رمان «اوربیتال» [Orbital] نوشته سامانتا هاروی [Samantha Harvey] به عنوان برنده جایزه بوکر ۲۰۲۴ انتخاب شد.

اوربیتال» [Orbital] نوشته سامانتا هاروی [Samantha Harvey]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، نویسنده بریتانیایی سامانتا هاروی برای رمان کوتاهی با عنوان «اوربیتال» یا «مدار» به عنوان برنده جایزه بوکر ۲۰۲۴ معرفی شد تا جایزه ۵۰ هزار پوندی این رقابت را به نام خود کند.

وی شامگاه سه شنبه ۲۲ آبان این جایزه را در مراسمی که در لندن برگزار شد، از دست پل لینچ، برنده سال پیش، دریافت کرد.

جایزه بوکر مهم‌ترین جایزه جهان برای یک اثر داستانی انگلیسی زبان است. این جایزه به نویسندگانی از هر جای دنیا که به زبان انگلیسی بنویسند و اثرشان در بریتانیا یا ایرلند منتشر شده باشد، تعلق می‌گیرد. بیش از ۵۰ سال است که این جایزه اهدا می شود تا از استعدادهای در سطح جهانی تجلیل کند.

«اوربیتال» که پنجمین رمان و ششمین کتاب هاروی است، در طول یک روز از زندگی ۶ فضانورد در ایستگاه فضایی بین‌المللی اتفاق می‌افتد. در طول این ۲۴ ساعت، آنها ۱۶ طلوع و ۱۶ غروب خورشید را روی سیاره آبی خاموش خود مشاهده می‌کنند، قاره‌ها را در گذشته مرور می‌کنند و در فصول گذشته می‌رانند و یخچال‌ها و بیابان‌ها، قله‌های کوه‌ها و موج‌های اقیانوس‌ها را می‌بینند. هیات داوران از این رمان به عنوان اثری فشرده یاد کرد که در عین حال به زیبایی ما را به تماشای شکوه و جلال زمین دعوت می‌کند و در عین حال بر ارزش فردی و جمعی زندگی هر انسانی تامل می‌کند.

سامانتا هاروی، نویسنده بریتانیایی، یکی از ۵ نویسنده زنی بود که در فهرست نهایی جایزه امسال جای داشت و اولین نویسنده زنی است که از سال ۲۰۱۹ این جایزه را برده است.

«اوربیتال» پرفروش‌ترین کتاب از رقبای فهرست نهایی بوکر در بریتانیاست و بیش از مجموع فروش ۳ برنده جایزه بوکر سال‌های اخیر، فروخته است و نیز اولین کتاب برنده جایزه بوکر است که داستانش در فضا می‌گذرد.

این کتاب با تنها ۱۳۶ صفحه، از نظر حجم، دومین کتاب کم حجمی است که برنده این جایزه شده و نیز کوتاه‌ترین بازه زمانی را پوشش می‌دهد، زیرا داستانش تنها در ۲۴ ساعت می‌گذرد.

ادموند دی وال، رییس داوران ۲۰۲۴، درباره رقابت امسال گفت: در سالی فراموش نشدنی برای داستان، کتابی درباره دنیایی زخم خورده موفق به کسب جایزه شد. گاهی شما با یک کتاب روبه‌رو می‌شوید و نمی‌توانید بفهمید که چگونه رویدادی معجزه‌آسا رخ داده است. ما به عنوان داور مصمم بودیم کتابی را پیدا کنیم که ما را تکان دهد، کتابی که ظرفیت و طنین داشته باشد و بخواهیم آن را با دیگران به اشتراک بگذاریم. ما همه چیز را می‌خواستیم.

وی افزود: «اوربیتال» کتاب ماست. سامانتا هاروی رمانی نوشته که با زیبایی ۱۶ طلوع و ۱۶ غروب خورشید را تصویر می‌کند. همه و هیچکس موضوع کتاب است، زیرا ۶ فضانورد در ایستگاه فضایی بین‌المللی دور زمین می‌چرخند و گذرگاه‌های آب‌وهوا را در میان شکنندگی مرزها و مناطق زمانی مشاهده می‌کنند. هاروی با زبانی غزل‌واره و در عین حال تیز دنیای ما را برای ما غریب و جدید می‌کند.

