بیست و ششمین چاپ کتاب «مدیریت اسلامی» نوشته محمدحسن نبوی توسط موسسه بوستان کتاب قم منتشر شد.

مدیریت اسلامی محمدحسن نبوی

خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ: با پیروزی نظام مقدس جمهوری اسلامی مباحث مهمی چون ضرورت تمدن سازی به محافل فکری و اندیشه‌ای کشور راه پیدا کرد. در امر تمدن سازی مؤلفه مهمی چون فقه تمدن ساز نیز مطرح شد و نظام‌های حوزوی تلاش کردند تا به سمت تئوریزه کردن مسائل فقه تمدنی بروند.

بر این اساس لزوم مدیریت سازمان‌ها و نهادها به‌گونه‌ای که مغایر با دستورات شرع مقدس اسلام نباشد نیز پیش آمد. سرعت تحولات جهانی در زمینه تکنولوژی مدیریت را نیز وارد حیطه علم کرد و بر همین اساس قواعد و دستورالعمل‌هایی برای آن در غرب نوشته شد. حرکت غول آسای ماشین صنعت در غرب باعث شد تا بسیاری از اصول انسانی، سنت‌ها، آداب و رسوم و در مواردی قسمت‌هایی از علوم و البته دین تحت شعاع قرار بگیرند. این میان اما شخص مدیر در کشوری اسلامی و شیعی نمی‌تواند ویژگی‌هایی مشابه همتایان غربی‌اش داشته باشد. این ویژگی‌ها باید از کتاب و سنت استخراج شده و با دانش‌های روز مدیریتی تلفیق شود.

تاریخ مدیریت اسلامی به ابتدای ظهور اسلام باز می‌گردد، زیرا در قرآن کریم و نیز در روایات معصومان (ع) مباحث عمیق مدیریتی مطرح شده است. در عصرهای بعدی نیز دانشمندان اسلامی ضمن مباحث خود به مباحث مدیریت اسلامی پرداخته‌اند. با وجود این، مدیریت اسلامی به صورت یک دانش مدون منظم و منسجم ارائه نشد، بلکه به صورت پراکنده و در ضمن مطالب دیگر مورد بحث قرار گرفت. با این حال، در عصر حاضر، آثاری در موضوع مدیریت اسلامی به رشته تحریر درآمده است.

به زبان فارسی تاکنون منابع متعددی درباره مدیریت منتشر شده است، اما این منابع یا صرفاً ترجمه از منابع غربی بودند و یا اینکه تنها مدیریت از منظر اسلام را مدنظر داشتند و مباحث را به صورت تلفیقی پی نگرفتند. این میان اما به باور منتقدان یکی از بهترین و ساده‌ترین منابع درباره مدیریت اسلامی کتابی است به همین نام نوشته حجت الاسلام والمسلمین محمدحسن نبوی که برای نخستین بار به سال ۱۳۷۳ توسط دفتر تبلیغات اسلامی قم منتشر شد.

مؤسسه بوستان کتاب بیست و ششمین چاپ این کتاب را با شمارگان هزار نسخه، ۳۹۲ صفحه و بهای ۵۵ هزار تومان منتشر کرد. چاپ پیشین این کتاب سال ۹۶ با شمارگان هزار و ۵۰۰ نسخه و بهای ۲۹ هزار تومان در دسترس مخاطبان قرار گرفت.

کتاب ۱۳ فصل دارد که عناوین آنها به ترتیب از این قرار است: «حکومت و مدیریت اسلامی»، «برنامه ریزی»، «ارکان برنامه ریزی»، «سازماندهی»، «انگیزش»، «رهبری»، «صفات فردی رهبر»، «رفتار رهبری»، «سلوک مدیریت»، «لغزشگاه‌ها»، «کنترل»، «پیگیری» و «تصمیم گیری».

