کارشناس بخش فارسی کتابخانه بین‌المللی کودکان مونیخ با اعلام خبر انتشار «فهرست کلاغ سفید ۲۰۲۰» به معرفی آثار ایرانی این فهرست و چگونگی تهیه آن پرداخته است.

 فهرست کلاغ سفید 2020 the-white-ravens-2020

به گزارش کتاب نیوز به نقل از  ایسنا به نقل از شورای کتاب کودک، رویا مکتبی‌فرد با بیان این‌که امسال در بخش فارسی فهرست «کلاغ سفید» چهار اثر از ایران وارد و به مخاطبان بین‌المللی این فهرست معرفی شد، این کتاب‌ها را به شرح زیر معرفی کرد:

«چه فکر خوبی»، نویسنده و تصویرگر نرجس محمدی. تهران: طوطی، ١٣٩٨.
«سیمرغ: برگرفته از منطق الطیر عطار نیشابوری» بازنویسی مرجان فولاوند؛ تصویرگر محمد بررنگی. تهران: مدرسه، ١٣٩٨.
«دست‌هایم را در باغچه می‌کارم» اثر فروغ فرخزاد؛ تصویرگر هدی حدادی. تهران: میرماه، ١٣٩٨.
«گفت‌وگوی جادوگر بزرگ با ملکه جزیره رنگ‌ها» نوشته‌ جمشید خانیان. تهران: افق، زمستان ١٣٩٧ [۲۰۱۹].

او افزود: همانند بسیاری از پدیده‌ها، اتفاقات و جریان‌های دیگر که امسال تحت تأثیر همه‌گیری جهانی کرونا قرار گرفته‌اند، فهرست کلاغ سفید امسال نیز با روالی متفاوت و همین‌طور فرمتی دیگرگون تهیه و منتشر شده است. امسال برای اولین‌بار به دلیل محدودیت‌های پستی و برگزار نشدن نمایشگاه کتاب بولونیا که یکی از مهم‌ترین نقاط دسترسی ما به کتاب‌های جدید ایرانی و همین‌طور سایر زبان‌ها و ملیت‌هاست، بخش تحریریه فهرست کلاغ سفید موافقت کرد که کار بررسی، ارزیابی و انتخاب نهایی آثار برای درج در فهرست بر اساس نسخه پی‌دی‌اف کتاب‌ها انجام شود و برای اولین‌بار الزام وجود نسخه چاپی کتاب در کتابخانه موقتاً برداشته شد. اما ناشران این آثار در هر حال ملزم هستند در اولین فرصت ممکن نسخه چاپی این کتاب‌ها را به دست ما برسانند.

مکتبی‌فرد خاطرنشان کرد: تفاوت دیگر در شکل انتشار فهرست است، فشارهای اقتصادی ناشی از کرونا موجب شد که کتابخانه به منظور صرفه‌جویی در هزینه‌ها امسال برای اولین‌بار فهرست را به صورت چاپی منتشر نکند. ناشران و سایر علاقه‌مندان می‌توانند نسخه تمام متن پی‌دی‌اف این فهرست را در نشانی زیر به صورت رایگان دریافت و ذخیره کنند: bit.ly/WhiteRavens2020

او همچنین توضیح داد: شوربختانه به دلیل شکل برگزاری نمایشگاه کتاب فرانکفورت امسال که به صورت نیمه‌مجازی خواهد بود، مراسم رونمایی از فهرست و معرفی آثار برگزیده نیز که به سنت هر ساله در نمایشگاه انجام می‌شد، امسال برگزار نخواهد شد. خوشحالم که با وجود تمامی فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم‌ها و بحران‌های اجتماعی و سیاسی اخیر، باز هم ناشران ایرانی در حوزه کتاب کودک به صورت حرفه‌ای و با چنین کیفیت بالایی فعالیت می‌کنند. هر چهار اثر انتخاب‌شده برای درج در فهرست امسال دارای کیفیت رضایت‌بخش و باعث سرفرازی من به عنوان نماینده ایران و معرف این آثار هستند. به ویژه خشنودم که امسال ترکیب ناشران کمی دیگرگون و متنوع شده بود و ما شاهد حضور پرقدرت انتشارات مدرسه با آثاری ارزشمند و همین طور میرماه به عنوان ناشری گزیده‌کار بودیم. کیفیت آثار البته محدود به آثار این ناشران نبود و برای مثال از انتشارات نیستان، لوپه تو، سوره مهر، پیک ادبیات، پیدایش، انتشارات فنی ایران و ... نیز آثار ارزشمندی دریافت کرده بودیم که کار انتخاب نهایی را واقعاً برای من و همکارانم در کتابخانه دشوار می‌کرد.

