یونس شکرخواه می‌گوید که فهم عمومی جامعه ما از اینترنت در دانلود کردن خلاصه شده است.

به گزارش مهر، نشست رونمایی از کتاب اینترنت و سواد مجازی تالیف مشترک سعید رضا عاملی و ابراهیم محسنی آهویی صبح روز دوشنبه 20 آبان در محل پژوهشگاه فرهنگ و هنر و ارتباطات برگزار شد.

در این نشست یونس شکرخواه در سخنانی  با اشاره به اینکه هر حرکتی در حوزه سواد مجازی که هنوز دانشی مجهول برای ما به شمار می‌رود، مغتنم است، عنوان کرد: موضوع اینترنت در اذهان عمومی ما هنوز موقعیت درستی ندارد. مفهوم سواد مجازی و حتی خود مفهوم فضای مجازی هم چنین وضعی را دارد. امروز نمی‌دانیم درباره اینترنت باید از چه تعریفی استفاده کنیم؟ معنای لغتی آن یعنی ورود در نت اما آنچه در آن در جامعه ما جاری و ساری است تنها پدیده دانلود است و هنوز بویی از شبکه بودنش را نبرده‌ایم. این مساله خیلی دردآور است. خیلی‌ها فکر می‌کنند اینترنت امری است نجات‌بخش  و دسترسی به آن اتفاقی بزرگ را برای ما رقم می‌زند اما واقعیت این است که اینترنت برای ما در ایران تنها اکسس فراهم کرده است و موقعیت ساخته اما یادمان نداده که اینترنت قرار بوده تکنولوژی توزیع باشد و هم افزایی ایجاد کند.

وی افزود: جالب است که بدانیم طبق بررسی این کتاب ما در ایران در مجموع بیش از 80 مطالعه درباره سواد مجازی نداریم که با آنها نمی‌شود دریایی را جست و بیشتر باید در میانشان دنبال دلیل‌گذاری بود.

سید وحید عقیلی رئیس تازه پژوهشکده ارتباطات پژوهشگاه فرهنگ و هنر و ارتباطات نیز در ادامه این نشست در سخنانی عنوان کرد: من در دانشگاه وقتی درس نظریه‌های ارتباطات را تدریس می‌کنم زیاد پیش می‌آید که دانشجویی از من سوال کند که نظریه ایرانی در ارتباطات هم داریم یا خیر؟ متاسفم که باید بگویم که نه تنها نظریه که حتی مفهوم سازی هم نکرده‌ایم اما خوشحالم که در این کشور با کتابی مثل این اثر روبروییم که 500 رفرنس خارجی دارد و 150 رفرنس داخلی که بخش زیادی از آنها کتاب‌های خود دکتر عاملی است.

وی با اشاره به اینکه بسیاری از تعبیر و واژه‌های این اثر برای نخستین بار به مخاطب ایرانی عرضه شده است، گفت: آقای عاملی وارد کننده موضوع سواد دو فضایی در ایران به شمار می‌روند و جزو نخستین افرادی بودند که موضوع جامعه دانش را در ایران به بحث کذاشتند؛ جامعه‌ای که از قضا مجازی است و در عین حال به شدت نیز حقیقی است. فضای مجازی همه مفاهیم پیرامون ما را تغییر داده است و ما باید در تعاریفمان با این مفاهیم تازه تجدید نظر کنیم.

وی با تاکید بر جنبه‌های آموزشی این کتاب گفت: ما در این کتاب با مفاهیم تازه بسیاری روبرو هستیم.امروزه شتاب علم به قدری زیاد است که حدی ندارد. سواد مجازی هم علمی تازه و در برگیرنده 18 نوع زیرشاخه است. این کتاب در چنین فضایی سعی کرده مفهومی تازه از آموزش در فضای مجازی ارائه کند و راه تازه‌ای برای درک آن باز کند.

در بخش پایانی نشست نیز سعید رضا عملی در سخنانی با اشاره به اینکه موضوع سواد در فضای مجازی را برای بار نخست 18 سال قبل مطرح کرده است گفت: نخستین کتاب در این زمنیه با عنوان زمان مجازی در سال 78 نوشته شد و پس از آنکه ماهیت این مساله باز شد به سراغ موضوع کار مجازی رفتیم و گفتیم که در این ماهیت تازه دیگر با روابط خطی انیشتینی در ارتباط نیستیم. بلکه با مفهوم همزمانی و همه‌جایی در ارتباط هستیم. 