سارا کالینز رمان‌نویس برنده جایزه، گاردین جاستین جردن ویراستار؛ یییون لی نویسنده و پروفسور مشهور و نیتین ساوهنی نوازنده، آهنگساز و تهیه کننده هیات داوران امسال این جایزه را تشکیل داده بودند. آنها برنده امسال را از بین ۱۵۶ کتاب منتشر شده بین یکم اکتبر ۲۰۲۳ تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۴ انتخاب کردند.

«جیمز» نوشته پرسیوال اورت نویسنده آمریکایی، «دریاچه آفرینش» نوشته ریچل کوشنر نویسنده آمریکایی، «حفظ شده» نوشته آن مایکلز نویسنده کانادایی، «امانت‌داری» نوشته یائل ون در وودن نویسنده هلندی و «حیاط سنگی عبادی» نوشته شارلوت وود نویسنده استرالیایی دیگر نامزدهای فهرست نهایی امسال بوکر بودند تا فهرستی را تشکیل دهند که از۵ نویسنده زن و یک نویسنده مرد تشکیل شده بود.

................ هر روز با کتاب ................

جنگیدن با فرهنگ کار عبثی است... این برادران آریایی ما و برادران وایکینگ، مثل اینکه سحرخیزتر از ما بوده‌اند و رفته‌اند جاهای خوب دنیا مسکن کرده‌اند... ما همین چیزها را نداریم. کسی نداریم از ما انتقاد بکند... استالین با وجود اینکه خودش گرجی بود، می‌خواست در گرجستان نیز همه روسی حرف بزنند...من میرم رو میندازم پیش آقای خامنه‌ای، من برای خودم رو نینداخته‌ام برای تو و امثال تو میرم رو میندازم... به شرطی که شماها برگردید در مملکت خودتان خدمت کنید ...
اگر بخواهم فیلمی بسازم که بگویم دروغ چیز بدی است باور نمی‌کنند، چون دروغ یک امر جاری در این مملکت است. قبحش از بین رفته... ما بچه‌مسلمان بودیم. اما می‌گفتند این مسلمان نیست... وقتی به آدمی که در کار سینماست می‌گویند اجازه کار نداری، یعنی با شکنجه او را می‌کشند... می‌توانند من را زمین بزنند اما نمی‌توانند من را روی زمین نگه دارند، من بلند می‌شوم... فردین عاشقانه مردم را دوست داشت ...
غالباً خشونتِ خود را زیر نام «دفاع از خود» پنهان می‌کنند. باتلر می‌پرسد: این «خود» کیست که حق دارد برای دفاع از بقای خود، دیگری را نابود کند؟ او پیشنهاد می‌دهد که ما باید «خود» را نه به عنوان یک فردِ مجزا، بلکه به عنوان بخشی از یک کلِ پیوسته تعریف کنیم. اگر من به تو آسیب بزنم، درواقع به ساختاری که بقای خودم به آن وابسته است آسیب زده‌ام ...
20 سال پیش خانه در دامنه‌ی آتشفشان کردیم؛ بدان امید که چشم بر حقیقت بگشاییم... شرح همسایگی خاکستر و دود و آتش؛ نه گفتنی ست، نه خواندنی؛ که ما این خانه‌ی دور از نفت! به شوق و رغبت برگزیده بودیم و هیچ منت و ملامتی بر هیچ دولت و صنف و حزب و نماینده‌ای نداشتیم و نداریم ...
او اگرچه همچون «همینگوی»، روایتگری را مقدم بر توصیف‌گری «زولا» قرار می‌دهد، اما این روایتگری کاملا «ایرانیزه» و بومی شده است... نویسنده با تشخص‌بخشی به کلیسای «تارگمانچاتس» از این بنا، یک شخصیت تاریخی در داستان می‌آفریند، شخصیتی ارمنی! در قلب تهران... ملک بدرقه، شکارچی کلمات مقدس و فاتحه‌های سرگردان است، ملکی که مأمور است فاتحه‌های فرستاده‌شده و سرگردان را برای افراد بی‌وارث و بد‌وراث شکار کند ...