مجموعه ۳ جلدی «شاهنامه فردوسی به زبان ساده برای جوانان» نوشته مصطفی جمشیدی و با ویرایش و تعلیقات سامان اصفهانی، توسط نشر ترنگ راهی بازار نشر شد.

به گزارش مهر، میرجلال‌الدین کزازی پژوهشگر و استاد ادبیات شناخته‌شده کشور نیز برای این‌مجموعه دیباچه‌ای با عنوان «ورجاوندِ بی‌همانند» نوشته که در آن درباره شاهنامه و ضرورت بازنویسی‌اش برای جوانان گفته است.

شاهنامه فردوسی برای نوجوانان مصطفی جمشیدی

مصطفی جمشیدی متولد سال ۱۳۲۰ در قزوین است که در سال ۱۳۴۲ پس از دریافت دیپلم ریاضی به استخدام آموزش و پرورش درآمده و در دبستان‌های شمیران به تدریس پرداخت. او در سال ۱۳۴۸ مدرک کارشناسی بازرگانی و در سال ۱۳۵۷ هم مدرک کارشناسی ارشد مدیریت را دریافت کرد. مشاغلی که جمشیدی طی سالیان و دهه‌های مختلف داشته، ارتباطی به ادبیات و شاهنامه ندارند اما او طی این‌سال مشغول گردآوری، تدوین و بازنویسی این اثر مهم ادبیات فارسی بوده است.

مجموعه مذکور، ۷ کتاب یا فصل دارد که در حجم ۵۹۹ صفحه گرد آمده‌اند. عناوین اصلی کتاب اول که ابتدا «پیش‌گفتار»، «سخن آغازین» و «ستایش سلطان محمود» را شامل می‌شود، به این‌ترتیب است: کیومرث، هوشنگ، تهمورث، جمشید، ضحاک، فریدون، منوچهر، نوذر، زَوِطهماسب، گرشاسب، کی‌قباد، کی‌کاووس. در کتاب دوم هم مخاطب با این عناوین اصلی روبرو می‌شود: پادشاهی کی‌کاووس، داستان رستم و سهراب، سیاوش، پادشاهی کی‌خسرو. هرکدام از عناوین اصلی نامبرده، عناوین فرعی زیادی را شامل می‌شوند که این‌عناوین فرعی در کتاب سوم از جلد اول مجموعه، از «خوار کردن خسرو توس را» شروع شده و به «باز آمدن بیژن با گستهم» می‌رسد.

کتاب چهارم هم با پیشگفتار و ادامه داستان کیخسرو آغاز شده و با سپردن شاهی به بهمن و مرگ گشتاسپ پایان پیدا می‌کند. کتاب پنجم هم این عناوین اصلی را در بر می‌گیرد: پادشاهی بهمن اسفندیار، پادشاهی همای،‌ پادشاهی داراب، پادشاهی دارا، پادشاهی اسکندر، داستان کرم هفتواد، پادشاهی اردشیر، پادشاهی شاپور، پادشاهی بهرام بهرام، پادشاهی شاپور پسر شاپور، پادشاهی بهرام گور. در کتاب ششم ابتدا پیشگفتار و سپس ادامه داستان بهرام گور چاپ شده و سپس با پادشاهی پیروز پسر یزدگرد، پادشاهی بلاش پسر پیروز، پادشاهی قباد پیروز و در نهایت پادشاهی هرمزد ادامه پیدا می‌کند.

کتاب هفتم، آخرین فصل مجموعه «شاهنامه فردوسی به زبان ساده برای جوانان» است که با «پادشاهی خسروپرویز سی و هشت سال بود» آغاز می‌شود و با داستان باربد رامشگر ادامه پیدا می‌کند. چند بخش پایانی کتاب هفتم، پیش از رسیدن به کتابنامه از این قرارند: کشته‌شدن یزدگرد به دست خسرو آسیابان، بر تخت نشستن ماهوی سوری، لشگر کشیدن بیژن به جنگ ماهوی سوری، جنگ بیژن با ماهوری و کشته شدن ماهوی، تاریخ انجام شاهنامه.

جلد اول مجموعه، کتاب‌های اول تا پایان چهارم را شامل می‌شود. جلد دوم نیز از کتاب پنجم شروع شده و تا پایان این‌فصل ادامه دارد. سوم جلد مجموعه مذکور هم دربرگیرنده کتاب‌های ششم و هفتم است.