نویسنده با بهره‌گیری از کتاب و سنت و حکمت اسلامی به تبیین علت تشکیل حکومت از منظر اسلام پرداخته و ضمن بحث عدالت در حکومت به ارتباط حکومت و مساله مدیریت و همچنین ضرورت رسیدن به مؤلفه مدیریت اسلامی را طرح می‌کند. تبیین رویکردها و نگاه‌های مختلف به مدیریت از امتیازات این کتاب است. مساله سازماندهی و رسیدن به اهداف سازمانی یکی از مباحث مهم نویسنده در کتاب است که در آن حتی از روش‌های عزل مدیران نیز سخن به میان آمده. به باور نویسنده در مدیریت اسلامی رسیدن به اهداف سازمانی یکی از هدف‌هاست نه تمامی آنها.

................ هر روز با کتاب ...............

انقلابی‌گری‌ای که بر من پدیدار شد، حاوی صورت‌های متفاوتی از تجربه گسیختگی و گسست از وضعیت موجود بود. به تناسب طیف‌های مختلف انقلابیون این گسیختگی و گسست، شدت و معانی متفاوتی پیدا می‌کرد... این طیف از انقلابیون دیروز بدل به سامان‌دهندگان و حامیان نظم مستقر می‌شوند... بخش زیادی از مردان به‌ویژه طیف‌های چپ، جنس زنانه‌تری از انقلابی‌گری را در پیش گرفتند و برعکس... انقلابی‌گری به‌واقع هیچ نخواستن است ...
سند در ژاپن، قداست دارد. از کودکی به مردم می‌آموزند که جزئیات را بنویسند... مستند کردن دانش و تجربه بسیار مهم است... به شدت از شگفت‌زده شدن پرهیز دارند و همیشه دوست دارند همه چیز از قبل برنامه‌ریزی شده باشد... «هانسه» به معنای «خودکاوی» است یعنی تأمل کردن در رفتاری که اشتباه بوده و پذیرفتن آن رفتار و ارزیابی کردن و تلاش برای اصلاحش... فرایند تصمیم‌سازی در ژاپن، نظام رینگی ست. نظام رینگی، نظام پایین به بالا است... این کشور را در سه کلمه توصیف می‌کنم: هارمونی، هارمونی، هارمونی! ...
دکتر مصدق، مهندس بازرگان را مسئول لوله‌کشی آب تهران کرده بود. بعد کودتا می‌شود اما مهندس بازرگان سر کارش می‌ماند. اما آخر هفته‌ها با مرحوم طالقانی و دیگران دور هم جمع می‌شدند و از حکومت انتقاد می‌کردند. فضل‌الله زاهدی، نخست‌وزیر کودتا می‌گوید یعنی چه، تو داری برای من کار می‌کنی چرا از من انتقاد می‌کنی؟ بازرگان می‌گوید من برای تو کار نمی‌کنم، برای مملکت کار می‌کنم، آب لوله‌کشی چه ربطی به کودتا دارد!... مجاهدین بعد از انقلاب به بازرگان ایراد گرفتند که تو با دولت کودتا همکاری کردی ...
توماس از زن‌ها می‌ترسد و برای خود یک تز یا نظریه ابداع می‌کند: دوستی بدون عشق... سابینا یک‌زن نقاش و آزاد از هر قیدوبندی است. اما ترزا دختری خجالتی است که از خانه‌ای آمده که زیر سلطه مادری جسور و بی‌حیا قرار داشته... نمی‌فهمید که استعاره‌ها خطرناک هستند. نباید با استعاره‌ها بازی کرد. استعاره می‌تواند به تولد عشق منجر شود... نزد توماس می‌رود تا جسمش را منحصر به فرد و جایگزین‌ناپذیر کند... متوجه می‌شود که به گروه ضعیفان تعلق دارد؛ به اردوی ضعیفان، به کشور ضعیفان ...
شاید بتوان گفت که سینما غار پیشرفته‌ افلاطون است... کاتلین خون‌آشامی است که از اعتیادش به خون وحشت‌زده شده است و دیگر نمی‌خواهد تسلیم آن شود. به‌عنوان یک خون‌آشام، می‌داند که چگونه خود را از بین ببرد. اما کازانووا می‌گوید: «به این راحتی هم نیست»... پدر خانواده در همان آغاز شکل‌گیری این بحران محل را به‌سرعت ترک کرده و این مادر خانواده است که بچه‌ها را با مهر به آغوش کشیده است. اینجاست که ما با آغاز یک چالش بزرگ اخلاقی مواجه می‌شویم ...