فارس: علیرضا قزوه مدیر مرکز تحقیقات فارسی و رییس انجمن ادبی دهلی گفت: در میان ده نسخه از قدیمی‌ترین نسخ دیوان حافظ در دنیا، سه نسخه در هندوستان نگهداری می‌شود و سهم هند و شبه قاره در داشتن شروح و دیوان‌های خطی و سنگی حافظ سهمی چشمگیر است.

وی به وجود نسخه‌ای مشهور به نسخه مغولیه هند اشاره کرد که مهر پادشاهان بزرگ هند همچون اکبر و جهانگیر و شاه جهان و ... بر روی آن وجود دارد و اظهار داشت: این پادشاهان از روی این دیوان فال می‌گرفتند و در روزهای شادی و سختی از روح حافظ کمک می‌خواستند. این نسخه در کتابخانه خدابخش شهر پتنا نگهداری می‌شود و یک بار هم در هند چاپ شده است.

قزوه گفت: قدیمی‌ترین نسخه از نسخ خطی دیوان حافظ هند در موزه سالار جنگ حیدرآباد نگهداری می‌شود که متعلق به سال 813 است که در یک جُنگ منتخب از اشعار 16 شاعر فارسی حاوی 47 غزل حافظ نیز هست.

این شاعر اظهار داشت: این نسخه پنجمین نسخه قدیمی حاوی غزلیات حافظ است. نسخه حافظ کتابخانه آصفیه حیدرآباد نیز هشتمین نسخه قدیمی حافظ در دنیاست که 357 غزل حافظ را دارد و نسخه بعدی نسخه‌ای است متعلق به کتابخانه‌ای در ایالت اترارپرادش به نام نسخه گورکپوری که 434 غزل حافظ دارد که در سال 824 هجری قمری کتابت شده است.

 

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...