چهارمین چاپ «در تیررس حادثه: زندگی سیاسی قوام السلطنه» اثر حمید شوکت را نشر اختران منتشر کرد. چاپ سوم این‌کتاب ۱۲ سال پیش منتشر شده بود.

در تیررس حادثه: زندگی سیاسی قوام السلطنه حمید شوکت

به گزارش کتاب نیوز به نقل از  مهر، انتشارات اختران چهارمین چاپ کتاب «در تیررس حادثه: زندگی سیاسی قوام السلطنه» را با شمارگان دو هزار نسخه، ۴۱۶ صفحه و بهای ۶۵ هزار تومان منتشر کرد. چاپ پیشین (سوم) این کتاب سال ۱۳۸۷ با شمارگان چهار هزار نسخه و بهای ۵,۵۰۰ تومان منتشر شده بود.

نخستین چاپ این کتاب به سال ۸۵ با شمارگان سه هزار نسخه و بهای ۴,۸۰۰ تومان در دسترس مخاطبان قرار گرفت. کتاب همانطور که از عنوانش پیداست زندگی سیاسی قوام السلطنه (۱۲۵۲ – ۱۳۳۴ هجری شمسی) را دربر می‌گیرد. او پسر میرزا ابراهیم‌خان معتمد السلطنه و برادر وثوق‌الدوله بود. مدتی جزو پیشخدمت‌های مخصوص ناصرالدین شاه شد و به سال ۱۳۱۴ ه ق. با عنوان ریاست دفتر حکومتی، همراه امین‌الدوله به آذربایجان رفت.

قوام به سال ۱۳۱۵ ه ق. لقب منشی حضور و در دوره صدارت عین‌الدوله (۱۳۲۱-۱۳۲۴ ه ق) لقب دبیر حضور را گرفت. سال ۱۳۳۴ ه ق وزیر رسائل و ملقب به وزیر حضور شد. در دولت مستوفی الممالک وزیر داخلی نیز در کابینه صمصام السلطنه وزیر داخلی بود. پس از کودتای سوم حوت به دستور سیدضیا طباطبایی قوام را بازداشت کردند. او تا پیش از پادشاهی رضاخان دوبار نخست وزیر شد. هرچند در دوره پهلوی نخست سمتی به او تعلق نگرفت، اما پهلوی دوم سه بار نخست وزیری را به قوام داد.

قوام در بهمن سال ۱۳۲۴ برای حل قضیه آذربایجان و فراهم آوردن مقدمات خروج شوروی‌ها از این ناحیه ایران به مسکو رفت و مقاوله‌نامه او با شوروی‌ها در بازگشت با نارضایی و اعتراض مواجه شد. در ۱۲ مرداد ۱۳۳۱ هجری شمسی قانون خارج شدن اموال قوام‌السلطنه از ملکیت او در مجلس تصویب شد، ولی در ۲۹ خرداد ۱۳۳۳ قانون مزبور لغو و تمام اموالش دوباره به وی مسترد شد. استخدام مستشاران آمریکایی، آغاز لوله‌کشی آب تهران، خودمختاری موقت آذربایجان و طرح شکایت ایران در شورای امنیت سازمان ملل متحد از حوادث دوره‌های زمامداری اوست.

کتاب «در تیررس حادثه» هشت فصل به ترتیب با این عناوین دارد: «از منشی گری تا مشروطیت»، «وزارت و انقلاب»، «حکمرانی خراسان»، «بر مسند صدارت»، «بازگشت به قدرت»، «رویارویی با شوروی»، «کارزار آذربایجان» و «در تیررس حادثه». جدولی درباره تشکیل کابینه‌های قوام نیز از پیوست‌های کتاب است. از جمله اتفاقات مهمی که قوام در آنها نقش داشته و در این کتاب به آنها اشاره شده می‌توان به این موارد اشاره کرد: نقش او در به امضاء رساندن فرمان مشروطیت و نظامنامه‌ انتخابات؛ دخالتش در خلع سلاح مجاهدان در ماجرای پارک اتابک؛ مقابله‌اش با ناآرامی‌های خراسان و گیلان؛ نگاهش به نقش و اهمیت روزافزون آمریکا؛ چگونگی رویارویی‌اش با شوروی و کارزاری که بر سر آذربایجان برپا شده بود؛ و سرانجام، تلاش نافرجامش در تیرماه ١٣٣١ که از راه و چاره‌ای دیگر به مسئله‌ نفت و نجات ایران می‌اندیشید.