او در پایان بیان کرد: به عنوان کسی که سالانه جریان نشر کتاب کودک ایران را دنبال می‌کند، آن‌چه باعث تأسف بنده می‌شود، افت کیفیت کتاب‌های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است که متاسفانه طی دو سال اخیر علی‌رغم میل باطنی‌ام نتوانسته‌ام کتابی درخور و متناسب با سطح کیفیت و معیارهای ما در کتابخانه را از این انتشارات در فهرست بگنجانم. جای خالی آثار خوب کانون را به ویژه در حوزه غیرداستان به خوبی می‌توان حس کرد. ایران امسال هیچ نماینده‌ای از آثار غیرداستان در فهرست نداشت. نگرانی عمده‌ام بیشتر از سال آینده و میراث برجای‌مانده از بحران کرونا برای ناشران کودک و نوجوان ایران است. امیدوارم که علی‌رغم تمام مشکلات این رشد کیفی همچنان ادامه یابد و ما همچنان شاهد انتشار آثار فاخر، غنی و باکیفیت کودک و نوجوان، حتی به همین صورت محدود، در ایران باشیم.

................ هر روز با کتاب ...............

نازی‌ها در فیلم‌های زندگینامه‌ای‌شان درباره چهره‌هایی چون بیسمارک یا فردریک کبیر وجوهی از شخصیت آنها را پررنگ می‌کردند که یادآور تصویری بود که در رسانه‌ها از هیتلر ساخته بودند... فیلمفارسی‌های روستایی نیمه نخست دهه چهل در تبلیغ اصلاحات ارضی گشاده‌دستند... ساختمان پلاسکو و فروشگاه بزرگ ایران که در فیلم‌های دهه چهل تجدد و مصرف‌گرایی را نمایندگی می‌کنند، در اخلاف دهه پنجاهی آنها وسیله‌ای برای نمایش شکاف طبقاتی‌اند ...
هفته‌هاست که حتی یک ماهی نیامده است که به طعمه‌ی قلاب‌های او دهن بزند، ولی ناامید نمی‌شود و برای بار هشتاد و پنجم راه دریا را در پیش می‌گیرد... وقت ظهر، ماهی بزرگی به قلاب می‌اندازد... ماهی در اعماق حرکت می‌کند و قایق را به دنبال خود می‌کشد...ماهی‌گیر پیر زمزمه می‌کند: «ای ماهی، من دوستت دارم و احترامت می‌گذارم، خیلی احترامت می‌گذارم. ولی تو را خواهم کشت»... ماهی سیمین‌فامْ سرانجام خط‌های ارغوانی پوست خود را بر سطح دریا نشان می‌دهد ...
به رغم کم‌حجم بودنش در واقع یک کتابخانه عظیم است... یکی از چالش‌های زمخشری در تفسیر کشاف این بود که مثلا با عرفا گلاویز است، چون عقل کلی که عرفا مطرح می‌کنند برای‌شان قابل قبول نیست... از لحاظ نگرشی من اشعری هستم و ایشان گرایشات اعتزالی دارد... حاکم مکه وقتی می‌بیند زمخشری به مکه می‌رود، می‌گوید اگر تو نمی‌آمدی، من می‌خواستم به خوارزم بیایم و تقاضا کنم این متن را به پایان برسانی... هنوز تصحیح قابل قبولی از آن در اختیار نداریم ...
نخستین بخش از سه‌گانه‌ پی‌پی جوراب‌بلند در کشتی و پی‌پی جوراب‌بلند در دریاهای جنوب... دخترکی نه‌ساله به تنهایی در خانه‌ای چوبی در وسط باغی خودرو، واقع در یکی از شهرهای کوچک سوئد، زندگی می‌کند... تقریباً یتیم است، زیرا که مادرش مرده است و پدرش در جزیره‌ی دوردستی در آفریقا حکومت می‌کند... با شادی آمیخته به ترس خود را به دست ماجراهای افسارگسیخته‌ای می‌سپارند... برداشت‌های سنتی از تعلیم و تربیت را دگرگون می‌کند ...
شرکت در اعتصابات کارگری، میل به گیاه‌خواری، بستری‌شدن در تیمارستان، تمایلات همجنس‌گرایانه و… وجوه اشتراکی است که تشخیص راوی، اف، پیرمرد منحرف و نیز پیرمردی که سردسته‌ تروریست‌ها خوانده می‌شود را از یکدیگر برای مخاطب با دشواری همراه می‌کند... تصمیم او مبنی بر تطهیر روح خود از طریق خودآزاری جسمی بهانه‌ای می‌شود تا راوی با تعابیر طنزآمیزی چون محراب‌های فسقلی پلاستیکی، صلیب‌های تزیینی، قدیسه تقلبی و زلم‌زیمبوهای مذهبی به تمسخر کلیسا و اربابان آن بپردازد ...