عاملی افزود: فضای مجازی دارای عملکرد واقعی است و ما در دوره‌ای به سر می‌بریم که همه اجزای طبیعی زندگی ما در این فضا در حال بازتولید هستند و در رقابت با اجزای واقعی هستند. سواد در این فضا یک توانایی است برای رمزگشایی و فهم کلمه. هرجا سواد مطرح می‌شود با رمزی بودن و رمزی شدن روبروییم. بحث سواد مجازی هم این مساله مستثنی نیست و البته هنوز وارد فهم غوغاگون آن نشده‌ایم. این کتاب و مدل نگارش آن پاسخی بود به خطراتی که این فضا ما را با آن مواجه می‌کند. البته می‌دانیم که نگاه به این فضا تنها با دیدگاه آسیب‌زا بودنش ما را به جایی نیمی رساند. می‌دانیم که جهان مجازی جهانی پر از شر است اما می‌شود از آن استفاده بهینه کرد و برای این کار باید به سراغ یک مدل و سواد تازه در آن بود.

وی در همین زمنیه گفت: ما مسلمانیم و مسلمانی ما فقط عقیده‌مان نیست. ما اسلام را یک حقیقت هستی شناسانه می‌دانیم. خداوند تدبیری برای هستی اندیشیده و جهان را با آن خلق کرده است. این تدبیر باید در نگاه ما بنشیند.

فرم اولیه‌ای که سال 84 به ارشاد ارایه دادیم، کاملا فرم سناریویی داشت... «مکبث» بهترین کار شکسپیر است... موضوع‌های همیشگی که گرفتارش هستیم. جاه‌طلبی. قدرت‌طلبی. نقش تعیین‌کننده زن‌ها، خیانت و... شما فقط از آقازاده‌ها صحبت می‌کنید. از خانم زاده‌ها صحبت نمی‌کنید... به دلیل ممیزی سه بار اسم کتاب را عوض کردم... گفته بودند از نظر لوکیشن و هزینه و اینها برای ساخت در ایران دشوار است ...
اطلاعات ریز و دقیقی از افراد، جریان‌ها و تحولات لحظه به لحظه‌ای که در نیمه نخست حکومت مصدق ارایه می‌دهد... باید توجه داشت که در جدال بین کاشانی و مصدق، هر دو جناح به تدریج به این نتیجه رسیدند که نیازی به طرف مقابل ندارند... دکتر مصدق یا نخواست یا نتوانست برخی پیشنهادهای بین‌المللی مثل پیشنهاد بانک جهانی را در مساله نفت قبول کند و جامعه بین‌المللی را به این سوق داد که دولت ایران سازش‌ناپذیر، مذاکره‌ناپذیر و مصالحه‌ناپذیر است ...
یک پیشگویی انجام می‌شود و پدر برای محافظت از پسرش و پسر برای نجات جان خود به تکاپو می‌افتند... هر کسی تو این مملکت چند پدرخوانده دارد. پدرخوانده دولت، خدا، سردار، مافیا و … وقتی به خانه می‌آمد کتاب می‌خواند و با شوریدگی و سرگشتگی درباره آنها صحبت می‌کرد. من هم می‌خواستم مثل آن نویسنده‌ها کتاب بنویسم و مثل آنها نویسنده شوم. توی خانه از این سردار و فلان شخصیت تعریف نمی‌کرد بلکه مسخره‌شان می‌کرد ...
هفته‌هاست که حتی یک ماهی نیامده است که به طعمه‌ی قلاب‌های او دهن بزند، ولی ناامید نمی‌شود و برای بار هشتاد و پنجم راه دریا را در پیش می‌گیرد... وقت ظهر، ماهی بزرگی به قلاب می‌اندازد... ماهی در اعماق حرکت می‌کند و قایق را به دنبال خود می‌کشد...ماهی‌گیر پیر زمزمه می‌کند: «ای ماهی، من دوستت دارم و احترامت می‌گذارم، خیلی احترامت می‌گذارم. ولی تو را خواهم کشت»... ماهی سیمین‌فامْ سرانجام خط‌های ارغوانی پوست خود را بر سطح دریا نشان می‌دهد ...
به رغم کم‌حجم بودنش در واقع یک کتابخانه عظیم است... یکی از چالش‌های زمخشری در تفسیر کشاف این بود که مثلا با عرفا گلاویز است، چون عقل کلی که عرفا مطرح می‌کنند برای‌شان قابل قبول نیست... از لحاظ نگرشی من اشعری هستم و ایشان گرایشات اعتزالی دارد... حاکم مکه وقتی می‌بیند زمخشری به مکه می‌رود، می‌گوید اگر تو نمی‌آمدی، من می‌خواستم به خوارزم بیایم و تقاضا کنم این متن را به پایان برسانی... هنوز تصحیح قابل قبولی از آن در اختیار نداریم ...