رازهای جنگ دوم جهانی | آرمان ملی


«بلچلی پارک» [The secret life of Bletchley Park] [اثر سینکلر مک‌کی Sinclair McKay] بخشی از تاریخ جنگ دوم جهانی است: کتاب در 29 فصل به ارائه توضیحات بسیار مبسوطی در خصوص چگونگی رمزگشایی پیام‌های ارتش آلمان طی جنگ جهانی دوم می‌پردازد. درواقع عنوان کتاب از نام مرکزی گرفته شده که با هدف گشودن رمزهای این پیام‌ها در پنجاه کیلومتری شمال لندن اداره شده و افراد بسیاری از جمله دختران خانواده‌های اشراف بریتانیا، کارگران کارخانه‌ها، دانشجویان دانشگاه‌های طراز اول و زنان نیروی هوایی در کنار نخبگان و استادان بریتانیایی در این مرکز با یکدیگر همکاری داشته‌اند.

بلچلی پارک» [The secret life of Bletchley Park] [ سینکلر مک‌کی Sinclair McKay]

هر پیامی که استراق سمع می‌شده یا هر سیگنالی که از هر کاپیتان، فرمانده لشکر، کشتی جنگی یا زیردریایی آلمان ارسال می‌شده به صورت حروف بی‌ربط و درهم‌ریخته رمزگذاری و در گروه‌های چهارتایی یا پنج‌تایی از طریق امواج رادیویی فرستاده می‌شده است. این پیام‌ها به وسیله ایستگاه‌های شنود سواحل بریتانیا جمع‌‌آوری شده و در اسرع وقت به بلچلی پارک منتقل می‌شده تا مغزهای قدرتمندی که در آنجا با یکدیگر همکاری داشتند، با استفاده از تکنولوژی رمزگشایی این پیام‌ها را بگشایند.

نویسنده در فصول ابتدایی کتاب به کلیات موضوع و توصیف محل این رویداد پرداخته است. خواننده در همین فصول می‌تواند اطلاعاتی نیز درباره ابزار و سیستم چگونگی رمزگشایی پیام‌ها به دست بیاورد. هر فصل علاوه بر شماره با جمله‌ای عنوان‌بندی شده که مأموریت آن فصل را به خوبی برای مخاطب مشخص کرده است. عناوین چون «1939: سالی که ناممکن ممکن می‌شود»، «1940: دستگاه‌های بمب»، «1941: بلچلی و چرچیل» و «1943: خطرات حرف‌های نسنجیده» از جمله همین عناوین هستند. در فصل آخر نیز تصاویری از افراد، جلسات و گوشه‌وکنار ساختمان و محوطه بلچلی پارک به همراه توضیحات تکمیلی در اختیار خواننده قرار داده شده است.

در فصول ابتدای کتاب خواننده می‌تواند با ابزار رمزگشایی در بلچلی پارک آشنایی پیدا کند. به نظر می‌رسد مهم‌ترین این وسایل «انیگما» باشد. دستگاهی جمع‌وجور، خوش‌طرح و چیزی شبیه ماشین تحریر چراغ‌دار که بخش‌های مختلف ارتش از آن استفاده می‌کردند. این دستگاه میلیون‌ها ترکیب از حروف الفبا را می‌ساخته تا محرمانه‌ترین ارتباطات آلمانی‌ها را پوشش دهد و براساس اطلاعات این کتاب، مردان و زنان به‌کارگرفته‌شده در این مرکز، وظیفه رمزگشایی از پیام‌های آن را داشته‌اند.

اما چیزی که باعث شده این کتاب 400 صفحه‌ای با این حجم اطلاعات سیاسی و نظامی تا اندازه‌ای برای افرادی که چندان نیز به این‌گونه اطلاعات علاقه‌مند نیستند نیز جالب به نظر بیاید، اشاره به روحیات و روابط انسانیِ افرادی است که چند سال در این مرکز در کنار یکدیگر به کار و زندگی مشغول بوده‌اند. جوان‌بودن اکثر سربازان وظیفه تأثیر عمیقی بر حال‌وهوای این تشکیلات داشته و نویسنده به خوبی توانسته جدیت، انرژی، وظیفه‌شناسی و تعهد آمیخته به شادابی و سرزندگی آنان به‌ویژه در اوقات فراغت‌شان را به رشته تحریر درآورد. مخاطب با مطالعه این کتاب به‌خوبی متوجه این موضوع می‌شود که بیشتر ساکنان بلچلی پارک از طبقه متوسطی بوده‌اند که حضورشان در آن مرکز به‌جای ایجاد وقفه در تحصیل‌شان به‌نوعی کسب تجربه خاص دانشگاهی تبدیل شده است. از سوی دیگر خیلی از همین افراد پس از آشنایی در این محیط با یکدیگر ازدواج کرده‌اند.

