مرواریدی در دل صدف | کافه داستان


رمان «آوای موج‌ها» [The sound of waves] نوشته یوکیو می‌شیما [Yukio Mishima] و در اصل نام ادبیِ کیمیتاکه هیرائوکا نویسنده، شاعر، نمایشنامه‌نویس، بازیگر و کارگردان نامدار ژاپنی است. او سه بار کاندیدای جایزه نوبل ادبیات شد اما هر بار به یک دلیل این اتفاق محقق نگردید. این کتاب را که در ژاپن جزء یکی از بزرگ‌ترین داستان‌های عاشقانه جهان به شمار می‌رود، غلامحسین سالمی ترجمه و انتشارات نگاه به چاپ رسانده است. این رمان سال ۱۹۵۴ جایزه بزرگ ادبی ژاپن به نام شینچوشا را به خود اختصاص داده است.

آوای موج‌ها» [The sound of waves]  یوکیو می‌شیما [Yukio Mishima]

داستان با توصیف فوق‌العاده‌ای از فضا آغاز می‌شود و علاوه بر توصیفات زیبایی که دارد، فضا را بسیار هنرمندانه در ذهن خواننده خلق و نمودار می‌کند. نویسنده عشق پاک و سادۀ دو نوجوان را به تصویر کشیده که در راه رسیدن به یکدیگر سختی‌های زیادی را متحمل می‌شوند، اما با درایت و دوراندیشی این مسیر سخت را سپری می‌کنند. آنها به موقع سکوت و به موقع برای خواسته‌شان لب به سخن می‌گشایند و این نقطه عطف داستان است.

شین جین نوجوان ماهیگیر ساده، صبور، کم‌حرف و فهمیده‌ای است که با مادر غواص و برادر کوچکترش در روستایی زیبا و در عین حال دورافتاده زندگی می‌کند. او پدر خود را سال‌ها پیش در حمله آمریکایی‌ها به کشتی ماهیگیری‌شان از دست داده و تمام تلاش خود را انجام می‌دهد تا مخارج خانه را تأمین کند که شاید مادرش کمتر مجبور به کار باشد و به زحمت افتد. شین جین کسی است که در عین اینکه نسبت به خیلی از ساکنان روستا در فقر و تنگدستی بیشتری روزگار می‌گذراند اما هیچ‌گاه عزت نفس خود را خدشه‌دار نکرده و در بسیاری مواقع بزرگ‌منشانه رفتار می‌کند. این موضوع در بسیاری موارد حسادت هم‌سن و سال‌هایش را برمی‌انگیزاند و تنها تصمیمی که می‌گیرد این است که با کمی فاصله از آنها راحت‌تر روزگار بگذراند.

در همان روزگاری که شین جین سرش به کار و اموراتش مشغول است، با دیدن اتفاقیِ هاتسوئه، دختر یکی از مردان ثروتمند روستا، دل به عشقش می‌سپارد و هر چه زمان بیشتر می‌گذرد این عشق در جانش زبانه می‌کشد و شعله‌ورتر می‌شود تا جایی که شین جین و هاتسوئه را تا مرز انجام کار بی‌اخلاقی می‌کشاند اما آنها با خودداری و گرفتن تصمیمی درست و عاقلانه با هم قرار می‌گذارند تا زمان رسیدن درست و بر مبنای رسم و رسوم روستا صبوری به خرج دهند.

چیز جالبی که در این داستان وجود دارد تصویری است از عشق‌های اساطیری که در هر فرهنگی از جهان امروز چه از نوع غربی و چه از نوع شرقی آن بارها خوانده‌ایم. اینکه طرفین با تمام اتفاقات و موانعی که وجود دارد، تلاش خود را در راه این عشق پاک به خرج می‌دهند تا با بهترین وضعیت ممکن و در حد اعلای خود به منصه ظهور برسد. امتحان‌هایی که بر سر راه عاشق گذاشته می‌شود تا خودش را ثابت کند و معشوق با دلی قرص‌تر بتواند به آن اعتماد کند و یوکیو می‌شیما این تصویر را به بهترین صورت امکان در مقابل دید خوانندگان قرار می‌دهد. البته این موضوع هم از نگاه خواننده داستان به دور نمی‌ماند که کمی تقابل و رفت و برگشت‌هایی بین دنیای مدرن و دنیای آنان وجود دارد و اتفاقاتی که در این مسیر پیش می‌آید تا سرانجام در جایی جهانِ این دو دنیا را به هم گره می‌زند.

در بخش‌هایی از داستان با دنیای زنانه مادران و دختران قصه آشنا می‌شویم و جاهایی که آنها مجبور می‌شوند برای بالا بردن کیفیت زندگی‌شان سخت کار کنند و اینکه وقتی تنها می‌شوند و تنها به خودشان فکر می‌کنند به این نتیجه می‌رسند که چه آرزوهای از دست رفته‌ای دارند که برایشان تنها یک حسرت را باقی گذاشته است. کار بسیار ظریف و هنرمندانه‌ای که نویسنده انجام داده این است که در خلال قصه به بیان رسم و رسوم‌های حاکم بر جامعه روستایی می‌پردازد. اینکه دخترها باید رسم زندگی کردن و آداب درست زنانه را بیاموزند و پسران هم در انجمن مخصوص خودشان راه بهتر و سالم زندگی کردن را یاد می‌گیرند.

