط‌های ارغوانی پوست خود را بر سطح دریا نشان می‌دهد ...
به رغم کم‌حجم بودنش در واقع یک کتابخانه عظیم است... یکی از چالش‌های زمخشری در تفسیر کشاف این بود که مثلا با عرفا گلاویز است، چون عقل کلی که عرفا مطرح می‌کنند برای‌شان قابل قبول نیست... از لحاظ نگرشی من اشعری هستم و ایشان گرایشات اعتزالی دارد... حاکم مکه وقتی می‌بیند زمخشری به مکه می‌رود، می‌گوید اگر تو نمی‌آمدی، من می‌خواستم به خوارزم بیایم و تقاضا کنم این متن را به پایان برسانی... هنوز تصحیح قابل قبولی از آن در اختیار نداریم ...
نخستین بخش از سه‌گانه‌ پی‌پی جوراب‌بلند در کشتی و پی‌پی جوراب‌بلند در دریاهای جنوب... دخترکی نه‌ساله به تنهایی در خانه‌ای چوبی در وسط باغی خودرو، واقع در یکی از شهرهای کوچک سوئد، زندگی می‌کند... تقریباً یتیم است، زیرا که مادرش مرده است و پدرش در جزیره‌ی دوردستی در آفریقا حکومت می‌کند... با شادی آمیخته به ترس خود را به دست ماجراهای افسارگسیخته‌ای می‌سپارند... برداشت‌های سنتی از تعلیم و تربیت را دگرگون می‌کند ...