«مجموعه مقالات هم‌اندیشی میرزاآقا تبریزی؛ پیشگام ادبیات نمایشی در ایران» اثر شهاب پازوکی توسط فرهنگستان هنر منتشر و راهی بازار نشر شد.

مجموعه مقالات هم‌اندیشی میرزاآقا تبریزی؛ پیشگام ادبیات نمایشی در ایران

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر،‌ تهیه کننده‌ی این‌کتاب عضو هیئت علمی پژوهشکده هنر است و کتاب پیش‌رو تلاشی برای معرفی احوال، دیدگاه‌ها و آثار میرزا آقا تبریزی، نخستین نمایش‌نامه‌نویس زبان فارسی و یکی از پیشگامان تأثیرگذار در تاریخ تئاتر و ادبیات نمایشی ایران است. مقالات ارائه‌شده در این مجموعه، در چارچوب رویکردهای تحلیلی مختلف به نقد و بررسی نمایش‌نامه‌های میرزاآقا می‌پردازند یا چشم‌اندازی از شرایط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دوران آفرینشگری او را ترسیم می‌کنند.

مجموعه مقالات هم‌اندیشی میرزاآقا تبریزی شامل مقدمه دبیر علمی همایشی که درباره این‌شخصیت برگزار شد و دو یادداشت با عناوینِ «پرونده کشف و نشر آثار میرزا آقا تبریزی» از حسین محمدزاده صدیق و «اهم کسانی که درباره میرزا آقا تبریزی تلاش کرده‌اند؛ و یک مقاله ناشناخته» از رضا همراز است.

عناوین مقالات چاپ‌شده در این‌کتاب به‌ترتیب عبارت‌اند از:

مطالعه‌ای درون‌متنی بر مسئله تعلق زمان و مکان در نمایش‌نامه‌های میرزاآقا تبریزی با رویکر «تقلیل پدیدارشناسانه» از محمد اوحدی‌حائری؛ کاربرد بیانی زبان و بلاغت ادبی در نمایش‌نامه‌های میرزاآقا تبریزی به جهت خلق کنش دراماتیک از رحمت امینی و بهارسادات بنی‌جمالی؛ تأثیر زمینه‌های فکری انقلاب مشروطه بر آثار نمایشی میرزاآقا تبریزی نخستین نمایش‌نامه‌نویس زبان فارسی از غلامحسین دولت‌آبادی؛ بررسی فردگرایی در آثار نمایش‌نامه‌نویسان دوره قاجار از نرجس روشن، مهدی کشاورزافشار و فاطمه یگانه؛ سویه‌های هراس در آثار میرزاآقا تبریزی: تحلیلی گفتمانی از میترا علوی‌طلب، محمدباقر قهرمانی؛ ویژگی‌های کمیک در دو نمایش‌نامه «حکایت اشرف‌خان، حاکم عربستان» و «طریقه حکومت زمان‌خان بروجردی» برپایه نظریات ملوین هلیتزر از سید آریا قریشی؛ بررسی و تحلیل «مکان» در آثار میرزا آقا تبریزی از عبدالحسین لاله و لیلا محمدپور؛ وضعیت نمایش‌نامه‌نویسی آذربایجان در عصر میرزاآقا تبریزی از مریم مجازی؛ بررسی جایگاه مفهوم «فساد ساختاری و سیستماتیک» حاکم بر جامعه ایرانی در نمایش‌نامه‌های میرزا آقا تبریزی از محمدحسین نظری‌حائل

این‌کتاب با ۲۲۷ صفحه و شمارگان ۵۰۰ نسخه منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...