خواندن «آوای موج‌ها»ی می شیما تأمل‌برانگیز و ارزشمند است. تأمل‌برانگیز است به این دلیل که خواننده از جایی از داستان که با عشق دو نوجوان مواجه و درگیر می‌شود منتظر است ببیند که نوجوان بی‌تجربه‌ای که تا کنون با هیچ دختری برخورد نداشته و بیشترین زمان خود را به کار مشغول بوده، اکنون با درگیر شدن با موضوعی که هر روز یک گره جدید در آن ایجاد می‌شود چقدر می‌تواند درست و منطقی برخورد کند که در پایان او را بسیار شگفت‌زده می‌کند.

و ارزشمند است؛ چرا که ما در عین سادگی داستان و به دور بودن از پیچیدگی‌هایی که شاید بعضی مواقع غیرمنطقی و غیرقابل درک در داستان‌ها قرار می‌گیرند، تصویری از دو نوجوان را می‌بینیم که با وجود سن کم اما بسیار عاقلانه، درست، منطقی و هوشمندانه با مشکل و چالش زندگی‌شان برخورد و به موقع برای دنیای خودشان گره‌گشایی را انجام می‌دهند.

«آوای موج‌ها» می‌تواند برای همه کسانی که به داستان‌ها و رمان‌های عاشقانه علاقه‌مند هستند گزینه خوب و مناسبی باشد.

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

دی ماهی که گذشت، عمر وبلاگ نویسی من ۲۰ سال تمام شد... مهر سال ۸۸ وبلاگم برای اولین بار فیلتر شد... دی ماه سال ۹۱ دو یا سه هفته مانده به امتحانات پایان ترم اول مقطع کارشناسی ارشد از دانشگاه اخراج شدم... نه عضو دسته و گروهی بودم و هستم، نه بیانیه‌ای امضا کرده بودم، نه در تجمعی بودم. تنها آزارم! وبلاگ نویسی و فعالیت مدنی با اسم خودم و نه اسم مستعار بود... به اعتبار حافظه کوتاه مدتی که جامعه‌ی ایرانی از عوارض آن در طول تاریخ رنج برده است، باید همیشه خود را در معرض مرور گذشته قرار دهیم ...
هنگام خواندن، با نویسنده‌ای روبه رو می‌شوید که به آنچه می‌گوید عمل می‌کند و مصداق «عالِمِ عامل» است نه زنبور بی‌عسل... پس از ارائه تعریفی جذاب از نویسنده، به عنوان «کسی که نوشتن برای او آسان است (ص17)»، پنج پایه نویسندگی، به زعم نویسنده کتاب، این گونه تعریف و تشریح می‌شوند: 1. ذوق و استعداد درونی 2. تجربه 3. مطالعات روزآمد و پراکنده 4. دانش و تخصص و 5. مخاطب شناسی. ...
کتاب نظم جامعه را به هم می‌زند و مردم با کتاب خواندن آرزوهایی پیدا می‌کنند که حکومت‌ها نمی‌توانند برآورده کنند... فرهنگ چیزی نیست که یک بار ساخته شود و تمام شود. فرهنگ از نو دائماً ساخته می‌شود... تا سال ۲۰۵۰ ممکن است مردم کتاب را دور بریزند... افلاطون می‌گوید کتاب، انسان‌زدایی هم می‌کند... کتاب، دشمن حافظه است... مک لوهان می‌گوید کتاب به اندازه تلویزیون دموکراتیک نیست و برای نخبگان است! ...
حریری از صوَر و اصوات طبیعت ژاپنی را روی روایتش از یک خانواده ژاپنی کشیده و مخاطب را با روح هایکوگون حاکم بر داستانش پیش می‌برد... ماجرای اصلی به خیانت شوئیچی به همسرش برمی‌گردد و تلاش شینگو برای برگرداندن شرایط به روال عادی‌... زنی که نمونه کامل زن سنّتی و مطیع ژاپنی است و در نقطه مقابل معشوق عصیانگر شوئیچی قرار می‌گیرد... زن‌ها مجبورند بچه‌هایی را بزرگ کنند که پدرهای‌شان مدت‌ها قبل فراموش‌شان کرده‌اند ...
اصطلاح راه رشد غیرسرمایه‌داری ابتدا در جلسات تئوریک بخش مطالعات کشورهای فقیر و توسعه‌نیافته کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی مطرح شد... ما با انقلابیون ضداستعمار ارتباط برقرار می‌کنیم و آنها را به ادامه مبارزه با امپریالیسم و قطع روابط اقتصادی با آن و حرکت به سمت خودکفایی تشویق می‌کنیم... اگر هم می‌خواهند رابطه تجاری بین‌المللی داشته باشند، با کشورهای کمونیستی ارتباط بگیرند... تنها جریان فکری که واقف بود که چه کاری باید انجام دهد، حزب توده بود ...