کتاب «مکیال‌الیقین فی بیان اصول‌الدین» مرحوم آیت‌الله محمدرضا کلباسی اشتری و تصحیح و تحقیق احمد کلباسی اشتری توسط موسسه بوستان کتاب منتشر شد.

مکیال‌الیقین فی بیان اصول‌الدین» مرحوم آیت‌الله محمدرضا کلباسی اشتری

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، موسسه بوستان کتاب قم «مکیال‌الیقین فی بیان اصول الدین» را با شمارگان ۱۵۰ نسخه، ۱۴۴ صفحه و بهای ۵۰ هزار تومان منتشر کرد.

از آنجا که علوم اسلامی شامل کلام و عقاید، اخلاق و عرفان و فقه و احکام است، برخی از بزرگان علما دغدغه رشد و تکامل و اصلاح جامعه دینی را در این سه شاخه از معارف داشتند.

علم کلام و عقاید در طول تاریخ حیات دین مورد توجه بزرگانی چون خواجه نصیرالدین طوسی، علامه حلی، ملاعبدالرزاق لاهیجی و... بوده است و می توان گفت زیربنای تفکر دینی، باور استدلالی و عقایدِ اسلامی است.

این اثر دوره‌ای از اصول دین استدلالی در ۶ باب است که در زمان حیات مؤلف در حاشیه چاپ سنگی کتاب «انیس اللیل» چاپ شده بود. در مقدمه این اثر، پس از بیان اصول دین و اصول مذهب، به تقلیدی نبودن اصول دین پرداخته شده است. «راه حصول معرفه الله» عنوان اولین باب از این اثر است که مباحثی در بیان «اثبات واجب الوجود و مبدأ هر فیض وجود»، «صفات صانع» و «عدل خداوند؛ از اصول دین یا اصول مذهب» تبیین شده است؛ در این باب صفات کمالیه یا صفات ثبوتیه و همچنین صفات سلبیه تشریح شده است.

در باب دوم این اثر به «وجوب بعثت انبیا» پرداخته شده و عدل خدا به فرستادن انبیا و اوصیا و دلیل عصمت انبیا بیان گردیده است. نویسنده در باب سوم این کتاب معرفت پیامبر (ص) و امام مورد بحث و بررسی قرار گرفته و مباحثی از جمله تقدیرات خداوند نسبت به امور عادیه و فرق معجزه با سِحر و شعبده بیان شده است.

در باب چهارم، به «اثبات نبوت رسول اکرم(ص)» اشاره شده و ادله اعجاز قرآن نزد خواص و عوام و معجزات مختلف پیامبر اعظم از ادله نبوت وی، امی بودن پیامبر، تکامل پیروان واقعی پیامبر اکرم، اخبار در تورات و انجیل در آمدن پیامبر خاتم(ص) مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

باب پنجم از این اثر «در بیان امامت» آمده است و پس از بیان مقدمه‌ای در خصوص ادله عقلی بر وجود امام، چهار دلیل بر لزوم وجود امام تبیین شده و در ادامه، ادله عقلی انتصاب امام از طرف خدا و پیامبر، معنای ولی و تفسیر آیه ولایت، ادله قرآنی نصب خلیفه از جانب خدا و پیامبر، ادله خلافت بلافصل امیرالمومنین، ارزش نقل فضایل امیرالمومنین، برادری امیرالمومنین با رسول خدا، و اثبات امامت امیرالمومنین و معجزات ایشان تشریح شده است.

«در بیان معاد» عنوان ششمین و آخرین باب از این اثر است که پس از بیان حقیقت معاد و ادله آن، به درجات ایمان به قیامت پرداخته شده است و در خاتمه این اثر، «سوال، عذاب قبر و حالات برزخ» تأمین شده و «حقیقت مرگ در کلام بزرگان دین» مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

آیت‌الله میرزا محمدرضا کلباسی اشتری (درگذشته به سال ۱۳۴۲ در مشهد) از مراجع تقلید و دانشمندان معاصر در حوزه فلسفی اصفهان بود. وی در بیت مرجعیت شیعه شیخ محمدابراهیم کلباسی اشتری در اصفهان به دنیا آمد و از همان دوران کودکی تحت تعلیم پدر قرار گرفت.

وی پس از مدتی برای تحصیل علوم عقلی به حوزه تهران آمد و نیز میرزا ابوالحسن جلوه، میرزا حسن آشتیانی و ملا محمد تقی آملی به تحصیل پرداخت. پس از آن دوباره به اصفهان بازگشت و نزد حکیم میرزا جهانگیرخان قشقایی و محمدتقی آقانجفی به ادامه تحصیل مشغول شد.

یکسال پس از انقلاب مشروطه آیت الله کلباسی اشتری به حوزه مقدسه نجف هجرت کرد و نزد عموم بزرگان آن دوران از جمله آخوند خراسانی، شیخ الشریعه اصفهانی و شیخ عبدالله مازندرانی به تلمذ پرداخت و پس از اخذ درجه اجتهاد از اساتید خود به اصفهان بازگشت. وی همیشه در خط مقدم مبارزات و اعتراضات سیاسی حضور داشت. به همراه آقا نورالله اصفهانی مقابل استبداد رضاخانی ایستاد و در دوره‌های نیز طعم تبعید را چشید. در دوره محمدرضا پهلوی نیز از نهضت ملی شدن صنعت نفت و دکتر محمد مصدق حمایت کرد.

«حاشیه بر رسائل شیخ انصاری»، «حاشیه بر کفایه آخوند خراسانی»، «حواشی استدلالی بر کتاب الصلاة آیةالله العظمی رضا همدانی»، «حواشی بر اسفار ملاصدرا»، «شرح دعای صباح»، «نفحات اللیل در شرح دعای کمیل»، «حواشی بر منظومه ملاهادی سبزواری»، «اشراقات الأیّام لإفاضات الأنام: در تفسیر عرفانی بعضی آیات قرآن مجید»، «منازل السائرین در شرح مقامات العارفین» و «مکیال الیقین در اصول دین»، عناوین شماری از تالیفات مشهور اوست.

................ هر روز با کتاب ...............

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...