دومین چاپ «زبدةالتواریخ» اثر ملا کمال منجم، تاریخنگار عصر صفوی منتشر شد. این کتاب روایت ایدئولوژیک تاریخ از هبوط حضرت آدم تا سلسله صفویه است.

زبدةالتواریخ اثر ملا کمال منجم

به گزارش خبرنگار مهر، دومین چاپ «زبدةالتواریخ» کمال‌بن‌جلال منجم‌یزدی با تصحیح، مقدمه و تحقیق غلامرضا مهدوی راونجی، با شمارگان ۲۰۰ نسخه، ۳۷۶ صفحه و بهای ۴۶ هزار تومان منتشر شد. چاپ نخست این کتاب تابستان ۹۷ با شمارگان ۵۰۰ نسخه و بهای ۲۱ هزار تومان در دسترس مخاطبان قرار گرفت.

این کتاب را پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با همکاری قطب علمی مطالعات صفوی در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان منتشر کرده است. مقدمه این کتاب به قلم شعله آ. کوئین، استاد دانشگاه مرسد کالیفرنیاست.

«زبده‌التواریخ» تاریخ اسلام و ایران را از حضرت آدم (ع) تا دوران حکومت شاه سلیمان صفوی به شیوه سال‌شمار بررسی می‌کند. ویژگی‌های این کتاب شامل این موارد است: بازشناسی الگوی نظری معرفت و حکمت شیعی پنهان شده در متون تاریخی دوران حکمرانی صفویان و نیز کمک به انتقال روح مذهبی حاکم بر متون تاریخی این دوره.

به عبارتی ملأ کمال با رویکردی مذهبی با هم‌افزایی عناصر غالب در تفکر شیعه به ترسیم تاریخ خطی پرداخت و با بهره‌گیری از عناصر معرفتی دیگری همچون تأویل‌گرایی و گرته‌برداری از اندیشه‌های سیاسی اسلام و ایران، اساس حوادث را در چارچوب این الگو بیان کرد.

مصحح صرفاً به تصحیح کتاب اکتفا نکرده و دو بخش پژوهشی نیز به کتاب اضافه کرده است: نخستین بخش با عنوان «تاریخ نگاری صفوی: تاریخنگری ایدئولوژیک» به بررسی تحلیلی حاکمیت روح مذهب و سیاست و عقاید ایدئولوژیک پادشاهان صفوی در زمینه نگاه به تاریخ و تاریخنگاری اختصاص دارد.

«بررسی حیات سیاسی فرهنگی ملاکمال و خاندان منجّم یزدی» عنوان بخش دوم کتاب است که در آن به این مباحث پرداخته شده: «دربار و تنجیم: نگاهی گذرا به منزلت منجم در دربار صفوی»، «ملا جلال بزرگ خاندان منجم»، «ملا کمال: تداوم تنجیم درباری»، «تاریخنگاری خاندان منجم»، «شاخصه‌های تاریخنگری خاندان منجم یزدی»، «زبدةالتواریخ: منابع و تأثیر پذیری» و...

اما محتوای «زبدةالتواریخ» با روایت «هبوط آدم (ع) تا بعثت حضرت ادریس» آغاز می‌شود. پس از آن مطالب به ذکر انبیای الهی بویژه پیغمبران اولوالعزم و همچنین پادشاهان اعصار تا زمان حضرت نبی اکرم محمد مصطفی (ص) اختصاص پیدا می‌کند. ذکر تولد حضرت امیرالمومنین (ع) و حضرت صدیقه طاهره (س) و ائمه اثنی عشر (ع) از دیگر بخش‌های کتاب است. سلسله سلاطین و پادشاهان و خلفای وقت نیز به ترتیب تاریخی درج شده است. در نهایت تاریخنگار به سلسله صفویه و پادشاهان این عصر پرداخته است.