در قسمتی از «پادشاهی شاپور پسر شاپور» از این‌مجموعه می‌خوانیم:

پادشاهی شاپور پسر شاپور پنج سال و چهار ماه بود

پس از آنکه شاپور به جای پدر بر تخت شاهی تکیه زد، به ناموران باخرد و موبدان جهان‌دیده چنین گفت: بدانید که آغاز همه تباهی‌ها دروغ است،‌ پس هرگز به گرد دروغ نگردید! هنگام سخن گفتن سنجیده و کم سخن بگویید که مرد بسیارگوی از آبروی خود خواهد کاست! برای رستگاری چهار گوهر را بایست ارج نهید: فراگرفتن هنرهای مختلف،‌ آزاده بودن، میانه‌روی در هر کار و گزافه‌نبودن. اگر این چهار گوهر را گرامی بدارید، همواره جهان‌آفرین یار و یاور شما خواهد بود.

پنج سال و چهار ماه از پادشاهی شاپور گذشته بود که روزی با تعدادی از همراهان به شکارگاه رفت. پس از شکار و خوردن غذا، شاپور به چادر خویش رفت و به استراحت پرداخت. پس از اندک زمانی، باد و طوفان سختی درگرفت و بر اثر شدت باد، تیرک چادر شاپور شکست و بر سر او فرود آمد و او را کشت...

۳ جلد این‌مجموعه با شمارگان هزار نسخه به چاپ رسیده‌اند و در مجموع، هزار و ۵۳۸ صفحه حجم دارند.

ایران را با شیلی مقایسه کرده‌اند و از اینکه چرا محمدرضا شاه همچون پینوشه با حمایت آمریکا انقلابیون را در ایران سرکوب نکرده و حمام خون راه نینداخته ناراضی هستند... یک نظامی خودساخته و گستاخ با تغییراتی برق آسا برای ایجاد ترقیاتی که بیشتر از سطح فرهنگ و سواد او بود یا جوانی ضعیف که اگر چه تربیت و آموزشی عالی داشت اما عملا در پانزده سال نخست سلطنتش قدرتی نداشت ...
سیمین جان، عزیز دلم، دختر سیاه‌سوخته شیرازی، چه بگویم؟ عمرم! جان من به لب آمد تا کاغذت رسید... سیمین جان، یک خریت کرده‌ام که ناچارم برایت بنویسم... هوای تو را بو کردم و در جست‌وجوی تو زیر همه درخت‌ها را گشتم ... همین‌طور گریه می‌کردم و هق‌هق‌کنان می‌رفتم... همین یک دسته کوچک مو کافی است... دانه دانه مرتب کرده‌ام و وسط آن را با یک نوار کوچک چسب روی یکی از عکس‌هایت چسبانده‌ام و بو می‌کنم. و راستی چه خوب بوی تو را دارد ...
گروهی از دانش‌آموزان انگلیسی هشت تا سیزده ساله... نخست می‌کوشند تا سازمان اجتماعی و سیاسی ثابتی برقرار کنند... بعد از آنکه ماده خوکی را به نحو وحشتناکی می‌کشند توتمی تأسیس می‌کنند... جزیره به صورت جهنمی درمی‌آید. شکارچیانِ ژولیده‌مو، با بدن نقاشی‌شده، مانند جنگجویان، مسلح به نیزه و تشنه‌ی خون... قصه قابل تفسیرهای مختلف (فرویدی، جامعه‌شناختی و مابعدالطبیعی) است ...
در آغاز دهه‌ی 60 انتشار یافت که خود شاهد جنبش فرهنگی نیرومندی بود: در امریکای شمالی، نخستین نسلی که با تلویزیون بزرگ شده بود، به سن رشد می‌رسید... گسترش فرهنگ کتاب اندیشه‌ی فردیت و ساختار اجتماعی دولت ملی را پدید آورد... با کشف الکتریسیته در مرحله‌ی چهارم تحول، جریان جایگزینی یک «کهکشان» تازه، با «کهکشان گوتنبرگ» آغاز می‌شود... نسل‌هایی که با تلویزیون و دیگر رسانه‌های نوین بزرگ شده‌اند، این توانایی را می‌یابند که آن یکپارچگی روانی جامعه‌ی قبیله‌ای را در «دهکده‌ی جهانی» برقرار سازند ...
مرد جوانی که همیشه در میان بومیان امریکایی زندگی کرده است... آنچه را می‌اندیشد ساده‌دلانه می‌گوید و آنچه را می‌خواهد انجام می‌دهد... داوری‌هایی به‌اصطلاح «ساده‌لوحانه» ولی آکنده از خردمندی بر زبانش جاری می‌شود... او را غسل تعمید می‌دهند... به مادر تعمیدی خود دل می‌بندد... یک کشیش یسوعی به او چنین تفهیم می‌کند که به هربهایی شده است، ولو به بهای شرافتش، باید او را از زندان رها سازد... پزشکان بر بالین او می‌شتابند و در نتیجه، او زودتر می‌میرد! ...