بریده‌ای از کتاب «آخرین فرصت تغییر: سرمایه‌داری در تقابل با شرایط اقلیمی» اثر نائومی کلاین، ترجمه مجید امینی، نشر لاهیتا


پول هنگفتی در میان است. مقدار کل کربن موجود در ذخایر فسیلی جهان چیزی نزدیک به 27 تریلیارد دلار است – بیش از 10 برابر تولید ناخالص داخلی بریتانیا. اگر مهار افزایش دمای زمین در بازه‌ای دودرجه‌ای مهم می‌بود، تقریبا 80 درصد از سرمایه فوق بدل به دارایی‌های سرگردان و درنتیجه بی‌فایده می‌شد. با توجه به همه این منافع، دیگر بر کسی پوشیده نیست که چرا شرکت‌های فسیلی بی‌امان و خشمناک در تلاش‌اند تا از تصویب هر قانونی که از نظر کاهش انتشار کربن ما را در سمت‌وسویی درست قرار می‌دهد، ممانعت کنند و چرا برخی از آنها بی‌هیچ پروایی بودجه جنبش انکار تغییرات اقلیمی را تأمین می‌کنند.

نائومی کلاین [Naomi Klein] آخرین فرصت تغییر: سرمایه‌داری در تقابل با شرایط اقلیمی» [This changes everything : capitalism vs. the climate]

سودآورترین این شرکت‌ها هم کارساز است، چراکه نه‌تنها پول‌شان از پارو بالا می‌رود، بلکه توان خوبی هم برای رشوه‌دادن دارند – به‌ویژه وقتی که رشوه قانونی هم باشد. در سال 2013، تنها در ایالات متحده، صنعت نفت‌ و گاز نزدیک به 400‌ هزار دلار در روز صرف تغییر نظر کنگره و مقامات دولتی کرد، درحالی‌که در جریان انتخابات 2012، مبلغ بی‌سابقه 73 ‌میلیون دلار را در کارزارهای انتخاباتی و به شکل کمک‌های مالی به سیاست‌مداران هزینه کرده بود؛ رقمی که 87 درصد افزایش را نسبت به انتخابات 2008 نشان می‌دهد... .

معنای این همه پول و دسترسی به مقامات دولتی درواقع این است که هر بار که بحران اقلیمی، به‌حق، غریزه صیانت نفس جمعی ما را فعال می‌کند، قدرت و نفوذ شگفت‌انگیز صنعت سوخت فسیلی به لحاظ مالی - که ریشه در غریزه صیانت نفس عاجل‌تر آنها دارد - دردسرساز می‌شود. دوست‌داران محیط‌ زیست معمولا انسانیت معاصر را، به تأسی از ضرب‌المثلی معروف، همچون قورباغه‌ای داخل آب جوشی می‌دانند که به دلیل تدریجی‌بودن افزایش گرما، آن‌قدر با محیط سازگار شده که تلاشی برای خروج انجام نمی‌دهد. اما حقیقت این است که جامعه بشری بارها تلاش کرده تا خود را از وضعیت موجود رها سازد. 1992 در ریو، 1997 در کیوتو، سال‌های 2006 و 2007... و سرانجام در سال 2009 که تلاش‌ها به برپایی همایش اقلیمی سران سازمان ملل در کپنهاگ انجامید. مشکل اینجاست که پولی که باعث انحراف فرآیند سیاسی می‌شود همچون درپوشی عمل می‌کند که با متوقف‌کردن آن غریزه بقا در میانه راه، همه ما را در درون دیگ جوشان کذایی نگه می‌دارد. نفوذی که لابی سوخت‌های فسیلی از آن برخوردار است در توضیح این نکته بسیار راه‌گشاست که چرا این صنعت نسبت به تعهدات غیرالزام‌آوری که سیاست‌مداران در همایش‌های اقلیمی سران سازمان ملل برای مهار افزایش دما در بازه‌ای دودرجه‌ای می‌دهند تا این اندازه بی‌اعتناست.

در واقع، در همان روزی که همایش کپنهاگ به پایان رسید - همان هنگام که هدف بازه دودرجه‌ای رسما اعلام شد - قیمت سهام برخی از بزرگ‌ترین شرکت‌های سوخت فسیلی تقریبا هیچ واکنشی از خود نشان نداد. بی‌تردید سرمایه‌گذاران تیزهوش دریافته بودند که نباید نگران وعده و وعیدهایی باشند که دولت‌ها در گردهمایی کپنهاگ داده بودند - به عبارت دیگر، تردید نداشتند که اهمیت وعده‌های دولت‌ها به هیچ وجه در حد و اندازه فعالیت ادارات قدرتمند دولتی که در کشورهای متبوع‌شان در حوزه فعال انرژی فعال‌اند و جوازهای معدن‌کاری و حفاری را اعطا می‌کنند، نیست. در حقیقت در مارس 2014، اکسون‌موبیل، هنگامی که از سوی سهام‌داران فعالش تحت فشار قرار گرفت، به نوعی همین موضوع را تأیید کرد؛ خواست سهام‌داران واکنش‌نشان‌دادن شرکت به گزارش‌هایی بود که می‌گفتند اگر دولت‌ها با تصویب قوانین اقلیمی سخت‌گیرانه به وعده‌های خود برای مهار گرمایش در بازه‌ای دودرجه‌ای عمل کنند، بخش عمده ذخایر شرکت بدل به دارایی‌های سرگردان خواهد شد. توضیح اکسون این بود که به گمان آنها اجرای سیاست‌های محدودکننده اقلیمی «به‌شدت غیرمتحمل» است... .

