کتاب «تصفیه‌های گسترده استالینی» [Stalin's great purge] با ویرایش نوح برلاتسکی با ترجمه شهربانو صارمی توسط انتشارات ققنوس منتشر و راهی بازار نشر شد.

تصفیه‌های گسترده استالینی» [Stalin's great purge]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، نسخه اصلی این‌کتاب که پنجمین‌عنوان از مجموعه «چشم‌اندازهایی از تاریخ معاصر جهان» است، سال ۲۰۱۳ توسط انتشارات بهشت سبز (Greenhaven press) منتشر شده است.

مجموعه‌کتاب‌های «چشم‌اندازهایی از تاریخ معاصر جهان» رویدادهای تاریخی دنیا را از قرن بیستم به بعد با ارائه تحلیل و از دیدگاه‌های مختلف بررسی می‌کنند. کتاب‌های این‌مجموعه به گفته دست‌اندرکاران تولیدشان، به دانش‌آموزان، دانشجویان و علاقه‌مندان، گزیده‌ای از رویدادهای مهم تاریخ را ارائه می‌کنند که پیش‌تر منتشر شده‌اند اما این‌بار پوششی بین‌المللی از آن به دست می‌دهند. این‌کتاب‌ها برای طیف وسیعی از مخاطبان طراحی شده‌اند؛ کسانی که می‌خواهند نه‌تنها درباره تاریخ بلکه درباره رویدادهای جاری، سیاست، حکومت، روابط بین‌المللی و جامعه‌شناسی بیشتر بدانند.

«تصفیه‌های گسترده استالینی» هم مانند چهارعنوان پیشین مجموعه «چشم‌اندازهایی از تاریخ معاصر جهان» یک‌مجموعه‌مقاله است که جمعی از پژوهشگران نوشته‌اند و توسط یک‌سرویراستار گردآوری و تنظیم شده است.

پس از پیروزی انقلاب اکتبر در روسیه، روی کار آمدن بلشویک‌ها و مرگ لنین، ژوزف استالین به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین دیکتارتورهای قرن بیستم و تاریخ جهان، عنان حکومت شوروی را به دست گرفت. او را چه در جهان و چه در روسیه به‌عنوان یکی از بی‌رحم‌ترین انسان‌های روی زمین می‌شناسند اما هنوز هم کسانی هستند که او را به‌دلیل استیلای روسیه و پیروزهایش در جنگ جهانی دوم، دوست داشته باشند. این‌نگاه هم در روسیه و هم در برخی کشورهای غربی وجود دارد.

کتاب «تصفیه‌های گسترده استالینی» با مولفان مختلفش، بناست همین‌نگاه‌ها را منعکس، و درباره پیشینه، دوران حکومت و تاثیرات حکمرانی استالین صحبت کند.

این‌کتاب، ۳ بخش اصلی دارد که به‌ترتیب عبارت‌اند از «زمینه تاریخی تصفیه‌های استالینی»، «مباحث پیرامونی تصفیه‌های گسترده استالینی» و «روایت‌های شخصی».

بخش اول کتاب، پنج دیدگاه یا مقاله را با این‌عناوین شامل می‌شود: «نگاهی اجمالی به تصفیه بزرگ»، « مصایبی که برنامه پنج‌ساله استالین آفرید»، «بازجویی‌های همراه با شکنجه در تصفیه»، «محاکمه پزشکان متهم به توطئه» و «جانشین استالین او و تصفیه‌هایش را محکوم می‌کند».

«تصفیه واکنشی منطقی به فساد حزب کمونیست بود»، «تصفیه ابزاری بود در دست استالین برای تثبیت بی‌رحمانه قدرت»، «تصفیه نتیجه نابخردانه پارانویای استالین بود»، «میزان کشته‌های دوران حکومت استالین کم برآورد شده است»، «مبالغه در تعداد کشته‌های دوران استالین»، «جنایات استالین کمتر از هیتلر نبود»، «استالین به بدی هیتلر نبود»، «استالین هنوز در روسیه محبوب است» و «استالین در روسیه امروزی محبوبیتی ندارد» هم عناوین ۹ مقاله و دیدگاه بخش دوم کتاب هستند.

سومین‌بخش کتاب هم دربرگیرنده ۵ مقاله با این‌عناوین است: «به یاد روسیه شوروی دوران استالین»، «روایت دختری روس از دوران کودکی‌اش در دوران وحشت استالین»، «نیکیتا خروشچف به تقبیح استالین و تصفیه‌های او می‌پردازد»، «دادگاه اسلانسکی» و «خاطره زن جوان روس از گولاگ».

در قسمتی از این‌کتاب می‌خوانیم:

زینوویف و کامنف را بعد از یک‌سال و نیم زندان برای بازجویی به مسکو بردند. تا این‌زمان بارها تحقیر شده و به لحاظ اخلاقی در هم شکسته بودند. استالین به سبک و سیاق خود ترتیبی داد تا تخم نفاق بین این دو مرد بپاشد. زینوویف از سلول خود برای استالین نامه‌های ملتمسانه نوشت: «روحم در آتش این اشتیاق می‌سوزد که به تو ثابت کنم دیگر دشمن نیستم. برای نشان‌دادن از هیچ‌کاری دریغ نمی‌کنم...»

کامنف شجاعت نشان داد. به بازجویش گفت: «حالا ترمیدور [دوران وحشت در انقلاب فرانسه] را با چشم خودت داری می‌بینی. انقلاب فرانسه درس خوبی به ما آموخت اما نتوانستیم آن را به کار بگیریم. نمی‌دانیم چطور از انقلاب خود در برابر ترمیدور محافظت کنیم. این بزرگ‌ترین اشتباه ماست و تاریخ ما را به خاطر آن محکوم خواهد کرد.»

به ییژوف دستور داده شد آن دو را برای محاکمه در ملا عام آماده کند، آن‌ها بایست به خود و تروتسکی افترا می‌زدند _ به‌خاطر انقلاب!‌ خانواده‌های آن‌ها را تهدید کردند، تعدادی از آن‌ها گرفتار ان‌کاود شدند. آن‌ها را به زندان انداختند و تحقیر کردند.

این‌کتاب با ۱۶۰ صفحه مصور، شمارگان هزار و ۱۰۰ نسخه و قیمت ۶۵ هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...