این کتاب همچنین به تصحیح رفعت خواجه یار نیز منتشر شده است. این تصحیح را انتشارات تمدن علمی بهار سال ۹۸ منتشر کرد.

................ هر روز با کتاب ...............

نازی‌ها در فیلم‌های زندگینامه‌ای‌شان درباره چهره‌هایی چون بیسمارک یا فردریک کبیر وجوهی از شخصیت آنها را پررنگ می‌کردند که یادآور تصویری بود که در رسانه‌ها از هیتلر ساخته بودند... فیلمفارسی‌های روستایی نیمه نخست دهه چهل در تبلیغ اصلاحات ارضی گشاده‌دستند... ساختمان پلاسکو و فروشگاه بزرگ ایران که در فیلم‌های دهه چهل تجدد و مصرف‌گرایی را نمایندگی می‌کنند، در اخلاف دهه پنجاهی آنها وسیله‌ای برای نمایش شکاف طبقاتی‌اند ...
هفته‌هاست که حتی یک ماهی نیامده است که به طعمه‌ی قلاب‌های او دهن بزند، ولی ناامید نمی‌شود و برای بار هشتاد و پنجم راه دریا را در پیش می‌گیرد... وقت ظهر، ماهی بزرگی به قلاب می‌اندازد... ماهی در اعماق حرکت می‌کند و قایق را به دنبال خود می‌کشد...ماهی‌گیر پیر زمزمه می‌کند: «ای ماهی، من دوستت دارم و احترامت می‌گذارم، خیلی احترامت می‌گذارم. ولی تو را خواهم کشت»... ماهی سیمین‌فامْ سرانجام خط‌های ارغوانی پوست خود را بر سطح دریا نشان می‌دهد ...
به رغم کم‌حجم بودنش در واقع یک کتابخانه عظیم است... یکی از چالش‌های زمخشری در تفسیر کشاف این بود که مثلا با عرفا گلاویز است، چون عقل کلی که عرفا مطرح می‌کنند برای‌شان قابل قبول نیست... از لحاظ نگرشی من اشعری هستم و ایشان گرایشات اعتزالی دارد... حاکم مکه وقتی می‌بیند زمخشری به مکه می‌رود، می‌گوید اگر تو نمی‌آمدی، من می‌خواستم به خوارزم بیایم و تقاضا کنم این متن را به پایان برسانی... هنوز تصحیح قابل قبولی از آن در اختیار نداریم ...
نخستین بخش از سه‌گانه‌ پی‌پی جوراب‌بلند در کشتی و پی‌پی جوراب‌بلند در دریاهای جنوب... دخترکی نه‌ساله به تنهایی در خانه‌ای چوبی در وسط باغی خودرو، واقع در یکی از شهرهای کوچک سوئد، زندگی می‌کند... تقریباً یتیم است، زیرا که مادرش مرده است و پدرش در جزیره‌ی دوردستی در آفریقا حکومت می‌کند... با شادی آمیخته به ترس خود را به دست ماجراهای افسارگسیخته‌ای می‌سپارند... برداشت‌های سنتی از تعلیم و تربیت را دگرگون می‌کند ...
شرکت در اعتصابات کارگری، میل به گیاه‌خواری، بستری‌شدن در تیمارستان، تمایلات همجنس‌گرایانه و… وجوه اشتراکی است که تشخیص راوی، اف، پیرمرد منحرف و نیز پیرمردی که سردسته‌ تروریست‌ها خوانده می‌شود را از یکدیگر برای مخاطب با دشواری همراه می‌کند... تصمیم او مبنی بر تطهیر روح خود از طریق خودآزاری جسمی بهانه‌ای می‌شود تا راوی با تعابیر طنزآمیزی چون محراب‌های فسقلی پلاستیکی، صلیب‌های تزیینی، قدیسه تقلبی و زلم‌زیمبوهای مذهبی به تمسخر کلیسا و اربابان آن بپردازد ...