شاید به همین دلیل که این افراد بیشتر از گروه باهوش طبقه متوسط جامعه بوده‌اند. وینستون چرچیل، بزرگ‌ترین حامی و مشوق بلچلی پارک، کارکنان این مرکز را به غازهایی تشبیه کرده که بی‌سروصدا تخم طلا می‌گذاشتند. به‌نظر می‌رسد درواقع کتاب از آن دسته مواردی است که با قلمی روان و به دور از پیچیدگی‌ها و عبارات و اصطلاحات تخصصی، چگونگی رمزگشایی پیام‌ها در زمان جنگ جهانی دوم را توضیح می‌دهد.

در فصول پایانی کتاب، خواننده درمی‌یابد که این محل هم‌اکنون به موزه‌ای شگفت‌انگیز تبدیل شده و سالانه حدود 200 هزار نفر از آن بازدید می‌کنند. بدون تردید آلونک‌های بازسازی‌شده، نمایش طرز کار انیگما، دستگاه‌های کلاسوس و بمب و... برای خواننده امروزی که اغلب با کامپیوتر آشنایی دارند خالی از لطف نیست.

در میان انبوه اطلاعات تخصصی و نظامی کتاب، نویسنده با گنجاندن نقل قول‌ها و خاطرات ساکنان بلچلی پارک از روزگار سکونت و زندگی در آن مرکز، توانسته به خوبی جاذبه و کشش لازم برای پیگیری فصول و کشاندن خواننده تا پایان کتاب را ایجاد کند. فصولی چون «اتاق‌های یخ و توالت‌های توی حیاط»، «گنجشک‌ها و چکاوک‌ها»، «زندگی هنری در بلچلی پارک» و «خوراکی و نوشیدنی و چای زیاد» از جمله همین فصول هستند.

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

استالین آرزو داشت در نوشته‌ای ادبی جاویدان شود... کتاب را خود استالین، احتمالا با بغضی در گلو و خشمگین از شوخی تاریخ، در فهرست کتاب‌های ممنوعه گذاشت... تئاتر او درباره مولیر توقیف شده بود. جان همسرش، یلنا، در خطر بود. مدت‌ها بود نتوانسته بود چیزی بنویسد و چاپ کند و روی صحنه ببرد... عذاب وجدان می‌گیرد. دوروبرش خالی شده است. اطرافیانش یکی‌یکی به جرم خیانت ناپدید، دستگیر و یا کشته می‌شوند. ...
از اوان‌ جوانی‌، سوسیالیستی‌ مبارز بود... بازمانده‌ای از شاهزاده‌های منقرض شده (شوالیه‌ای) که از‌ حصارش‌ بیرون‌ می‌آید و در صدد آن است که حماسه‌ای بیافریند... فرانسوای‌ باده گسار زنباره به دنیا پشت پا می‌زند. برای این کار از وسایل و راههای کاملا درستی استفاده نمی‌کند‌ ولی‌ سعی در بهتر شدن دارد... اعتقادات ما با دین مسیح(ع) تفاوتهایی دارد. و حتی نگرش مسیحیان‌ نیز‌ با‌ نگرش فرانسوا یا نویسنده اثر، تفاوتهایی دارد ...
فرهنگ و سلطه... صنعت آگاهی این اعتقاد کاذب را برای مردم پدید می‌آورد که آنها آزادانه سرنوشت خود و جامعه‌شان را تعیین می‌کنند... اگر روشنفکران از کارکردن برای صنعت فرهنگ سر باز زنند، این صنعت از حرکت می‌ایستد... دلش را خوش می‌کرد سلیقه‌اش بهتر از نازی‌هاست و ذهنیت دموکراتیک خویش را با خریدن آنچه نازی‌ها رو به انحطاط می‌خواندند، نشان دهد... در اینجا هم عده‌ای با یکی‌کردن ادبیات متعهد با ادبیات حزبی به هر نوعی از تعهد اجتماعی در ادبیات تاخته‌اند ...
دختر بارها تصمیم به تمام‌کردن رابطه‌شان می‌گیرد اما هر بار به بهانه‌های مختلف منصرف می‌شود. او بین شریک و همراه داشتن در زندگی و تنهابودن مردد است. از لحظاتی می‌گوید که در تنهایی گاهی به غم شدیدی دچار می‌شود و در لحظه‌ای دیگر با خود تصور می‌کند که شریک‌شدن خانه و زندگی از تنها بودن هم دشوارتر است و از اینکه تا آخر عمر کنار یک نفر زندگی کند، پیر شود، گرفتار هم شوند و به نیازها و خُلق و خوی او توجه کند می‌نالد ...
دکتر مجد در کتاب «قحطی بزرگ و نسل کشی در ایران» برای اولین بار اسناد مربوط به قتل عام بیش از 10 میلیون ایرانی در قحطی «عمدی» جنگ جهانی اول را با تکیه بر اسناد و مدارک و گزارش‌های آرشیو وزارت امور خارجه‌ی آمریکا و آرشیو روزنامه‌ها منتشر کرده است... در ایرلند مردم برای یادآوری جنایت بریتانیا در قحطی سیب‌زمینی؛ هر سال هفته‌ی بزرگداشت کشته‌شدگان قحطی دارند... ملت ایران به ققنوس تشبیه شده و به فاجعه عادت کرده است ...