«مجموعه مقالات هم‌اندیشی میرزاآقا تبریزی؛ پیشگام ادبیات نمایشی در ایران» اثر شهاب پازوکی توسط فرهنگستان هنر منتشر و راهی بازار نشر شد.

مجموعه مقالات هم‌اندیشی میرزاآقا تبریزی؛ پیشگام ادبیات نمایشی در ایران

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر،‌ تهیه کننده‌ی این‌کتاب عضو هیئت علمی پژوهشکده هنر است و کتاب پیش‌رو تلاشی برای معرفی احوال، دیدگاه‌ها و آثار میرزا آقا تبریزی، نخستین نمایش‌نامه‌نویس زبان فارسی و یکی از پیشگامان تأثیرگذار در تاریخ تئاتر و ادبیات نمایشی ایران است. مقالات ارائه‌شده در این مجموعه، در چارچوب رویکردهای تحلیلی مختلف به نقد و بررسی نمایش‌نامه‌های میرزاآقا می‌پردازند یا چشم‌اندازی از شرایط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دوران آفرینشگری او را ترسیم می‌کنند.

مجموعه مقالات هم‌اندیشی میرزاآقا تبریزی شامل مقدمه دبیر علمی همایشی که درباره این‌شخصیت برگزار شد و دو یادداشت با عناوینِ «پرونده کشف و نشر آثار میرزا آقا تبریزی» از حسین محمدزاده صدیق و «اهم کسانی که درباره میرزا آقا تبریزی تلاش کرده‌اند؛ و یک مقاله ناشناخته» از رضا همراز است.

عناوین مقالات چاپ‌شده در این‌کتاب به‌ترتیب عبارت‌اند از:

مطالعه‌ای درون‌متنی بر مسئله تعلق زمان و مکان در نمایش‌نامه‌های میرزاآقا تبریزی با رویکر «تقلیل پدیدارشناسانه» از محمد اوحدی‌حائری؛ کاربرد بیانی زبان و بلاغت ادبی در نمایش‌نامه‌های میرزاآقا تبریزی به جهت خلق کنش دراماتیک از رحمت امینی و بهارسادات بنی‌جمالی؛ تأثیر زمینه‌های فکری انقلاب مشروطه بر آثار نمایشی میرزاآقا تبریزی نخستین نمایش‌نامه‌نویس زبان فارسی از غلامحسین دولت‌آبادی؛ بررسی فردگرایی در آثار نمایش‌نامه‌نویسان دوره قاجار از نرجس روشن، مهدی کشاورزافشار و فاطمه یگانه؛ سویه‌های هراس در آثار میرزاآقا تبریزی: تحلیلی گفتمانی از میترا علوی‌طلب، محمدباقر قهرمانی؛ ویژگی‌های کمیک در دو نمایش‌نامه «حکایت اشرف‌خان، حاکم عربستان» و «طریقه حکومت زمان‌خان بروجردی» برپایه نظریات ملوین هلیتزر از سید آریا قریشی؛ بررسی و تحلیل «مکان» در آثار میرزا آقا تبریزی از عبدالحسین لاله و لیلا محمدپور؛ وضعیت نمایش‌نامه‌نویسی آذربایجان در عصر میرزاآقا تبریزی از مریم مجازی؛ بررسی جایگاه مفهوم «فساد ساختاری و سیستماتیک» حاکم بر جامعه ایرانی در نمایش‌نامه‌های میرزا آقا تبریزی از محمدحسین نظری‌حائل

این‌کتاب با ۲۲۷ صفحه و شمارگان ۵۰۰ نسخه منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

او «آدم‌های کوچک کوچه»ــ عروسک‌ها، سیاه‌ها، تیپ‌های عامیانه ــ را از سطح سرگرمی بیرون کشید و در قامت شخصیت‌هایی تراژیک نشاند. همان‌گونه که جلال آل‌احمد اشاره کرد، این عروسک‌ها دیگر صرفاً ابزار خنده نبودند؛ آنها حامل شکست، بی‌جایی و ناکامی انسان معاصر شدند. این رویکرد، روایتی از حاشیه‌نشینی فرهنگی را می‌سازد: جایی که سنت‌های مردمی، نه به عنوان نوستالژی، بلکه به عنوان ابزاری برای نقد اجتماعی احیا می‌شوند ...
زمانی که برندا و معشوق جدیدش توطئه می‌کنند تا در فرآیند طلاق، همه‌چیز، حتی خانه و ارثیه‌ خانوادگی تونی را از او بگیرند، تونی که درک می‌کند دنیایی که در آن متولد و بزرگ شده، اکنون در آستانه‌ سقوط به دست این نوکیسه‌های سطحی، بی‌ریشه و بی‌اخلاق است، تصمیم می‌گیرد که به دنبال راهی دیگر بگردد؛ او باید دست به کاری بزند، چراکه همانطور که وُ خود می‌گوید: «تک‌شاخ‌های خال‌خالی پرواز کرده بودند.» ...
پیوند هایدگر با نازیسم، یک خطای شخصی زودگذر نبود، بلکه به‌منزله‌ یک خیانت عمیق فکری و اخلاقی بود که میراث او را تا به امروز در هاله‌ای از تردید فرو برده است... پس از شکست آلمان، هایدگر سکوت اختیار کرد و هرگز برای جنایت‌های نازیسم عذرخواهی نکرد. او سال‌ها بعد، عضویتش در نازیسم را نه به‌دلیل جنایت‌ها، بلکه به این دلیل که لو رفته بود، «بزرگ‌ترین اشتباه» خود خواند ...
دوران قحطی و خشکسالی در زمان ورود متفقین به ایران... در چنین فضایی، بازگشت به خانه مادری، بازگشتی به ریشه‌های آباواجدادی نیست، مواجهه با ریشه‌ای پوسیده‌ است که زمانی در جایی مانده... حتی کفن استخوان‌های مادر عباسعلی و حسینعلی، در گونی آرد کمپانی انگلیسی گذاشته می‌شود تا دفن شود. آرد که نماد زندگی و بقاست، در اینجا تبدیل به نشان مرگ می‌شود ...
تقبیح رابطه تنانه از جانب تالستوی و تلاش برای پی بردن به انگیره‌های روانی این منع... تالستوی را روی کاناپه روانکاوی می‌نشاند و ذهنیت و عینیت او و آثارش را تحلیل می‌کند... ساده‌ترین توضیح سرراست برای نیاز مازوخیستی تالستوی در تحمل رنج، احساس گناه است، زیرا رنج، درد گناه را تسکین می‌دهد... قهرمانان داستانی او بازتابی از دغدغه‌های شخصی‌اش درباره عشق، خلوص و میل بودند ...