کتاب «نظریه تفسیر متن» تالیف حجت‌الاسلام احمد واعظی که حاصل یکی از طرح‌های پژوهشی گروه قرآن‌پژوهی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه است، منتشر شد. این اثر با هدف توسعه قلمروی تفسیری محققان این حوزه تالیف شده است.
به گزارش ایبنا به نقل از روابط عمومی حوزه و دانشگاه، این کتاب با بررسی نظریه تفسیر و مسایل آن، هستی‌شناسی معنا و مباحثی مانند معرفت‌شناسی معنا و اخلاقیات معنا و الزامات تفسیری متن وحیانی را بررسی می‌کند.

کتاب حاضر در راستای توجه به موضوعات مهم چالش‌های معاصر در حوزه تفسیر متن، درصدد است با نگاهی دانش‌محور، افق و فضای جدیدی را در قلمرو تأملات تفسیر بگشاید.

در مقدمه این کتاب آمده است: «تمدن و فرهنگ اسلامی به طور بارز و آشکاری متن‌محور است و تفسیر عالمان مسلمان از قرآن و روایات، شالوده اصلی معرفت دینی، منش و اخلاق اسلامی و شبکه روابط اجتماعی مسلمانان را سامان می‌دهد و شاخه‌های مختلف علوم اسلامی تحت تأثیر عمیق فهم و تفسیر متن وحیانی و منابع نقلی و روایی قرار دارد. از سوی دیگر، از دهه‌های نخست قرن بیستم میلادی به این سو، شاهد بروز و ظهور دیدگاه‌ها و نظریه‌هایی درباره زبان، فهم و تفسیر و ساز و کار حصول فهم هستیم که در تقابل جدی با تقلی‌های مرسوم و مقبول در نزد عالمان مسلمان از این امور قرار می‌گیرند. تقابل و چالش مزبور، طبعاً تردیدها، پرسش‌ها و شبهاتی را درباره اعتبار و حقانیت این رویکرد تفسیری رایج و متداول در پی‌دارد.»
 
نخستین چاپ کتاب «نظریه تفسیر متن» را پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با شمارگان 1500 نسخه‌ در قطع وزیری منتشر کرده است.

فرم اولیه‌ای که سال 84 به ارشاد ارایه دادیم، کاملا فرم سناریویی داشت... «مکبث» بهترین کار شکسپیر است... موضوع‌های همیشگی که گرفتارش هستیم. جاه‌طلبی. قدرت‌طلبی. نقش تعیین‌کننده زن‌ها، خیانت و... شما فقط از آقازاده‌ها صحبت می‌کنید. از خانم زاده‌ها صحبت نمی‌کنید... به دلیل ممیزی سه بار اسم کتاب را عوض کردم... گفته بودند از نظر لوکیشن و هزینه و اینها برای ساخت در ایران دشوار است ...
اطلاعات ریز و دقیقی از افراد، جریان‌ها و تحولات لحظه به لحظه‌ای که در نیمه نخست حکومت مصدق ارایه می‌دهد... باید توجه داشت که در جدال بین کاشانی و مصدق، هر دو جناح به تدریج به این نتیجه رسیدند که نیازی به طرف مقابل ندارند... دکتر مصدق یا نخواست یا نتوانست برخی پیشنهادهای بین‌المللی مثل پیشنهاد بانک جهانی را در مساله نفت قبول کند و جامعه بین‌المللی را به این سوق داد که دولت ایران سازش‌ناپذیر، مذاکره‌ناپذیر و مصالحه‌ناپذیر است ...
یک پیشگویی انجام می‌شود و پدر برای محافظت از پسرش و پسر برای نجات جان خود به تکاپو می‌افتند... هر کسی تو این مملکت چند پدرخوانده دارد. پدرخوانده دولت، خدا، سردار، مافیا و … وقتی به خانه می‌آمد کتاب می‌خواند و با شوریدگی و سرگشتگی درباره آنها صحبت می‌کرد. من هم می‌خواستم مثل آن نویسنده‌ها کتاب بنویسم و مثل آنها نویسنده شوم. توی خانه از این سردار و فلان شخصیت تعریف نمی‌کرد بلکه مسخره‌شان می‌کرد ...
هفته‌هاست که حتی یک ماهی نیامده است که به طعمه‌ی قلاب‌های او دهن بزند، ولی ناامید نمی‌شود و برای بار هشتاد و پنجم راه دریا را در پیش می‌گیرد... وقت ظهر، ماهی بزرگی به قلاب می‌اندازد... ماهی در اعماق حرکت می‌کند و قایق را به دنبال خود می‌کشد...ماهی‌گیر پیر زمزمه می‌کند: «ای ماهی، من دوستت دارم و احترامت می‌گذارم، خیلی احترامت می‌گذارم. ولی تو را خواهم کشت»... ماهی سیمین‌فامْ سرانجام خط‌های ارغوانی پوست خود را بر سطح دریا نشان می‌دهد ...
به رغم کم‌حجم بودنش در واقع یک کتابخانه عظیم است... یکی از چالش‌های زمخشری در تفسیر کشاف این بود که مثلا با عرفا گلاویز است، چون عقل کلی که عرفا مطرح می‌کنند برای‌شان قابل قبول نیست... از لحاظ نگرشی من اشعری هستم و ایشان گرایشات اعتزالی دارد... حاکم مکه وقتی می‌بیند زمخشری به مکه می‌رود، می‌گوید اگر تو نمی‌آمدی، من می‌خواستم به خوارزم بیایم و تقاضا کنم این متن را به پایان برسانی... هنوز تصحیح قابل قبولی از آن در اختیار نداریم ...