کتاب «کاخواره نایین» با زیر عنوان طلیعه دیوارنگاره‌های مکتب اصفهان نوشته سعید خودداری‌نایینی منتشر شد.

به گزارش ایبنا، این کتاب در 6 فصل و با تاکید و تمرکز بر تحلیل تاریخی نگاره‌های خانه پیرنیا نوشته شده است. در این اثر زمینه‌ تاریخی ساخت این بنای شاهانه و مالکیت تاریخی آن مورد بررسی قرار گرفته است سپس با مروری بر دیوارنگاره‌های دوره صفوی به روش‌ها و نمونه‌هایی از هنر دیوارنگاری قرن دهم اشاره شده است.

خانه تاریخی پیرنیا به عنوان یکی از مهمترین بناهای سنتی شهر نائین الگوی، مهم معماری و هنری خانه های تاریخی منطقه و کویر مرکزی ایران محسوب می‌شود. این خانه متعلق به دوران صفویه بوده و از اجزاء مختلفی از جمله ورودی، دالانهای متعدد ، هشتی، غلامگردش، ایوان شاه نشین، اتاق نشیمن، گودال باغچه، باغ و بخش‌های مختلف دیگر تشکیل شده. این بنا از مجموعه خانه‌های متعددی تشکیل شده که هرکدام با کاربردی متفاوت و مخصوص ساخته شده است.

این بنا خانه حاکم نائین بوده و در ابتدا شخصی به نام قاصی نورالهدی در این خانه زندگی می‌کرده. این بنا در دوره قاجار به خاندان پیرنیا رسیده و شخصی به نام میرزا احمد خان پیرنیا، حاکم نائین در این خانه زندگی کرده است.

مهمترین ویژگی هنری خانه تاریخی پیرنیا وجود نقاشی‌های دیواری و گچبری‌های زیبای آن در ایوان شاه نشین، اتاق تشریفات و اتاق مخصوص حاکم است.

موقعیت خانه پیرنیا در بافت تاریخی شهر نایین با توجه به کاربری امروزی آن فضاها، فنون اجرای نگاره‌ها در بنا، روش‌های پیاده کردن نقوش روی دیوارهای بنا، شرح نگاره‌های صفه، اتاق کرسی و بالاخانه، اشعار، تزیینات، داستان‌ها، موضوع نگاره‌ها، تفاوت‌ها و تشابهات میان سطوح مختلف تزیین شده، بررسی قاب‌های کتیبه‌ای و داستانی در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته و درباره آنها توضیح داده شده‌است.

در پایان کتاب هم مقایسه نگاره‌های هم دوره این بنا چون نگاره‌های کاخ چهل ستون قزوین، نسخه‌های خطی مصور، طرح‌های جلدسازی و نقوش فرشبافی قرن دهم، تحلیلی تاریخی صورت گرفته تا از طرفی زمان اجرای این نگاره‌ها مشخص شود و از طرف دیگر هنرمندانی که طرح این نگاره‌ها به دست آنها انجام یافته، شناسایی شوند.

مولف در پیشینه کتاب اشاره می‌کند که سال‌های نوجوانی خود را در نزدیکی این بنا سپری کرده و روزها جزییات آن را مورد توجه قرار داده است، و همواره فقدان مرجعی را که بررسی کاملی درباره این تزیینات انجام داده باشد احساس می‌کرده است. وی تاریخ تحقیق این دوره را متغیر در نظر گرفته و براساس آن پژوهش‌های کتابخانه‌ای و میدانی انجام داده است.

او در پژوهش میدانی سعی داشته نمونه‌های مشابه و نزدیک به بنا را شناسایی کند و مورد مقایسه و تطبیق قرار دهد. نویسنده تاکید دارد، معماری، ادبیات و نقاشی در این بنا به گونه‌ای با هم گره خورده‌اند که بررسی هر یک بدون توجه به دیگری راهگشا نخواهد بود. در مورد معماری بنا هنوز مواردی وجود دارد که نیازمند مطالعه و پژوهش باستان‌شناسانه بیشتری است که به دلیل تمرکز بر تزیینات بنا از طرح آنها خودداری شده است.

نویسنده در پیشینه کتاب به ویژگی‌های این بنا پرداخته است. به اعتقاد وی، یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های خانه پیرنیا (موزه مردم شناسی کویر نایین) تزیینات نقاشی و دیوارنگاره‌های این بناست.

