ششمین شماره مجله «گاهِ نقد»، مجله تخصصی بررسی و نقد کتاب، این‌بار با موضوع «الگوهای توسعه» و با عنوان «الگوی بدیل توسعه» منتشر شد.

ششمین شماره مجله «گاهِ نقد

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، این شماره از مجله «گاهِ نقد»، سومین جلد از مجموعه سه‌جلدی گاهِ نقد علوم اجتماعی با موضوع «جدال الگوهای توسعه در نشر ایران» است. این شماره به «الگوی بدیل توسعه» اختصاص دارد و در ادامه موضوع دوشماره پیشین و با گذر از جریان‌های راست و چپ، به بررسی الگوی اسلامی توسعه در آینه نشر ایران پرداخته است.

این شماره تلاش می‌کند تا مقوله توسعه را با نگاهی اسلامی واکاوی کند و مبانی اسلامی توسعه را تحلیل و بررسی کند.
جلد نخست این مجموعه (گاهِ نقد 4) بر الگوهای توسعه نئولیبرال تمرکز کرده بود و به بررسی و تحلیل توسعه و الگوهای گوناگون آن در فضای نشر کشور پرداخته و با تمرکز بر الگوهای نئولیبرال و کمّی‌نگر، ویژگی‌های آن‌ها و الگوهای جایگزین را نقد و بررسی کرده بود. جلد دوم مجموعه (گاه نقد 5) نیز به جریان‌های چپ و منتقد سرمایه‌داری پرداخته بود و با بررسی انتقادهای وارد بر اقتصاد راست‌گرا و تحلیل آن دسته از نسخه‌های اقتصادی و سیاسی که کشورهای توسعه‌یافته برای دیگر کشورها تجویز می‌کنند، برای یافتن راهی جایگزین و غیراستعماری تلاش می‌کرد.

در این شماره مهم‌ترین و اصلی‌ترین ناشران حوزه توسعه اسلامی واکاوی شده‌اند و کتاب‌های هرکدام از این ناشران نقد و بررسی می‌شود. «گفتار»، «رهیار»، «هشدار»، «دیدار» و «نقدوار» بخش‌های گوناگون این شماره هستند که هرکدام از زاویه‌ای ویژه به توسعه اسلامی و ویژگی‌های آن در آینه کتاب‌ها نگریسته‌اند.

در «گفتار»، سردبیر مجموعه علوم اجتماعی «گاهِ نقد»، علیرضا حدادی، نگاهی به پاسخ‌های گوناگون پرسش «بـرای توسعه کشور چه باید کـرد؟» می‌اندازد و تأثیرگذاری متقابل حوزه‌های گوناگون را بررسی می‌کند. حدادی آموزش سنتی و آموزش متجدد و دیدگاه هرکدام نسبت به توسعه را واکاوی می‌کند و همچنین ویژگی‌های برنامه‌های توسعه پیش و پس از انقلاب اسلامی را در کنار هم می‌سنجد. او همچنین دیدگاه وبر به توسعه و اسلام را مرور می‌کند و پیوند دین و توسعه را از زاویه‌ای متفاوت تحلیل می‌کند.

در بخش «رهیار»، علی قجری اندیشه‌ها و آثار شهید سیدمحمدباقر صدر را مرور می‌کند و دیدگاه و انتقادهای وی نسبت به مکتب مارکسیسم را بیان می‌کند. قجری با نگاهی تاریخی به رابطه جهان اسلام و علم و توسعه، به بررسی اندیشه‌های شهید صدر می‌پردازد و نقدهای او به مارکسیسم را در چندین بخش مجزا صورت‌بندی می‌کند.

در «هشدار»، میلاد لطفی به یکی از پرسش‌ها و ابهام‌های بزرگ چند دهه گذشته پاسخ می‌دهد و شباهت‌ها و تفاوت‌های انقلاب اسلامی ایران و انقلاب‌های چپ را بررسی می‌کند. لطفی هشدار می‌دهد که باوجود شباهت‌هایی که در برخی زمینه‌ها میان انقلاب اسلامی و انقلاب‌های چپ وجود دارد، نباید این انقلاب را در زمره انقلاب‌های چپ دسته‌بندی کرد.
در نخستین یادداشت بخش «دیدار»، مهدی کیانی به سراغ «نگاه اسلام به توسعه اقتصادی» می‌رود و با مرور تعریف‌های مختلف مفهوم توسعه، نگاهی به جهان‌بینی غربی و اسلامی پیرامون این مفهوم می‌اندازد و مقوله‌هایی همچون عدالت اجتماعی و استقلال اقتصادی و... را از زاویه‌های گوناگون می‌کاود. در دومین یادداشت بخش «دیدار»، علی قجری ویژگی‌های «عدالت اجتماعی در اندیشه آیت‌الله شهید سیدمحمدباقر صدر و آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای» را بیان کرده و نقاط برجسته عدالت اجتماعی در نگاه هریک را معرفی می‌کند. قجری با ترسیم شباهت‌ها و تفاوت‌های نظری شهید صدر و آیت‌الله خامنه‌ای، زاویه نگاه یک اندیشمند و یک رهبر اسلامی نسبت به اقتصاد و عدالت اجتماعی را به تصویر می‌کشد.