شوکت برای نگارش این کتاب، آرشیوهای وزارت خارجه کشورهای ایران، انگلیس، آمریکا، و آلمان را زیر و رو کرد و اسناد جدیدی را یافت. بنابراین این کتاب به همراه اسناد تازه درباره قوام است و مخاطبان را با قوام السلطنه جدیدی مواجه می‌کند. محققان و مورخان پیشین به برخی از اسناد از جمله اسناد وزارت خارجه آلمان بی‌توجه بوده‌اند. شوکت با این کتاب توانسته تحلیل نسبتاً کاملی را از زندگی این سیاستمدار اثرگذار ایران معاصر را که از قاجار تا دوران پهلوی سمت‌های متنوعی داشت، به مخاطبان ارائه کند. او در مقدمه خود بر این کتاب نوشته که از دسترسی به آرشیو وزارت خارجه کشورهای آذربایجان و روسیه دسترسی نداشته است و اگر می‌داشت قطعاً کتاب بهتری را ارائه می‌داد.

حمید شوکت از تاریخنگاران مهم این سال‌هاست. «سال‌های گم‌شده: از انحصارطلبی انقلابی تا سرکوب دولتی تجربه انقلاب اکتبر»، «نگاهی از درون به جنبش چپ ایران: گفت‌وگو با ایرج کشکولی»، «نگاهی از درون به جنبش چپ ایران: گفت‌وگو با کورش لاشایی»، «نگاهی از درون به جنبش چپ ایران: گفت‌وگو با محسن رضوانی» و «جنبش دانشجویی کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی (اتحادیه ملی)» از دیگر کتاب‌های منتشر شده حمید شوکت است

................ هر روز با کتاب ...............

همه‌ جنبش‌های توده‌وار در طرفدارانشان نوعی جان‌برکفی و گرایش به عمل و اقدام مشترک برمی‌انگیزند؛ همه‌ آنها فارغ از آموزه‌هایی که می‌پراکنند و برنامه‌ای که ارائه می‌دهند تعصب، شور، امید، نفرت و نابردباری تب‌آلود را می‌پرورند... ایمان کور و پایبندی و وفاداری همه‌جانبه و با تمام وجود را طلب می‌کنند... میزان قدرت بالقوه‌ یک ملت در حکم گنجینه‌ آرزوهای دست‌نیافتنی آن است ...
در نقش پدر دوقلوها ... فیلمنامه‌ی این اثر اقتباسی بومی شده از رمان اریش کستنر است... هنرنمایی مرحوم ناصر چشم آذر در مقام نویسنده‌ی ترانه‌های متن... دغدغه‌های ذهنی خانواده‌ها و روش حل مساله به سبک ایرانی؛ مخصوصا حضور پررنگ مادربزرگ بچه‌ها در داستان، از تفاوت‌های مثبت فیلمنامه با رمان مبدا است... استفاده‌ی به‌جا و جذاب کارگردان از ترانه‌های کودکانه در پرورش شخصیت آهنگساز ایرانی از دیگر نقاط قوت اقتباس پوراحمد است ...
حتی اندکی نظرمان را در مورد پسر ولنگار داستان که روابطی نامتعارف و از سر منفعت با زنان اطرافش دارد، تغییر نمی‌دهد... دورانی که دانشجویان در پی یافتن اتوپیا روانه شهرهای مختلف می‌شدند و «دانشجو بودن» را فضیلتی بزرگ می‌شمردند. دورانی که تخطی از ابرساختارهای فرهنگی مسلط بر روابط بین جنس مخالف تقبیح می‌شد و زیرپوست شهر نوعی دیگر از زیستن جاری بود... در مواجهه با این رمان با پدیده‌‌ی تمام‌‌عیار اجتماعی روبه‌رو هستیم ...
حتی ناسزاهایی که بر زبان او جاری می‌شود از کتاب‌هایی می‌آید که خواندن‌شان برای کودکی هفت‌ساله دشوار است... معلم سرخانه‌ی او، نویسنده‌ای است که از فعالیت‌های روشنفکری سرخورده شده و در کلام او می‌توان رگه‌هایی از تفکر یک اصلاح طلبِ ناامید از بهبود اوضاع را مشاهده کرد... توی کتاب‌ها هیچ‌چیزی درباره‌ی امروز نیست، فقط گذشته است و آینده. یکی از بزرگ‌ترین نواقص کتاب‌ها همین است. یکی باید کتابی اختراع کند که همان موقع خواندن، به آدم بگوید در همین لحظه چه اتفاقی دارد می‌افتد ...
داستان عصیان و سرکشی است. عصیان انسانی که مقهور یک سیستم سرکوبگر شده و این سیستم، هیولاوار، همه‌چیز او را بلعیده. انسانیتش را، معیارها، علایق، اهداف و حتی خاطرات او را مصادره کرده و حالا از او چیزی نمانده جز یک تفاله ترس‌خورده... مک‌مورفیِ رند، شوخ و قمارباز یک‌تنه ایستاده است و قصدش تغییر سیستم سرکوبگر است... برای کفری‌کردن آدم‌های رذلی که می‌خواهند همه‌چیز را از آنچه هست، برایت سخت‌تر کنند، راهی بهتر از این نیست که وانمود کنی از هیچ‌چیز دلخور نیستی ...