وی معتقد است، دیوارنگاره‌ها در این پژوهش به معنای تزیینات اجرا شده روی دیوار شامل نقاشی‌هایی با مضامین ادبی، تزیینات اسلیمی و ختایی و کتیبه‌های است که مانند دیگر آرایه‌ها به منظور تزیین طرح اندازی شده‌اند.

خودداری‌نایینی‌ طی پژوهش و تحقیق درباره این موضوع به این نتیجه رسیده است که خانه پیرنیا یکی از موارد نادر از نظر اجرای تزیینات پرکار معماری و دیوارنگاری در منطقه‌ای خارج از پایتخت‌های ایران دوره صفوی است شهر نایین و بافت تاریخی آن در شرق استان اصفهان قرار گرفته است. عناصر موجود در بافت تاریخی شهر، بناها و آثاری از دوره‌های تاریخی اشکانی و ساسانی تا دوره قاجار و پهلوی است.

کتاب «کاخواره نایین» با زیرعنوان طلیعه دیوارنگاره‌های مکتب اصفهان نوشته سعید خودداری‌نایینی در شمارگان 1500 نسخه و با قیمت 12000 تومان از سوی موسسه تالیف، ترجمه و نشر آثار هنری «متن» به فروش می‌رسد. تصاویر مظفرعلی به عنوان یکی از هنرمندانی که در انجام تزیینات این بنا مشارکت داشته است به همراه تصاویر خانه پیرنیا یا کاخ اعیانی نایین برای نخستین بار در این اثر منتشر شده است.

دالان آزادی خیلی باریک است... سه نوع لویاتان وجود دارد: مستبد، غائب و دربند... در یک دست شمشیر و در دست دیگر عصا؛ هم مهربان هم خشمگین... در چین قرار است یک رتبه اعتباری اجتماعی به هر شهروند بدهند، بر اساس این اگر شما درخواست وام دادید می‌گویند بگذار ببینیم رتبه اعتبار اجتماعی شما چطور است، دیکتاتوری دیجیتال... دولت یا لویاتان دربند، آن دولتی هست که اعتبار خود را از جامعه و شهروندان می‌گیرد اما همیشه در برابر آن پاسخگو است ...
بی‌خود و بی‌جهت... فیلم «زن و شوهرها» را دوست دارد، فیلمی که تولیدش همزمان با رسوایی او و سون‌-یی شد... در مورد مادرش می‌نویسد: زن جذابی نبود و شبیه به گروچو مارکس بود... دو فرزندخوانده‌اش خودکشی کردند و سومی با توجه به اینکه دختر دوست‌داشتنی‌ای بود، در حالی‌که در سی سا‌لگی با بیماری ایدز دست‌وپنجه نرم می‌کرد، توسط میا رها شد تا صبح کریسمس در بیمارستان و در تنهایی فوت کند... هیچ داستان جالبی برای وودی آلن وجود ندارد ...
از تهران آغاز و به استانبول و سپس پاریس ختم می‌شود... در مواجهه با زن‌ها دچار نوعی خودشیفتگی است... ثریا تقریبا هیچ نقش فعالی در رمان ندارد... کِرم کمک‌کردن به دیگران را دارد خاصه که عشقی هم در میان باشد... اغلب آدم‌هایی که زندگی‌شان روایت می‌شود، آدم‌های ته خطی‌اند. حتی انقلابیون و آنان که در حال جنگ و مبارزه هستند... مثل نسلی در ایران و مهاجرانی در خارج... ...
اتی(احترام) به جهان می‌گوید: «تو هم بدبختی! از تو هم بدم میاد!» آری جهان(جهانگیر) هم بدبخت است، اما نه از آن رو که جنوبِ شهر زندگی می‌کند؛ یا پدر و برادرش در قبرستان، کتاب دعا و شمع می‌فروشند؛ یا «پراید» ندارد تا صدای ضبطش را تا ته! بلند کند... بلکه جهان بدبخت است، چرا که دختری را دوست دارد که جهانِ او را دوست ندارد. جهان برای «نجات» دختری دست و پا می زند، که خودش به جای اراده به تغییر، خیالِ «فرار» در سر می‌پرورد... ...
انسان تا عاشق نشود از خودمحوری و انانیت رهایی ندارد... باورهای زندگی‌ساز... وقتی انسان خودش را با یک باور یا یک تئوری یکی بداند، این موجب می‌شود هر که به نظر او حمله کرد، فکر کند به او حمله شده ... باورهای ما باید آزموده باشند نه ارثی... چون حقیقت تلخ است، انسان برای شیرین‌کردن زندگی به تعمیم‌های شتاب‌زده روی می‌آورد... مجموعه درس گفتارهای ملکیان درباره اخلاق کاربستی ...