در بخش «نقدوار» مهم‌ترین کتاب‌ها و ناشرانی که به اقتصاد و توسعه اسلامی پرداخته‌اند نقد و بررسی شده‌اند و چکیده‌ای از این کتاب‌ها در اختیار خوانندگان قرار گرفته است.

شماره ششم مجله «گاهِ نقد» به سردبیری علیرضا حدادی، در 256 صفحه در مراکز پخش و روزنامه‌فروشی‌ها عرضه شده است و امکان سفارش نسخه چاپی آن از سایت کتابیکا نیز امکان‌پذیر است.

همچنین شما می‌توانید نسخه الکترونیک این شماره و شماره‌های پیشین گاهِ نقد را از بخش کتابیکا و طاقچه تهیه کنید.

گفتنی است مجله «گاهِ نقد» به همت مجمع ناشران انقلاب اسلامی، با توجه به خلأ موجود در نقد تخصصی حوزه‌های مختلف کتاب تدوین و در حوزه‌های گوناگون ادبیات داستانی، تاریخ، علوم اجتماعی، فلسفه، زبان فارسی و درست‌نویسی، روان‌شناسی و دین عرضه خواهد شد.

................ هر روز با کتاب ...............

شاه می‌خواست بین استبداد پادشاهی سنتی و سنت دموکراتیک غربی آشتی ایجاد کند... اصلاحات ارضی موجب کاهش شدید پایگاه اقتدار سنتی زمین‌دارها و توسعه پایگاه اقتدار محدود شاه شد؛ سپاه‌های دانش، بهداشت و ترویج و آبادانی فاصله بین مناطق شهری و روستایی را پر کردند و نفوذ و کنترل رژیم بر حوزه‌های دور از دسترس را میسر نمودند ضمن آنکه به گسترش ماشین نظامی شاه مشروعیت بخشیدند... بیشتر تحلیل‌ها و داده‌ها مربوط به دهه 1340و 1350 است ...
نازی‌ها در فیلم‌های زندگینامه‌ای‌شان درباره چهره‌هایی چون بیسمارک یا فردریک کبیر وجوهی از شخصیت آنها را پررنگ می‌کردند که یادآور تصویری بود که در رسانه‌ها از هیتلر ساخته بودند... فیلمفارسی‌های روستایی نیمه نخست دهه چهل در تبلیغ اصلاحات ارضی گشاده‌دستند... ساختمان پلاسکو و فروشگاه بزرگ ایران که در فیلم‌های دهه چهل تجدد و مصرف‌گرایی را نمایندگی می‌کنند، در اخلاف دهه پنجاهی آنها وسیله‌ای برای نمایش شکاف طبقاتی‌اند ...
هفته‌هاست که حتی یک ماهی نیامده است که به طعمه‌ی قلاب‌های او دهن بزند، ولی ناامید نمی‌شود و برای بار هشتاد و پنجم راه دریا را در پیش می‌گیرد... وقت ظهر، ماهی بزرگی به قلاب می‌اندازد... ماهی در اعماق حرکت می‌کند و قایق را به دنبال خود می‌کشد...ماهی‌گیر پیر زمزمه می‌کند: «ای ماهی، من دوستت دارم و احترامت می‌گذارم، خیلی احترامت می‌گذارم. ولی تو را خواهم کشت»... ماهی سیمین‌فامْ سرانجام خط‌های ارغوانی پوست خود را بر سطح دریا نشان می‌دهد ...
به رغم کم‌حجم بودنش در واقع یک کتابخانه عظیم است... یکی از چالش‌های زمخشری در تفسیر کشاف این بود که مثلا با عرفا گلاویز است، چون عقل کلی که عرفا مطرح می‌کنند برای‌شان قابل قبول نیست... از لحاظ نگرشی من اشعری هستم و ایشان گرایشات اعتزالی دارد... حاکم مکه وقتی می‌بیند زمخشری به مکه می‌رود، می‌گوید اگر تو نمی‌آمدی، من می‌خواستم به خوارزم بیایم و تقاضا کنم این متن را به پایان برسانی... هنوز تصحیح قابل قبولی از آن در اختیار نداریم ...
نخستین بخش از سه‌گانه‌ پی‌پی جوراب‌بلند در کشتی و پی‌پی جوراب‌بلند در دریاهای جنوب... دخترکی نه‌ساله به تنهایی در خانه‌ای چوبی در وسط باغی خودرو، واقع در یکی از شهرهای کوچک سوئد، زندگی می‌کند... تقریباً یتیم است، زیرا که مادرش مرده است و پدرش در جزیره‌ی دوردستی در آفریقا حکومت می‌کند... با شادی آمیخته به ترس خود را به دست ماجراهای افسارگسیخته‌ای می‌سپارند... برداشت‌های سنتی از تعلیم و تربیت را دگرگون می‌کند ...