کتاب «خطوط تفننی در ایران» اثری پژوهشی است که سیر تاریخی بدایع در حوزه هنر خوشنویسی را بررسی می‌کند.

خطوط تفننی در ایران تکتم رحمانی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از هنرآنلاین، کتاب «خطوط تفننی در ایران» نوشته تکتم رحمانی با مقدمه‌ دکتر حمیدرضا قلیچ‌خانی از سوی انتشارات عقربه به تازگی منتشر شده است.

این کتاب پژوهشی به یکی از موضوعات خارج از سیر تاریخ هنر خوشنویسی پرداخته و زمینه‌‌های که باعث شکل‌گیری نقاشی‌خط در دنیای امروز شده را بررسی کرده است.

از آنجا که خط هنر اول مسلمانان و دامنه گستره زیبایی‌شناسی آن در حوزه جغرافیای ایران اتفاق افتاده، تکتم رحمانی در این کتاب به یکی از رسوم قابل توجه در میان خوشنویسان گذشته پرداخته است.

همانگونه که در مقدمه کتاب آمده است: «خطاطان هنرور پس از تسلط بر اقلام مختلف، خاطر هنرجوی خود را بفروع و خطوط تفننی تسلی می‌بخشند. این آثار به سبب تصرف شخصی که در قواعد خوشنویسی آن‌ها شده است، در ذیل خطوط مشخص و معروف اسلامی و ایرانی نمی‌گنجند. خطوطی که جنبه تزئین و آرایشی آن بیش از جنبه رعایت اصول خوشنویسی مطرح است و اوج این بدایع و تنوع در استفاده از خطوط و اقلام تفننی را در دوره قاجار شاهدیم. ترکیب‌هایی عجیب که به عمد از اصول خوشنویسی خارج است و آراسته به صفا و بهجت‌اند.»

تکتم رحمانی در کتاب «خطوط تفننی در ایران» از اولین نمونه‌های کوفی‌های تزئینی تا قطعه‌هایی که به تسامح نقاشی‌خط نامیده می‌شوند را در دوره‌های گوناگون تاریخی در این کتاب ذکر می‌کند و به شرح این گونه‌ آثار می‌پردازد. با توجه به کمبود منابع مطالعاتی در حوزه نقاشی‌خط سنتی ایران، این پژوهش بستری است که بنیان‌های نظری این هنر را گردآوری کرده است. .

کتاب «خطوط تفننی در ایران» نوشته تکتم رحمانی، در 120 صفحه به قیمت 70 هزار تومان از سوی انتشارات عقربه در دسترس علاقمندان به هنر قرار گرفته است.

................ هر روز با کتاب ...............

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...