از آنجا که این کژدیسی‌ها مدت‌هاست که جاگیر شده‌اند، افراد تیزهوش بسیاری اوقات فراوانی را صرف اندیشیدن به اقداماتی کرده‌اند که برای پاک‌سازی نظام ضرورت دارند. اینجا هم، درست به‌مانند واکنش‌های لازم در برابر تغییرات اقلیمی، مشکل نبود راه‌حل نیست – راه‌حل‌ها کاملا روشن‌اند. سیاست‌مداران باید از دریافت کمک‌های مالی صنایعی که قرار است بر آنها نظارت کنند یا از پذیرش پست‌های پیشنهادشده در ازای دریافت رشوه منع شوند؛ کمک‌های مالی به حوزه سیاست، می‌بایست در عین شفافیت کامل، به شدت محدود باشند... هشدارهای علمی مبنی بر اینکه فرصت ما برای پرهیز از فاجعه اقلیمی رو به پایان است ریشه در انبوهی از سازمان‌های معتبر علمی و آژانس‌های بانفوذ و پرسابقه بین‌المللی دارد... یک جنبش اقلیمی احیاشده می‌تواند از این هشدارها برای تقویت خواست بیرون‌راندن پول‌های شرکتی از عرصه سیاست بهره گیرد - و نه‌تنها پول‌های مرتبط با سوخت‌های فسیلی، بلکه همه پول‌هایی که از تمامی مجموعه‌های مستحکم و ریشه‌داری سرچشمه می‌گیرند که در برابر پیشرفت مانع‌تراشی می‌کنند، از انجمن ملی سلاح گرفته تا صنعت فست‌فود و مجتمع‌های زندان‌های خصوصی. (صص 223-218)

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

بی‌مهری و خیانت مادر به پدر، خانواده را دچار تشنج می‌کند. موجب می‌شود آلیسا نفرت عمیقی از عشق زمینی پیدا کند. آلیسا برای رفع این عقده به عشق آسمانی پناه می‌برد و نافرجامی برای خود و ژروم و ژولیت به بار می‌آورد... بکوشید از در تنگ داخل شوید. دری که به تباهی منتهی می‌شود، فراخ و راه آن گسترده است زیرا دری که به حیات منتهی می‌شود، تنگ است. برای ژروم این در همان در اتاق آلیسا است ...
گوشه‌هایی مهم از تاریخ تجدد در ایران... 6 محصل مسلمان از ایران، برای آموختن علوم جدید و آشنایی با تمدن غرب وارد لندن می‌شوند... روبه‌رو شدن با تندروهای مسیحی، تبشیری های متعصب، حلقه‌ی فراماسون‌های پنهان کار، انجمن‌های کارگری رادیکال... جامعه‌ای که تصویر دقیقی از آن در آثار جین آستین ترسیم شده است... یکی از آنها نام کتاب خاطرات خود از این سفر را «حیرت نامه» نامید ...
ماجرای گروه پیکان سیاه در زمان جنگ گل‌ها در انگلستان اتفاق می‌افتد... پدر ریچارد را کشته است تا بتواند قیم او شود و از دارایی‌اش سوءاستفاده کند... ریاکار، خائن، مرافعه‌جو و پیمان‌شکن است و حتی حاضر است در گرماگرم جنگ تغییر تابعیت بدهد تا بتواند از بدبختی شکست‌خوردگان بهره‌برداری کند... جان، در واقع جواناست! دختری یتیم که سر دانیل، قصد دارد او را به همسری ریچارد دربیاورد ...
بازنویسی بخشی از روایت هفت پیکر... یکی از چکمه‌های سمانه گم می‌شود... کابوس‌های جوانی را حکایت می‌کند که خاطرات پدر مرده‌اش، شهر زادگاهش یعنی اصفهان و رودخانه زاینده رود او را به مرز پریشانی می‌رساند... روایت‌گر پسر خنگی است که تا پیش از رفتن به مدرسه حرف نمی‌زند... باید به تنهایی چند اسیر عراقی را به پشت جبهه منتقل کند... تصمیم می گیرد که با همسر واقعی اش همبازی شود ...
ماجرای رستم و سهراب، تنها موردی است که در آن پدری ناخواسته فرزندش را -چون که معترض حکومت شاه ایران شده بود- می‌کشد و تراژدی فرزندکشی را رقم می‌زند... تنها زن باقرآباد که بلد است از روی کتاب شعر بخواند... با یکه‌بزن‌های دیگر به طمع پول همراه شده تا دل «آذر» را به دست بیاورد... اما آذر دلش برای زندگی با «گروهبان رستمی» هوایی شده... معلوم نمی‌شود این مادر متفاوت و قوی، چه تأثیری در زندگی سالار داشته ...